Ooy 10 công dân thủ đô liêm chr’nắp c’moo đâu vêy mưy nghệ sĩ nắc lấh 70 c’moo-manứih ơy vêy đợ bh’rợ âng đơơng chr’nắp liêm đoọng ha nghệ thuật k’tiếc k’ruung hêê, bơơn đhanuôr chắp kiêng, pr’zợc cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng cóh bha’lang k’tiếc chắp nhêr. Nắc mưy manứih k’coon liêm chr’nắp âng thủ đô, t’coóh nắc ơy bấc tác phẩm, xa’nay bh’rợ nghệ thuật liêm chr’nắp ooy thủ đô, tu r’coóh nắc chắp kiêng Hà Nội tơợ đơợ râu k’tứi bhlâng. T’coóh nắc NSND Chu Thuý Quỳnh, chủ tịch Hội nghệ sĩ múa VN. PV Ngọc Ngà vêy bha ar xay moon ooy t’coóh. Ahêê đương xâng:

Lấh 70 c’moo ắt pazưm lâng Hà Nội, âng đơơng bhrợ têng năl mơ xa’nay bh’rợ, tác phẩm múa đoọng ha vel bhươl, hân đhơ cơnh đêếc, bêl bơơn ta hơnh déh nắc công dân liêm chr’nắp âng Thủ đô, NSND Chu Thuý Quỳnh c’jựch lêy bhlâng. Tu lâng t’coóh, ađay nắc manứih k’coon Hà Nội nắc bhrợ têng đoọng ha Hà Nội nắc râu bhiệc ađay lêy bhrợ:

Tơợp dưr tơợ tơơm ríah Hà Nội, vel bhươl Hà Nội, acu t’bhlâng lâng 1 bh’rợ nắc manứih Hà Nội. tu cơnh đâu, đhơ râu bhiệc ooy Hà Nội moon k’đươi, xay moon ooy Hà Nội nắc acu cung p’gít lêy xâng lâng bhiệc n’nắc. acu pa’đhang moon cơnh bêl dzợ nặc diễn viên acu ơy bơơn bhrợ têng bấc đhị cóh Hà Nội, ooy đợ c’moo c’xêê n’nắc tước đâu acu lêy bhiệc bhrợ đoọng ooy Hà Nội hân đhơ k’tứi bhlâng nắc acu cung bhrợ têng. Lâng bêl acu bhrợ chi’ớh, bêl x’rặ nắc acu x’rặ ooy đợ pr’đợc cóh Hà Nội.

Choom moon, cóh lịch sử ngành múa VN cắh vêy ngai ting ta’pưn bh’rợ lâng zư bhrợ nhâm mâng bh’rợ múa-nắc râu bh’rợ tr’nêng zr’nắh k’đhạp lâng nghệ sĩ bêl t’coóh đhưr lâng mơ bh’rợ tr’neneg lơơng, bhrợ têng liêm ta’níh cơnh NSND Chu Thuý Quỳnh. Cung tu râu pr’đoọng tơợ bh’rợ nắc t’coóh bơơn ta năl tước, bơơn lêy cha’mêết bhrợ lâng bấc râu văn hoá lalay cơnh cóh bha’lang k’tiếc. lướt ch’ngai nắc ting năl bấc lấh mơ, nắc t’coóh lêy cậ Hà Nội chr’nắp ma bhưi. Hà Nội liêm cắh mưy tu váih poong Thê Húc, ma liịc cóh Hoàng Thành cắh cậ Văn Miếu ty chr’nắp… nắc Hà Nội dzợ liêm ooy đợ râu k’tứi bhlâng ooy pr’ắt tr’mung. Nâu đoo nắc đợ đh’riêng xa’nưl bêl đấh ra’diu, xa’nưl âng tàu điện, xang nặc đợ quán pa’câl đác, p’lêê toor c’lâng, đợ xa’nập xập dal bhoọc cóh phố, đợ apêê t’coóh t’ha lướt vốch bêl đấh ra’diu lâng laliêm chr’nắp cóh cr’noọ âng zâp ngai. Moon cơnh GS.NSND Lê Ngọc Canh nắc:

Acu năl NSND Chu Thuý Quỳnh tơợ k’tứi, tơợ bêl tơợp moót bhrợ têng ooy đợ c’moo 1954. NSND Chu Thuý Quỳnh nắc manứih cóh Hà Nội, bhrợ têng đoọng ha ngành múa tơợ dzợ nặc diễn viên váih manứih pachoom múa, k’đhơợng bhrợ bhr’cộ nhà hát, k’đhơợng zư nhà hát, hội cả chiều dày vêy bơơn bh’nơơn chr’nắp đắh bh’rợ tr’nêng lâng padưr pa’xớc bh’rợ tr’nêng pazưm lâng Hà Nội, pazưm lâng hội múa. NSND Chu Thuý Quỳnh bơơn ta moon nắc đhanuôr thủ đô liêm chr’nắp nắc đoo chr’nắp bhlâng âng nghệ sĩ. Âng pazêng ngành múa.

Hadợ NSUT Lê Thanh Nga hay k’noọ:

Bêl dzợ c’moOr, a’ngắh Quỳnh nắc manứih vêy bấc vở múa liêm pr’hay, vêy kỹ thuật, pabhlâng liêm pr’hay đoọng zâp ngai lêy, bơơn apêê đhanuôr lêy chắp. hadợ bhrợ têng bêl tr’zêl tr’penh lâng a’rập Mỹ, lướt chi’ớh cóh zâp chiến trường.

Chu Thuý Quỳnh cung nặc nghệ sĩ tr’nơợp âng đơơng đợ râu liêm chr’nắp âng Hà Nội dzoọc sân khấu múa. Đhị zâp tác phẩm cơnh Pô Tràng An, Hương xuân, Hương quê, Trống hội… âng t’coóh, Hà Nội âng đơơng pr’hoọm liêm chr’nắp âng đợ pô cúc, pô hồng, pô đào âng đợ vel bhươl bơơn bấc ngai năl cơnh Nhật tân, Quảng Bá, Ngọc Hà… bơơn bhrợ cơnh đâu nắc tu Chu Thuý Quỳnh ơy pazưm bhrợ tất lang lâng k’tiếc nâu, k’tiếc ơy bhrợ têng, âng đơơng ha t’coóh bêl c’moor, chắp kiêng lâng padưr pa’xớc t’coóh bhrợ têng nghệ thuật. t’coóh moon Hà Nội âng đay cơnh ngoọ đợ cr’liêng pr’hát âng Nguyễn Đình Thi, Hà Nội tươi thắm. mamung bhui har toor c’lâng. Đợ apêê đha’đhâm cr’liêng mắt laliêm, vịng văng, r’rộ r’răm Đồng Xuân, t’mêê liêm Tây Hồ. Hàng đào tr’đăn lâng Hnàg Đường, Hàng Bạc, Hàng Gai… NSND Chu Thuý Quỳnh k’noọ:

Acu lêy a’bhướp a’dích cu, k’căn cu xang nặc bhuha xoọng, acu lêy Hà Nội mamung liêm chr’nắp bnhlâng. Lâng liêm ta’níh, văn hoá bhlâng. Lâng acu cung t’bhlâng bhrợ têng cơnh đâu đoọng mamung. Đợ c’léh bh’rơ cóh Hà Nội nắc pr’hay liêm cắh dzợ cơnh.

Lâng đợ chrooi đoọng âng đay ha ngành múa lâng thủ đô, NSND Chu Thuý Quỳnh bhui har bơơn độp ch’ner Nhà nước g’lúh 2 đắh văn học nghệ thuật c’moo 2001.

