A Lưới nắc chr’hoong k’coong ch’ngai âng tỉnh TTH vêy c’lâng k’noong k’tiếc đăn lâng k’tiếc k’ruung pr’zợc Lào. Đhị đâu c’lâng HCM lướt zi’lấh 14 chr’val, thị trấn lâng n’juối ch’ngai lấh 100 km, c’lâng 49 p’têết trung tâm chr’hoong A Lưới lâng tp.Huế. plêệng k’tiếc cóh đâu độp cơnh cóh Bà Nà. T’ngay nắc p’răng, hân đhơ cơnh đêếc doọ vêy k’rơ mơ cóh thành phố. Hi’dưm nắc cha’cêết, đấh ra’diu nắc cơnh ngoọ lướt moót xrang ooy k’tiếc a’bhô dang…

Chô ooy chr’hoong k’coong ch’ngai A Lưới, tỉnh TTH ta’moóh đhanuôr vel đông lêy lướt chi’ớh ha đhị liêm pr’hay bhlâng nắc ta’mooi vêy bơơn ta moon đoọng lướt ooy tran đác A Nôr. Đhanuôr A Lưới vêy moon: Cắh ơy lướt ooy A Nôr cơnh ngoọ cắh ơy lướt ooy A Lưới.

G’lúh liêm pr’hay bhlâng đoọng tơợp lướt nắc bêl ra’diu, bêl plêệng dzợ cha’cêết, dzợ bấc đhi’lục. c’lâng lướt ooy A Lưới ting liêm pr’hay lấh mơ tu vêy đợ pr’hoọm t’viêng liêm âng crâng dading lâng pr’hoọm rơợc âng p’răng. Lêy hít xơợng đoọng lêy cha’mêết xơợng đợ p’răng, đhí, cha’cêết pazưm âng crâng k’coong, râu cóh thành phố cắh váih.

C’lâng lướt ooy A Lưới liêm pr’hay cơnh đêếc, hân đhơ nắc cung vịng văng bấc cơnh. Tr’nơợp, pr’zợc lêy lướt zi’lấh dading A Co ma bhưi chr’nắp. mưy đắh A Co nắc dading, mưy đắh nắc ta’huung tran, crâng n’loong dưr váih bấc ơl. Đhị A Co nâu nắc lêy dưr n’léh cơnh mưy ta’la tranh bấc pr’hoọm laliêm. Zi’lấh dading A Co, vêy poong liêm lâng pr’đợc pr’hay nắc Poong Mỏ Qụa, nắc đhị đhêy ắt liêm pr’hay, choom c’jựch lêy tu râu dal ch’ngai âng đoo. Lêy glâm mưy cr’liêng đhêl ooy tâm k’ruung, đương ta’nghêê xơợng đh’riêng xa’nưl cóh dứp đác liêm pr’hay.

 Lướt zi’lấh poong Mỏ Qụa, lướt vốch mơ 1 tiếng dzợ pr’zợc nắc lướt tước thị trấn A Lưới. trạm đhêy ắt cớ nắc tran đác A Nôr cr’chăl đhị đâu ch’ngai mơ 2km chô đắh Bắc âng chr’val Hồng Kim. Đoọng lướt tước ooy tran đác nâu, pr’zợc lướt zi’lấh 1 poong nam lâng pr’đợc 1 anh hùng acoon cóh A Vẩu. râu dưr n’léh váih âng poong nâu nắc ơy bhrợ đoọng ha bhiệc lướt vốch ooy tran đác liêm buôn lấh mơ. Tơợ ch’ngai, pr’zợc choom xơợng xa’nưl đác hooi. Đh’riêng xa’nưl dưr chr’va xưl cóh crâng k’coong, cơnh bhrợ padưr bhr’dzang pr’lướt âng pr’zợc, hân đhơ m’bứi ga’lêếh. đhị m’pâng crâng k’coong, lâng 2 tầng tran đác, A Nor dưr n’léh pậ liêm. Đác lướt păr liêm bhoóc.

Tơợ ping lêy tâm đác lướt hooi váih 3 tu đác dal 8m, 60m lâng 120m bhrợ padưr 1 tran đác A Nor liêm pr’hay lấh. zr’lụ tran đác nâu nắc lêy n’loong n’cuông t’viêng liêm, đha’hư mát tu vêy đác đhí lướt păr. Bấc ngai moo A Nor cơnh mưy máy điều hoà tự nhiên, zêl cha’groong p’răng pứih lâng đhí Lào goóh gooi.

ắt đhị c’lâng du lịch lướt chi’ớh tran đác A Nor, ta’mooi lướt vốch ting c’lâng Bắc mơ 10km nắc chắp kiêng lêy cha’mêết dading Pê Ke. Ting lêy lâng zâp dading n’lơơng cóh A Lưới cơnh Tà Lương, Kim Quy, A Co nắc dading Pê Ke vêy cơnh liêm pr’hay lấh mơ.

