Đhanuôr lâng pr’zợc chắp nhêr!

Zâp bêl vêy ngai xay moon tước pr’đợc Anh hùng k’bang cóh đại ngàn Trường Sơn, tỉnh Quảng Nam, nắc apêê k’noọ cậ tước bh’rợ pậ k’rơ âng pân’jứih Cơtu A Lăng Bhuốc bêl đêếc ahay bhrợ padưr. 1 bhiệc bhrợ cắh n’léh hân đhơ cơnh đêếc nắc bhrợ padưr tinh thần, cr’noọ bh’rợ âng đợ apêê Cơtu bêl tr’zêl tr’penh lâng a’rập a’bhưi. Kim Cương, PV Đài p’rá VN vêy bha ar x’rặ xay moon ooy manứih anh hùng k’bang A Lăng Bhuốc. đhanuôr lâng pr’zợc đương xâng:

C’moo 1933, p’niên Cơtu A Lăng Bhuốc nắc n’niên váih cóh vel Aruung, chr’val Bha Lêê, chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Cung cơnh bấc pr’loọng đông Cơtu lơơng, ooy truíh crâng dading ma bhưi chr’nắp Trường Sơn, pr’loọng đông Bhuốc đha’rứt đha’rắh, bấc manứih, pr’ắt tr’mung mưy ặt g’nưm ooy ha’rêê. Tu cơnh đâu nắc râu ha’ul, đha’rứt đh’rứah lâng j’niêng cr’bưn cắh liêm crêê ting ặt ta’pưn đhanuôr vel Aruung zâp c’moo. Cắh pr’đoọng lấh mơ nắc bêl A Lăng Bhuốc xoọc 10 c’moo lưm k’ay k’naanh nắc cắh dzợ choom bơơn l’lêy. Pr’ắt tr’mung âng đoo nắc tơợp k’năm tơợ đêếc, cắh dzợ choom l’lêy râu rị.

Xoọc bêl tr’zêl tr’penh zr’nắh zr’dô âng acoon cóh, grơơ k’rơ lướt zêl lêệng a’rập a’bhưi âng đợ apêê pân’jứih Cơtu cóh crâng dading nâu xoọc r’rộ dưr jôông đhị zâp vel bhươl. Pân’jứih Cơtu A Lăng Bhuốc bêl đêếc 17-18 c’moo hadợ nắc cung zước moon lướt zêl lêệng a’rập. hân đhơ cơnh đêếc, cr’noọ cr’niêng lướt zêl lêệng a’rập âng 1 manứih k’bang cơnh A Lăng Bhuốc k’đhạp đoọng apêê đoọng lướt. hân đhơ cơnh đêếc, Alăng Bhuốc cắh ha mơ lơi jợ cr’noọ cr’niêng âng đay, t’bhlâng zước moon đoọng ađay moót ooy c’bhúh dân công âng chr’val Anông, Atiêng, Tr’hy, chr’hoong Tây Giang bêl đêếc ahay. Apêê buôn moon Bil n’nâu nắc váih n’tốh, lalua lêy crêê lâng Alăng Bhuốc. hân đhơ k’bang nắc ki’toọr xi’xâng lâng buôn hay k’noọ âng Alăng Bhuốc lấh mơ apêê doọ k’bang. Pơloong Pấc, chủ tịch Hội manứih t’coóh t’ha chr’hoong Tây Giang đoọng năl:

Tơợ c’moo 1958-1972 nắc cr’chăl c’moo pabhlâng zr’nắh zr’dô tr’zêl tr’penh lâng a’rập Mỹ âng hêê. Bêl đêếc, Alăng Bhuốc bhrợ bh’rợ âng đơơng cha’rắh đhị bha’nọ 31 âng c’bhúh dân công Trường Sơn. Bhr’dzang dzung lâng tr’lơơng âng manứih Cơtu k’bang Alăng Bhuốc ting ặt n’léh đhị zâp c’lâng Trường Sơn Đông cơnh A Rớt, Z’rượt, Corovech, Ta Rêêl, Tacoo, Panonh, Tr’lêê…zr’nắh k’đhạp, k’rang k’pân.

