Đhị Hà Nội, văn phòng JICA VN t’mêê bhrợ têng dự án Padưr pa’xớc lâng xay moon hệ thống bhrợ têng a’rong liêm nhâm ting lêy ooy bhiệc k’đhơợng zư pr’lúh cr’ay. Dự án pazêng 4 cr’liêng xa’nay padưr pa’xớc zâp râu bhrợ t’váih pr’lúh cóh a’rong lâng padưr pa’xớc hệ thống xay moon pr’lúh cr’ay đhị zr’lụ sinh thái quần thể lâng k’đhơợng zư râu bhrợ pa’hư a’rong, bhrợ padưr hệ thống m’ma a’rong đoọng âng đơơng đợ a’rong liêm sạch ha đhanuôr, tr’xăl công nghệ lâng khuyến nông. Ting cơnh t’coóh Lê Huy Nam, viện trưởng viện Di truyền nông nghiệp, GĐ dự án moon, dự án nắc pazưm ooy zâp râu bhrợ t’váih pr’lúh cr’ay, trơơi boọ, bơơn lêy m’ma a’rong liêm sạch lâng xay moon c’năl bh’rợ đoọng ha zâp đhanuôr. Đhị pr’đơợ bh’rợ dự án nắc bhrợ padưr phòng thí nghiệm lêy pay m’ma a’rong phân tử quốc tế, hệ thống m’ma liêm sạch cắh mưy đoọng ha VN nắc dzợ ha prang châu Á. Hân đhơ cơnh đêếc, bhiệc chóh bhrợ nắc dưr váih bấc râu pr’lúh cr’ay. Hadang cắh đấh zêl cha’groong nắc bh’nơơn a’rong choom bil 60-80%.

T’coóh Nguyễn Văn Lạng, chủ tịch hiệp hội a’rong VN cung moon, pr’lúh cr’ay cóh a’rong nắc đoo bhiệc chr’nắp bhlâng, ooy đâu pr’lúh cr’ay chổi rồng váih bấc lấh mơ. Hadang cóh VN cắh choom zêl cha’groong pr’lúh cr’ay nâu nắc bhrợ bh’nơƠn pr’đươi a’rong ting xiêr, lấh mơ choom bil pất zêng. Bh’nơơn a’rong xoọc đâu âng VN nắc bơơn k’noọ 19 tấn đhị 1 hécta, đệ lấh mơ lâng Thái Lan, Ấn Độ… dự án nắc chrooi pa’xoọng padưr paliêm bh’nơơn pr’đươi, chất lượng bêl k’đhơợng zư liêm choom bhiệc váih pr’lúh cr’ay. Đhanuôr cắh mưy bơơn đươi bh’nơơn âng dự án nắc dzợ bơơn đươi c’lâng bh’rợ bhrợ têng, zâp bh’rợ đắh khoa học kỹ thuật, bhiệc đươi dua phân bón, zanươu c’chêết g’rưi…

Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam quản lý sâu bệnh hại trên cây sắn

Tại Hà Nội, Văn phòng JICA Việt Nam vừa khởi động dự án “Phát triển và phổ biến hệ thống sản xuất sắn bền vững thông qua quản lý sâu bệnh hại”. Dự án bao gồm 4 nội dung: phát triển các tác nhân gây bệnh hại sắn và phát triển hệ thống cảnh báo bệnh trong khu vực: sinh thái quần thể và quản lý côn trùng hại sắn; thiết lập hệ thống giống sắn để cung cấp hom sắn sạch bệnh cho nông dân; chuyển giao công nghệ và khuyến nông. 
Theo ông Lê Huy Hàm, Viện trưởng Viện Di truyền nông nghiệp, Giám đốc dự án, dự án sẽ tập trung vào các tác nhân gây bệnh, truyền bệnh, phát hiện các phương pháp chuẩn đoán bằng các biện pháp khoa học kỹ thuật, phát triển hệ thống giống sắn sạch bệnh và phổ biến kiến thức cho người dân. Trong khuôn khổ dự án sẽ hình thành phòng thí nghiệm chọn giống sắn phân tử quốc tế, hệ thống giống sạch bệnh không chỉ phục vụ riêng cho Việt Nam mà cho cả châu Á. Tuy nhiên, mặt trái của thâm canh sắn là các loại bệnh phát sinh. Nếu không ngăn chặn được bệnh, năng suất sắn có thể mất đi 60-80%. 

Ông Nguyễn Văn Lạng, Chủ tịch Hiệp hội Sắn Việt Nam cũng cho rằng, bệnh trên cây sắn là vấn đề rất quan trọng; trong đó bệnh chổi rồng khá phổ biến. Nếu như Việt Nam không khống chế tốt bệnh này sẽ làm giảm năng suất sắn, thậm chí có thể gây mất trắng. Năng suất sắn trung bình hiện nay của Việt Nam mới chỉ đạt 18,7 tấn/ha, thấp hơn rất nhiều so với Thái Lan, Ấn Độ… Dự án sẽ góp phần cải thiện năng suất, nâng cao chất lượng khi quản lý tốt vấn đề dịch bệnh. Nông dân không chỉ được hưởng thành quả của dự án, mà sẽ được hưởng kỹ năng canh tác, các biện pháp khoa học kỹ thuật, cách sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu…