Ting cơnh acoon số xay moon âng Hội đồng dân tộc âng Quốc hội, đợ đại biểu năc manuyh acoon coh ting pâh Quốc hội dưr bâc ting khoá. Bâc khoá đăn đâu, đại biểu năc manuyh acoon coh pay tơợ 15- 18% t’piing lâng pazêng đại biểu Quốc hội. Coh đêêc, Quốc hội khoá XIII vêy 78 đại biểu, pay mơ 15,6% coh pazêng 500 đại biểu Quốc hội. Nhiệm kỳ Quốc hội khoá XIV, đại biểu manuyh acoon coh năc 86 cha năc, pay mơ 17,3%.

Xa nay manuyh acoon coh t’bhlâng ting pâh lâng bầu pay đợ đại biểu Quốc hội la lua ta béch, lứch loom năc ting bhrợ t’vaih râu liêm choom âng Quốc hội, pa bhlâng năc coh bh’rợ bhrợ pa dưr lâng xay bhrợ liêm choom pazêng chính sách acoon coh âng Đảng, Nhà nước. Nâu đoo năc đợ chính sách chr’năp đoọng pa dưr râu dưr vaih âng k’tiêc k’ruung lâng pa dưr pr’ăt tr’mông âng đhanuôr coh zr’lụ da ding k’coong, zr’lụ đhanuôr acoon coh. Đợ đại biểu manuyh acoon coh năc đợ manuyh n’năl ghit râu zr’năh k’đhap đhị vel đong đay, tơợ đêêc năc vêy p’rá xa nay ghít lâng râu la lua. Đhanuôr Phạm Giáo, chr’hoong Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi xay moon: “T’bhlâng t’bâc đại biểu đoọng ha zr’lụ zr’năh k’đhap, zr’lụ ch’ngai bha dăh, zr’lụ đhanuôr acoon coh năc bơơn n’năl ghít lâh mơ, n’năl ghít lâh mơ zr’lụ đhanuôr acoon coh buôn năc vêy bâc râu zr’năh k’đhap, c’năl âng đhanuôr căh lâh n’năl, pr’ăt tr’mông dợ bâc râu zr’năh k’đhap. Tu cơnh đêêc, năc n’năl ghít lâh mơ zr’năh k’đhap, n’năl ghít cr’noọ cr’niêng âng đhanuôr năc đơơng âng ooy Quốc hội đoọng vêy đợ chính sách đoọng ha pazêng zr’lụ n’nâu, nhâm mâng pa dưr pr’ăt tr’mông âng đhanuôr bhr’lậ pazêng zr’năh k’đhap âng apêê đoo.”

Bhrợ têng cơnh ooy đoọng đại biểu năc manuyh acoon coh ting pâh coh pazêng cơ quan âng Quốc hội bơơn mơ 18% năc la lua zr’năh k’đhap pa bhlâng. Ting cơnh t’cooh Quàng Văn Hương, Phó Chủ tịch Hội đồng acoon coh âng Quốc hội, tu bha lâng năc coh zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding k’coong năc dợ bâc râu zr’năh k’đhap, c’năl âng đhanuôr căh mr’cơnh, k’đháp đoọng lêy pay đoọng bầu bhrợ đại biểu Quốc hội. Năc tu râu đâu công bhrợ zr’năh k’đhap pa bhlâng tươc ooy bh’nơơn bầu cử. T’cooh Quàng Văn Hương xay moon chêêc manuyh hân đoo crêê cơnh xa nay năc ta béch g’lăng, năc crêê cơnh xa nay cơ cấu năc k’đhap pa bhlâng: “Ứng cử viên vêy cơnh đươi bơr pêê râu cơ cấu, manuyh acoon coh, p’niên, êêh râu đảng viên lâng pân đil cậ. Ghít năc muy cha năc năc crêê cơnh 4 râu xa nay n’năc, apêê đoo vêy zập crêê cơnh xa nay n’năc năc vêy choom ting pâh, ha dợ tơợ đêêc năc bhrợ râu zr’năh k’đháp bâc pa bhlâng. Bơơn lêy manuyh cơnh đêêc năc zr’năh k’đhap pa bhlâng. Tu ơy ta béch g’lăng, liêm choom năc ơy ta t’mọt ooy Đảng. Năc tu cơnh đêêc căh crêê cơnh cr’noọ âng đhanuôr, ha dợ buôn năc đợ apêê ứng cử viên n’nâu năc apêê thầy cô giáo, apêê bác sỹ, apêê năc đhiệp n’năl bhrợ têng bh’rợ âng đay coh 1 chr’val, năc zr’lụ bầu cử năc coh 3, 4 chr’hoong, đhanuôr công căh n’năl lứch, năc apêê ứng cử viên năc ta bhúch bâc râu xa nay bh’rợ đhiệp muy n’năl bhrợ bh’rợ tr’nêng âng đay a năm, tươc pa prá lâng bâc manuyh, pâh ooy bh’rợ prá xay năc lum zr’năh k’đhap, năc muy n’năl lêy ooy bha ar bha tơ ơy ta xrặ đớc xa nay ng’prá xay, bhrợ t’vaih manuyh ứng viên muy n’năl đọc a năm, ha dợ ng’bhrợ prá xay crêê cơnh cr’noọ âng đhanuôr năc căh ơy vêy, nâu đoo năc râu tu bhrợ căh ơy yêm loom âng đhanuôr.”