Ting cơnh ooy bha ar xay moon lêy công nhận ch’ner anh hùng lực lượng vũ trang âng t’coóh Alăng Bhuốc, manứih anh hùng k’bang ơy gui đơơng lấh 180 tấn zâp râu, ooy đâu 120 tấn p’nanh cha’rắh, 62 tấn ch’na đh’nắh đoọng ha pêê tr’zêl tr’penh. Lấh mơ, bêl c’moo 1968, t’coóh Alăng Bhuốc ơy vêy bêl gui đơơng súng DKZ, hi’lêệng k’ha riêng ký. Cung bêl đêếc ahay t’coóh Alăng Bhuốc bơơn ta cher đoọng ch’ner chiến sĩ thi đua prang k’tiếc k’ruung lâng bơơn ta pay lướt báo cáo điển hình cóh pazêng đhanuôr. T’coóh Alăng Đàn, chủ tịch hội cựu chiến binh chr’hoong Tây Giang đoọng năl:

C’moo 1975, k’tiếc k’ruung bơơn pachô, Alăng Bhuốc chô ặt mamung đh’rứah lâng đhanuôr vel Aruung têêm ngăn. Xoọc cr’chăl ting por pấh bhrợ cách mạng, t’coóh nắc ơy xâng lâng chấc lêy năl đợ đhị clung k’tiếc bhứah liêm. Tu cơnh đâu, bêl chô ooy vel đông, t’coóh Alăng Bhuốc t’bhlâng bhrợ têng ruộng ha’roo đác lâng đơơng chô đác đoọng bhrợ têng. Xang 3 c’xêê p’zay bhrợ têng cắh k’noọ boo p’răng, pay đơơng chô đác tơợ acoon tâm Đàn đăn đhị vel, t’coóh lâng k’coon n’jứih nắc ơy bhrợ 3 bha’nên k’tiếc goóh gooi váih đợ clung ruộng 4 hân noo t’viêng liêm đhị râu c’jựch lêy âng đhanuôr cóh vel. T’coóh Bhuốc xay moon ooy đợ t’ngay c’xêê zr’nắh k’đhạp pếch bhrợ c’lâng chr’hooi đác đơơng chô ooy ruộng cơnh đâu:

C’moo 2001, acoon c’lâng Trường Sơn ma bhưi chr’nắp bhrợ têng lướt tước ooy đông t’coóh Alăng Bhuốc. 1 chu cớ, t’coóh Bhuốc bhrợ gương đoọng đhanuôr cóh vel bhươl lêy đoọng k’tiếc âng aconh a’bhướp đoọng chô ắt đhị đhăm k’tiếc t’mêê. Xoọc bêl đhanuôr cắh ơy năl cơnh bhrợ, ặt đương đợ apêê thợ lướt n’jấh bhrợ đông xang nắc t’coóh 1 ađay tự trứah bhlếh đông đh’rơơng ty chô ắt đhị toor k’ruung Tà Làng. T’coóh Bhuốc nắc p’zay bhrợ têng toong t’ngay hi’dưm đoọng bhrợ pa’nhâm đông xang cung mơ apêê thợ n’lơơng ậh bhrợ nhâm mâng.. đhanuôr lướt pấh hơnh déh đông t’mêê, zâp ngai cung chắp lêy râu zay ta’bách, bhriêl choom âng t’coóh Alăng Bhuốc. a’ngắh Alăng Ngát, vel Aruung, chr’val Bha Lêê, chr’hoong Tây Giang hơnh déh xay moon:

Lấh mơ bh’rợ tr’nêng pậ chr’nắp âng t’coóh Alăng Bhuốc bhrợ padưr, cắh vêy bấc ngai năl t’coóh nắc dzợ mưy manứih vêy bhr’ươl pr’hát pr’hay âng vel Aruung. T’coóh Bhuốc pabhlâng kiêng plong a’luốt, n’jưl lâng zâp tr’coọ xa’nưl truyền thống Cơtu. Ơy kiêng nắc pachoom, zâp bêl doọ râu trơ vâng t’coóh Bhuốc cung pachoom t’pêếh n’jưl, hát. Xoọc đâu t’coóh cung choom chi’ớh n’jưl n’jưl, a’luốt a’hen lâng n’jưl a’bel… t’coóh Bhuốc nắc 1 ooy cắh vêy bấc manứih năl liêm gít ooy văn hoá Cơtu âng vel Aruung. Đhị c’moo c’xêê k’noọ lơớp mắt, t’coóh Bhuốc nắc mưy rơơm kiêng pr’ắt tr’mung têêm ngăn, k’coon cha’châu k’bhộ ngăn, đhanuôr đoàn kết đh’rứah bhrợ padưr pr’ắt tr’mung t’mêê liêm choom lấh.