Zr’lụ miền Trung, Tây Nguyên lâng Nam bộ xoọc ắt lâng đhr’năng xơớt goóh k’rơ pa bhlâng. Đhị Ninh Thuận- vel đông vêy ta lêy nắc zr’lụ xơớt goóh pa bhlâng âng k’tiếc k’ruung hêê, ngành nông nghiệp xoọc bhrợ têng bấc bh’rợ zâl đhr’năng xơớt goóh đoọng đơớh loon vêy đác đươi dua bêl vêy ta xay moon hân noo xơớt goóh dưr váih k’rơ pa bhlâng. Bha ar x’rắ âng CTV Văn Cảnh lâng Hữu Tầm xay moon ooy xa nay bh’rợ n’nâu.

Đhị tỉnh Ninh Thuận, nắc tơợ tr’nơớp hân noo xơớt goóh 2014 tước nâu cơy, pazêng zr’lụ n’nâu cắh vêy boo. Ting cơnh số liệu quan trắc đhị pazêng trạm khí tượng, puôn c’xêê tr’nơớp c’moo đâu, pazêng chỉ số nhiệt độ, giờ p’răng nắc bấc lấh mơ lâng c’moo ahay, Ting cơnh apêê đhanuôr: cóh c’moo đây đhr’năng xơớt goóh dưr váih đơớh lâng k’rơ lấh mơ tu cơnh đêếc nắc đơớh loon vêy bh’rợ ch’hooi đác đươi dua cóh bh’rợ trnêng. Cóh pazêng zr’lụ vêy đợ z’roóh đác cấp 2, cấp 3 cắh ơy vêy ta bhrợ lâng vê tông, cơnh chr’val Nhơn Hải, chr’hoong Ninh Hải, đhanuôr nắc tơợ clang đác tơợ a bóc đác chô ooy ruộng đoọng chóh bhrợ t’nơơm nho lâng chóh bêết chr’nóh râu lơơng. Bh’rợ n’nâu nắc pa xiêr đhr’năng bil bal đác lâng đợ đác nắc vêy ta pa nong đác zập đoọng ha bh’rợ ch’chóh b’bêết cóh prang c’moo. A noo Võ Đăng Trung ắt cóh chr’val Nhơn Hải, chr’hoong Ninh Hải prá:

Cóh zr’lụ n’nâu nắc zr’lụ xơớt goóh pa bhlâng cóh Ninh Thuận p’têết lâng n’nắc nắc pazêng z’roóh đác cắh ơy vêy ta bhrợ lâng bê tông, ting n’nắc nắc zr’lụ k’tiếc chuáh tu cơnh đêéc bêl pếch c’lâng ch’hooi đác nắc buôn bil đác, tơợ đêếc đhanuôr câl n’coo ch’hooi đác chô đơơng ch’hooi tơợ a bóc đác ooy bhươn ch’chóh. Tơợ bh’rợ âng đhanuôr nắc choom zư đác, đươi dua k’mía, cóh bấc c’moo ahay nắc đhiệp choom bhrợ têng cóh muy hân noo a năm, nắc nâu cơy bhrợ têng tơợ 2- 3 hân noo.

Xay moon đớc đhr’năng xơớt goóh, nắc tơợ tr’nơớp c’moo đâu, ngành nông nghiệp tỉnh Ninh Thuận xay moon bấc xa nay bh’rợ zâl đhr’năng xơớt goóh. Đh’rứah lâng bh’rợ p’too moon bêết bhrợ đơớh cóh muy bơr zr’lụ buôn váih đhr’năng xơớt goóh cóh m’pâng c’xêê 3, tỉnh công bhrợ têng bh’rợ tr’xăl tưới, k’mía đác cóh pazêng z’roóh đác, ting n’nắc bhrợ t’váih 42 c’bhúh pazum đươi dua đác đh’rứah cóh 6 ch’hoong lâng TP Phan Rang- Tháp Chàm bhrợ têng bh’rợ pếch pa liêm z’roóh đác, ch’hooi đác tước ooy bhươn bhrợ têng. Ha dang cóh cr’chăl n’nâu cóh c’moo ahay, k’nặ muy pâng a bóc đác âng Ninh Thuận lứch xrêết nắc nâu cơy đợ đác nong cóh a bóc dzợ tơợ 15- 20%. A noo Thiên Sanh Ngọc, ắt cóh chr’val Phước Hữu, chr’hoong Ninh Phước đoọng năl:

C’moo đâu, cắh vêy apêê đơơng ch’hooi đác âng HTX  đương k’đhơợng lêy nắc ch’hooi lứch đác. C’moo đâu đhanuôr bhui har pa bhlâng, ruộng ha roo nắc đhiệp ch’hooi muy chu dzợ nắc azi xoót pa chô ha roo.

Đươi vêy bhrợ têng rơơng griing bh’rợ zâl đhr’năng xơớt goóh nắc lấh 4 c’xêê p’răng puýh, 20 a bóc đác âng tỉnh Ninh Thuận nắc dzợ zập đác đoọng đươi dua lấh 25.300 hecta ha roo hân noo ha ót- ha pruốt. Nắc vêy k’dâng 50 hecta cóh pazêng lấh 1 r’bhâu hecta ha roo ha ót ha pruốt vêy ta cha bêết bhrợ la lay cơnh cr’noọ xa nay cóh cr’noon Đồng Dầy, chr’val Phước Trung, chr’hoong Bác Ái vêy đhr’năng cắh zập đác đươi dua. Công ty TNHH muy thành viên bhrợ têng lâng đươi dua bha nậ đác tỉnh Ninh Thuận ơy pay 200 ức đồng tơợ zên zâl đhr’năng p’răng xơớt cóh zập c’moo đoọng pếch a bóc đác lâng dziếu tưới đoọng ha zr’lụ n’nâu. đh’rứah lâng bh’rợ zâl đhr’năng xơớt goóh đoọng ha ha roo, đoọng nhâm mâng vêy zập đác đươi dua cóh hân noo t’tun, tỉnh Ninh Thuận công ơy bhrợ têng đợ t’ngay pa nong đác tơợ t’ngay 15/4 đoọng pa liêm pa crêê z’roóh đác đhị pazêng vel đông lâng đhr’năng bhrợ têng nắc tr’xăl bhrợ cóh 30 t’ngay. T’coóh Nguyễn Văn Bội- Phó Giám đốc Công ty TNHH muy thành viên bhrợ têng lâng đươi dua bha nậ đác tỉnh Ninh Thuận đoọng năl:

Tu đhanuôr chóh bêết z’lấh đhăm bhrợ têng lấh 1000 hecta cóh prang tỉnh nắc đhr’năng đươi dua đác bấc pa bhlâng, ting n’nắc cóh c’moo đâu cóh tr’nơớp c’moo nắc cha cêết, cóh x’rịa c’moo nắc p’răng puýh, tu cơnh đêếc bhrợ đanh t’ngay dưr váih âng ha roo nắc pazêng a bóc đác k’tứi cắh zập đác, nắc bhrợ ha zi t’bhlâng bhrợ bấc cơnh bh’rợ đoọng zâl cha groong, pa bhlâng nắc bh’rợ pếch a bóc dziếy pay đác cóh k’tiếc, bhrợ cơnh ooy đoọng bơơn trông dzấc ha roo âng đhanuôr đoọng đhanuôr bơơn pay pa chô.

Lâng pazêng bh’rợ zâl cha groong liêm crêê tơợ tr’nơớp hân noo xơớt gooh, Ninh Thuận xoọc t’bhlâng bhrợ nhâm mâng vêy zập đác đươi dua, cắh choom đớc râu bil bal tu p’răng goóh bhrợ t’váih./.