Xoọc đâu, bêl tr’pang têy cắh dzợ r’boọt liêm đoọng múa Tràng An nắc đhị bh’rợ chủ tịch Hội nghệ sĩ múa Hà Nội tước ooy zâp vel bhươl chấc lêy, bhrợ padưr đợ pr’múa ty Thăng Long. T’coóh moon, múa cổ truyền Thanưg Long-Hà Nội liêm pr’hay bhlâng, nâu dodô nắc đợ chr’nắp liêm văn hoá bơơn chơớih pay ooy bấc lang, nắc pr’ắt tr’mung bhrợ padưr đợ chr’nắp liêm âng manứih Hà Thành, liêm chr’nắp, ta’níh đha’nâng lâng manứih, crâng dading, bhrợ têng râu liêm crêê, doọ bhrợ râu mốp lết. lâng NSND Chu Thuý Quỳnh xoọc đâu, râu bhui har nắc bơơn đh’rứah lâng apêê lang t’tưn âng đơơng đợ pr’múa liêm chr’nắp âng Hà Nội cơnh Múa Lục cúng, múa Lệ Mật, múa Đèn, múa Bài Bông… đoọng ta’mooi cóh thủ đô lêy./.

NSND CHU THÚY QUỲNH- NGƯỜI CON ƯU TÚ CỦA THỦ ĐÔ

           Trong 10 công dân Thủ đô ưu tú năm nay có một nghệ sĩ đã ngoài 70 tuổi - người đã có những cống hiến rất giá trị cho nghệ thuật nước nhà, được công chúng yêu mến, bạn bè trong nước và quốc tế nể trọng. Là một người con ưu tú của thủ đô, bà đã có nhiều tác phẩm, công trình nghệ thuật đặc sắc về Thủ đô, bởi bà yêu Hà Nội từ những điều bình dị nhất. bà là Nghệ sĩ nhân dân Chu Thúy Quỳnh, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam...  

         Hơn 70 năm gắn bó với Hà Nội, cống hiến biết bao công trình, tác phẩm múa cho quê hương, ấy vậy mà khi được vinh danh là công dân ưu tú của Thủ đô, nghệ sĩ nhân dân Chu Thuý Quỳnh ngạc nhiên lắm. Bởi với bà, mình là người con Hà Nội thì cống hiến cho Hà Nội là chuyện chẳng có gì phải bàn:

          Xuất phát từ gốc Hà Nội, quê Hà Nội, tôi phấn đấu với một danh nghĩa là con em Hà Nội. Cho nên bất cứ việc gì Hà Nội yêu cầu, bất cứ điều gì nói về Hà Nội tôi cũng đều rất là chăm chút và tâm huyết đối với việc đó. Tôi ví dụ như lúc tôi còn là diễn viên tôi đã được phục vụ rất nhiều ở Hà Nội, suốt từ những năm đó cho đến bây giờ tôi thấy rằng cứ việc gì phục vụ cho Hà Nội dù nhỏ nhất thì tôi đều thấy hào hứng. Và khi tôi biểu diễn, khi tôi sáng tác thì tôi sáng tác về những đề tài về Hà Nội.

Có lẽ trong lịch sử ngành múa Việt Nam chẳng có ai theo nghề và bền với nghề múa – cái nghề vốn khắc nghiệt với nghệ sĩ về tuổi tác hơn bất cứ một môn nghệ thuật nào như Nghệ sĩ nhân dân Chu Thuý Quỳnh. Cũng bởi cái duyên từ nghề mà bà được đến, được trải nghiệm với nhiều nền văn hoá khác nhau trên thế giới. Đi càng xa, biết càng nhiều bà lại càng thấy Hà Nội đặc biệt. Hà Nội đẹp không chỉ bởi nét thơ mộng của cầu Thê Húc, nét rêu phong của Hoàng thành hay Văn miếu cổ kính… mà Hà Nội còn đẹp ở những điều bình dị nhất trong cuộc sống. Đó là tiếng rao buổi sớm, tiếng leng keng của tàu điện, rồi những quán cóc ven đường, những tà áo trắng phất phơ trên phố, những cụ già thong thả đi bộ sớm hôm và đẹp ở trong tâm hồn mỗi con người. Nói như Giáo sư, nghệ sĩ Nhân dân Lê Ngọc Canh thì:

Tôi biết Nghệ sĩ Nhân dân Chu Thuý Quỳnh từ bé, từ khi bắt đầu vào nghề những năm 1954. Nghệ sĩ Nhân dân Chu Thuý Quỳnh là người gốc Hà Nội, cống hiến cho ngành múa từ là diễn viên trở thành người biên đạo, lãnh đạo nhà hát, quản lý nhà hát, quản lý hội cả chiều dày đấy có thành tích rất lớn trong hoạt động nghề nghiệp và phát triển nghề nghiệp gắn với Hà Nội, gắn với hội múa. Nghệ sĩ Nhân dân Chu Thuý Quỳnh được công nhận là công dân Thủ đô ưu tú thì không chỉ là vinh hạnh của riêng nghệ sĩ mà đó là của cả ngành múa.

Còn nghệ sĩ ưu tú Lê Thanh Nga nhớ lại:

         Hồi trẻ cô Quỳnh là người có rất nhiều vở múa tốt, có kỹ thuật, rất tự tin, múa gây được ấn tượng trong khán giả, được khán giả rất thích. Cô còn phục vụ trong kháng chiến chống Mỹ, đi biểu diễn ở các chiến trường.

Chu Thuý Quỳnh cũng là nghệ sĩ đầu tiên đưa những nét đẹp bình dị của Hà Nội lên sân khấu múa. Ở các tác phẩm như “Hoa Tràng An”, “Hương xuân”, “Hương quê”, “Trống hội”… của bà, Hà Nội mang vẻ đẹp tinh khôi của những đóa hoa cúc, hoa hồng, hoa đào của những làng hoa nổi tiếng Nhật Tân, Quảng Bá, Ngọc Hà… Làm được điều này bởi Chu Thuý Quỳnh đã gắn bó cả đời mình với mảnh đất này, mảnh đất đã tưới tắm cho tuổi thanh xuân, cho tình yêu cuộc đời và nâng bước chân bà trên mỗi chặng đường làm nghệ thuật. Bà bảo Hà Nội của bà giống như những lời nhạc của Nguyễn Đình Thi: “Hà Nội tươi thắm. Sống vui phố hè. Bồi hồi chàng trai những đôi mắt nào. Quanh co, chen quanh rộn ràng Đồng Xuân, xanh tươi bát ngát Tây Hồ. Hàng Đào ríu rít Hàng Đường, Hàng Bạc, Hàng Gai…” Nghệ sĩ nhân dân Chu Thuý Quỳnh  tâm niệm:

      Tôi nhìn qua cụ tôi, bà tôi, mẹ tôi rồi hàng xóm, tôi thấy Hà Nội sống tế nhị và lành, không phải là lành lặn đâu mà ở đây là hiền lành. Và nó rất lịch sự, văn hoá đồng thời tế nhị lắm. và tôi cũng cố gắng bắt chước những điều đó để sống. Những hình ảnh của Hà Nội giản dị mà hiền mà lại duyên dáng, tế nhị.

Với những đóng góp của mình cho ngành múa và Thủ đô, nghệ sĩ Chu Thúy Quỳnh vinh dự được nhận Giải thưởng Nhà nước đợt 2 về văn học nghệ thuật năm 2001. 

Bây giờ, khi đôi tay không còn dẻo để tỏa sáng những điệu múa Tràng An, thì trên cương vị Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam, nghệ sĩ Chu Thuý Quỳnh lại sát cánh cùng các nghệ sĩ múa Hà Nội đến tận các làng xã sưu tầm, phục dựng những điệu múa cổ Thăng Long. Bà bảo “múa cổ truyền Thăng Long – Hà Nội đẹp lắm, đó là những giá trị văn hoá được chắt lọc qua nhiều thế hệ; là nếp sống được hình thành trên những giá trị nhân văn thanh lịch của người Hà Thành: giàu  yêu thương, nhân ái, hài hoà với thiên nhiên, luôn làm điều thiện, tránh xa điều ác”. Với Nghệ sĩ nhân dân Chu Thúy Quỳnh bây giờ, niềm vui giản đơn chỉ là được cùng lớp nghệ sĩ đàn em, mang những điệu múa đặc trưng của Hà Nội như: múa Lục cúng, múa Lệ Mật, múa Đèn, múa Bài Bông… đến với khán giả thủ đô./.