Ting cơnh p’căn Cao Thị Xuân, Phó Chủ tịch Hội đồng acoon coh âng Quốc hội, muy râu tu bha lâng n’lơơng bhrợ t’vaih ta bhúch đại biểu manuyh acoon coh ting pâh ooy pazêng cơ quan Quốc hội lâng HĐND zập cấp năc bh’rợ căh lâh k’rang xay bhrợ coh muy bơr vel đong, bộ ngành, ghít bhlâng năc tơợ xa nay bh’rợ quy hoạch: “Ha dang căh vêy cán bộ tơợ chr’val năc căh vêy cán bộ chr’hoong, cán bộ chr’hoong năc ng’quy hoạch apêê dzooc cấp phó phòng, trưởng phòng năc vêy choom vaih giám đốc sở, năc vêy choom vaih tỉnh uỷ viên xang n’năc năc ting pâh ooy pazêng cơ quan dal lâh mơ, năc đơơh pazao đoọng bh’rợ tr’nêng.”

Đhr’năng đợ apêê đại biểu năc manuyh acoon coh năc êp lâh mơ t’piing lâng cr’noọ xa nay xay moon, tu trình độ, j’niêng cr’bưn căh lâh liêm choom, râu zr’năh k’đhap, căh lâh k’rang xay bhrợ coh bh’rợ quy hoạch tơợ cấp cơ sở. Đoọng bhrợ bhr’lậ đhr’năng n’nâu năc đơơh vêy đợ xa nay bh’rợ liêm choom lâh mơ./.

ĐẢM BẢO TỶ LỆ ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI LÀ NGƯỜI DTTS

PV Việt Phú/VOV4

  Hiện nay, đã có sự thống nhất về tỷ lệ đại biểu Quốc hội người dân tộc thiểu số là 18%, song trên thực tế, nhìn nhận các nhiệm kỳ trước đều thiếu so với chỉ tiêu đặt ra. Nhiệm kỳ khóa 14, số ĐBQH là người dân tộc thiểu số chỉ đạt 17,3%, tương ứng là 86 người, so với dự kiến ban đầu thiếu 4 người.. Vậy làm cách nào để có thể đảm bảo tỷ lệ cho nhiệm kỳ tới. Đây là một vấn đề cũng cần phải nhìn nhận rõ từ nhiều phía.

Theo con số thống kê của Hội đồng dân tộc của Quốc hội, số lượng đại biểu là người dân tộc thiểu số (DTTS) tham gia Quốc hội tăng lên theo từng khóa. Nhiều khóa gần đây, đại biểu là người DTTS chiếm từ 15 - 18% so với tổng số đại biểu Quốc hội. Trong đó, Quốc hội khóa XIII có 78 đại biểu, chiếm 15,6% trong tổng số 500 đại biểu Quốc hội. Nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV, đại biểu người DTTS là 86 người  chiếm 17,3%.