Dading Pê Ke nắc đhị k’noong k’tiếc tự váih truíh c’lâng Trường Sơn Đông lâng zr’lụ zư lêy crâng dading ma bhưi chr’nắp Phong Điền, nắc đhị bhrợ padưr âng zâp acoon tâm Ô Lâu, Thạch Hãn, k’ruung Bồ… đhị đâu zâp bêl đấh ra’diu cắh cậ bêl hi’bu đhi’lục bhrợ t’bhoọc zêng đhị zr’lụ đâu liêm pr’hay cắh dzợ cơnh.

Dading Pê Ke dal mơ 800m, lêy đhr’đấc mơ 10% lâng đợ n’loong n’cuông, vêy c’lâng HCM lướt vốch, nắc hệ thống c’lâng c’tốch chr’nắp chô lâng chr’hoong Đăk Rông, tỉnh Quảng Trị, nắc đhị chr’nắp truíh c’lâng HCM nắc pa’lêếh 3 tước cửa khẩu Hồng Vân-Cu Tai.

Bêl ta’mooi chô tước cửa khẩu Hồng Vân moót ooy dading Pê Ke, lưm lêy dading Tai Mèo, dading Con Cọp nắc lêy liêm chr’nắp lâng râu bh’rợ du lịch sinh thái, lâng pấh lêy chi’ớh đhị c’cir lịch sử, lưm lêy chiến trường ahay. ắt đắh Nam âng chr’hoong nắc đhị lướt lêy chi’ớh đhị crâng dading, tâm k’ruung pứih đhêy ắt, bhrợ padưr đoọng ha tranh du lịch A Lưới vêy cơnh padưr paliêm lấh mơ. Zr’lụ crâng pr’đươi cóh vel đông chr’val A Roàng, cr’chăl tơợ trung tâm chr’hoong ch’ngai mơ 30km, đhị đâu nắc đhị crâng pr’đươi dzợ cơnh ahay a’hươn lâng k’tiếc bhứah 3.000ha lâng bấc a’chim a’đhắh, n’loong n’cuông chr’nắp pr’hắt, vêy c’lâng HCM ma bhưi chr’nắp lướt vốch.

Zr’lụ crâng nâu n’juốih ch’ngai tơợ A Lưới tước Quảng Nam lâng bấc tran đác liêm dal, ta’huung đệ liêm pr’hay lâng râu bh’rợ du lịch sinh thái lâng đoọng ha ngai chắp kiêng lướt lêy chi’ớh. cr’chăl đâu, A Lưới dzợ bấc râu bh’rợ du lịch pr’hay chr’nắp lơơng cơnh Lướt dzoọc ooy dading Tiên Công, bha’đưn A Bia, dading Ta Lơng Ai, bh’lúah chi’ớh đhị zâp k’ruung pa’pậ cơnh A Sáp, Tà Rình, a’bóc pậ cơnh A Co, bha’nậ Tà Rê…

Du lịch sinh thái ở A Lưới – thác A nôr đèo Pê Ke

A Lưới là huyện miền núi thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế có đường biên giới giáp với nước bạn Lào. Nơi đây đường Hồ Chí Minh đi qua 14 xã, thị trấn với chiều dài trên 100km, Quốc lộ 49 nối trung tâm huyện A Lưới với thành phố Huế.. Thời tiết ở đây gần giống như ở Bà Nà. Ban ngày thì nắng nhưng không gắt gao như ở thành phố. Đêm xuống trên đây rất lạnh, sáng sớm thì mờ sương như lạc vào “xứ sở thần tiên”.

  Đến huyện miền núi A Lưới (Thừa Thiên – Huế), hỏi người dân địa phương nên thăm cảnh đẹp nào, chắc chắn du khách sẽ được chỉ đến thác A Nôr. Người dân A Lưới có câu: “Chưa thăm A Nôr như chưa đến A Lưới”.

Thời điểm tốt nhất để khởi đầu hành trình là sáng sớm, khi cái lạnh vẫn còn vương vít khắp cành cây ngọn cỏ và hai bên đường mây vẫn còn lãng đãng bay. Đường đến A Lưới càng tuyệt vời và quyến rũ hơn bởi đồng hành với chuyến đi của bạn là màu xanh ngút ngàn của núi rừng và màu vàng của nắng. Hãy mở căng lồng ngực, hít hà một hơi thật sâu để tha hồ tận hưởng cái nắng, cái gió, cái lạnh thuần khiết của núi rừng, điều mà ở thành phố không dễ gì có được.

Đường đến A Lưới đẹp là vậy nhưng khá quanh co. Đầu tiên bạn cần chinh phục là con đèo A Co huyền thoại. Một bên A Co là vách núi, một bên là vực thẳm, cây rừng chen chúc nối tiếp nhau. Cảnh sắc A Co dưới cái nắng vàng vọt ban mai hiện lên như một bức tranh đầy màu sắc. Qua đèo A Co, cây cầu với cái tên khá độc đáo: cầu Mỏ Quạ là điểm dừng chân thứ 2 bất kể ai đến A Lưới đều khó lòng bỏ qua. Cây cầu này thực sự sẽ làm bạn choáng ngợp bởi chiều cao của nó.Thử ném một viên đá xuống dòng suối nhỏ và lắng nghe âm thanh vọng lại để cảm nhận trọn vẹn hơn - vực sâu  bên dưới cầu nhé.

Rời cầu Mỏ Quạ, mất tầm chưa đến một tiếng đồng hồ bạn sẽ đến thị trấn A Lưới. Trạm dừng chân tiếp theo: thác A Nôr cách đó chừng 2km về hướng Bắc thuộc xã Hồng Kim. Để đến được thác, bạn tiếp tục đi qua thêm một cây cầu sắt lấy tên của một anh hùng dân tộc: A Vẩu. Sự hiện diện của cây cầu này đã làm cho việc đi đến thác thuận tiện hơn trước rất nhiều.Từ xa, bạn đã có thể nghe tiếng nước tuôn xuống ầm ầm. Âm thanh ấy vang vọng giữa núi rừng, như tạo hấp lực cho bước chân của bạn, dẫu đôi chút mỏi mệt càng thêm mạnh mẽ tiến về phía trước.Giữa rừng xanh đại ngàn, với hai tầng thác, A Nor hiện lên thật kỳ vĩ. Nước tung trắng xóa cả một góc trời.

Từ trên cao dòng nước trắng xóa đổ xuống thành ba ngọn thác liên hoàn cao 8m, 60m và 120m làm nên một thác A Nô hoang sơ và quyến rũ. Xung quanh thác là thảm thực vật xanh ngắt, không khí mát lạnh vì bụi nước lan tỏa. Nhiều người ví A Nô như một máy điều hòa tự nhiên, chống lại cái nắng gay gắt và gió Lào khô khốc, bức bối.

Nằm trong hướng du lịch tham quan thác A Nôr, du khách hành trình ra hướng Bắc khoảng 10km, sẽ thích thú khi ngắm cảnh đèo Pê Ke. So với các con đèo khác ở A Lưới như Tà Lương, Kim Quy, A Co thì đèo Pê Ke có phần ngoạn mục và nên thơ hơn.

Đèo Pê Ke là ranh giới tự nhiên giữa dãy Trường Sơn Đông với khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền, là nơi phát nguồn của các con sông Ô Lâu, Thạch Hãn, sông Bồ…Nơi đây mỗi khi buổi sớm hoặc lúc hoàng hôn mây mờ trắng xoá cùng với sương núi đã tạo nên một khoảng không gian bềnh bồng trông đẹp mắt.

Đèo Pê Ke dài 800m, độ dốc 10% với hệ động thực vật phong phú, có đường Hồ Chí Minh chạy qua, là hệ thống giao thông quan trọng đến với huyện Đakrông tỉnh Quảng Trị, là điểm quan trọng trên đường Hồ Chí Minh là ngã ba đến cửa khẩu Hồng Vân-Cu Tai.

Khi du khách đến của khẩu Hồng Vân ghé đèo Pê Ke, thăm núi Tai Mèo, dồi Con Cọp sẽ thấy rất thích hợp cho loại hình du lịch sinh thái, đồng thời tham quan di tích lịch sử, thăm lại chiến trường xưa. Nằm về phiá Nam của huyện là điểm đến của những cánh rừng nguyên sinh và suối nước nóng nghĩ dưỡng đã tô điểm thêm cho bức tranh su lịch A Lưới có phần khởi sắc. Khu vực rừng nguyên sinh thuộc địa phận xã A Roàng, cách trung tâm huyện 30km đây là khu rừng nguyên sinh còn khác nguyên vẹn với diện tích 3000ha với nhiều hệ động vật, thực vật quý hiếm, có đường mòn Hồ Chí Minh huyền thoại đi qua.

Khu rừng nguyên sinh kéo dài từ A Lưới đến tận Quãng Nam với nhiều thác cao, vực sâu rất hấp dẫn đối với loại hình du lịch sinh thái và dành cho ai thích phiêu lưu, mạo hiểm, ưa cảm giác mạnh. Bên cạnh đó A Lưới còn có nhiều loại hình du lịch khác như: leo núi ở động Tiên Công, đồi A Bia, núi Ta Lơng Ai, bơi lội tại các sông lớn: A Sáp, Tà Rình, hồ lớn như A Co, đập Tà Rê…./