Việc đồng bào các dân tộc thiểu số tích cực tham gia và bầu chọn những đại biểu Quốc hội thực sự ưu tú, có năng lực, tâm huyết, trách nhiệm đã góp phần vào thành công của Quốc hội, nhất là trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện tốt các chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước. Đây là những chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy sự phát triển và nâng cao đời sống của người dân khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Những đại biểu người DTTS mới hiểu rõ những tồn tại, khó khăn ở địa phương mình, từ đó có những ý kiến sát thực tế. Cử tri Phạm Giáo, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi bày tỏ: “Tăng cường đại biểu cho vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số thì sẽ có điều kiện nắm được sát hơn, hiểu được nhiều hơn vùng dân tộc thiểu số thường là có nhiều cái khó khăn, dân trí thấp, kinh tế còn khó khăn. Bởi thế, càng hiểu được nhiều khó khăn, hiểu được những tâm tư nguyện vọng của người dân thì sẽ mang đến cho Quốc hội để có những chính sách đối với những vùng này, đảm bảo nâng cao đời sống của người giải quyết bớt những khó khăn của họ”.

Làm thế nào để người DTTS tham gia các cơ quan của Quốc hội đạt tỷ lệ 18% thực sự là bài toán khó. Theo ông Quàng Văn Hương, Phó Chủ tịch Hội đồng dân tộc của Quốc hội, nguyên nhân khách quan là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn rất nhiều khó khăn, trình độ phát triển không đồng đều. Chính điều này đã tác động không nhỏ tới kết quả bầu cử, khó lựa chọn để bầu làm đại biểu Quốc hội. Ông Quàng Văn Hương cho rằng, tìm người vừa đáp ứng năng lực, vừa bảo đáp cơ cấu là rất khó. “Ứng viên có khi gánh mấy cơ cấu, dân tộc, trẻ, ngoài Đảng và nữ nữa. Rõ ràng một người mà đáp ứng được 4 cái tiêu chuẩn đó, người ta đáp ứng được cái yêu cầu đó để người ta tham gia, nhưng mặt ngược lại là áp lực rất lớn. Tìm được một người như thế nó rất khó. Vì nếu ưu tú xuất sắc thì anh lại vào Đảng rồi. Chính điều đấy nó không thuyết phục được cử tri mà thường nhưng ứng viên này là các thầy cô giáo, các bác sỹ phạm vi hoạt động cùng lắm trong 1 xã mà khu bầu cử nó lại 3-4 huyện, cư tri cũng không nắm hết được, mà các ứng viên thiếu nhiều kỹ năng thường làm chuyên môn thôi, lên một tập thể, một diễn đàn thì có áp lực, không thoát ly khỏi văn bản, tạo ra hình ảnh ứng viên là đọc rất tốt nhưng nói đúng nói trúng ý của cử tri thì chưa làm được là nguyên nhân chưa thuyết phục được cử tri.”

Theo bà Cao Thị Xuân, Phó Chủ tịch Hội đồng dân tộc của Quốc hội, một nguyên nhân khác dẫn đến việc thiếu đại biểu là người DTTS tham gia vào các cơ quan Quốc hội và HĐND các cấp chính là  sự thiếu quan tâm ở một số địa phương, bộ ngành thể hiện ngay từ khâu quy hoạch: “Nếu không có cán bộ từ xã thì sẽ không có cán bộ huyện, cán bộ huyện thì phải quy hoạch người ta lên cấp phó phòng, trưởng phòng thì mới có giám đốc sở, mới có tỉnh ủy viên sau đó mới  tham gia các cơ quan cao hơn được, mạnh dạn giao nhiệm vụ.”

Tình trạng tỷ lệ các đại biểu là người DTTS thấp hơn so với chỉ tiêu đặt ra, do trình độ, tập quán hạn chế, sự khó khăn, thiếu sự quan tâm trong khâu quy hoạch từ cấp cơ sở. Để giải quyết được vấn đề này cần có những giải pháp và chiến lược cụ thể./.