Bhrợ têng c’lâng xa nay xăl 1.200ha k’tiếc chóh ha roo đoọng xăl chóh chr’nóh lơơng, hân noo ha ọt- ha pruốt 2016, vêy 3 t’nơơm chr’nóh bha lầng bơơn đhanuôr tỉnh Ninh Thuận t’moọt chóh a bhoo, a tuông lâng đoọng b’băn, cóh đếêc t’nơơm a tuông t’viêng chóh bấc bhlầng lâng vêy âng chô bh’nơơn liêm dal cóh đhr’năng chr’noọng xớơt xoọc đâu.

            Ắt cóh zr’lụ bơơn đươi dua a bóc đớc đác Phước Trung, đhơ cơnh đếêc nắc lêy chóh ha roo cắh vêy âng chô bh’nơơn đhị đhr’năng p’răng xớơt, hân noo ha ọt- ha pruốt 2016, a noo Cao Vắc ắt đhị vel Mĩ Hiệp, chr’val Mĩ Sơn, chr’hoong Ninh Sơn ơy xăl 3 sào chóh ha roo đoọng chóh a tuông t’voiêng ting cơnh c’lâng thâm canh. Bh’nơơn nắc xoọc tr’nợơp pr’loọng đong a noo Vắc ơy t’pấh đắh lấh 3 tạ cr’liêng a tuông t’viêng, xọoc đâu pr’loọng đong a noo nắc bơơn pay g’lúh 2, lêy bh’nơơn âng chô mơ 60kg/sào. Lâng chr’nắp a tuông t’viêng bơơn apêê k’rong câl tợơ 23.000-25.000đ/kg ting zập râu, 3 sào a tuông t’viêng nắc ơy zooi a noo Vắc âng chô bh’nơơn k’nặ 10 ức đồng. A noo Cao Vắc đoọng năl:

            C’moo đâu, tu cắh zập đác hân noo đâu 1 sào bơơn 1 tạ m’pâng a tuông t’viêng, ha dang zập đác nắc cung 2 tạ muy sào, moon za zưm bhrợ têng ha roo ha dang 1 tấn cung cắh mơ 2 tạ a tuông.

            Đhị chr’val Nhị Hà, chr’hoong Thuận Nam, bhiệc xăl lấh 40ha k’tiếc  ha roo đoọng chóh a tuông t’viêng cóh hân noo ha ọt ha pruốt nắc ơy âng chô bh’nơơn liêm choom đoọng ha đhanuôr. Nâu đoo nắc g’lúh tr’nợơp xăl t’nơơm chr’nóh tu cơnh đếêc nắc đhanuôr chóh bhrợ ting c’lâng quảng canh, cắh ơy pa ghít tước bhiệc đươi dua khoa học kỹ thuật, đhơ cơnh đếêc nắc bh’nơơn cung bơơn lấh 1 tạ/sào. Pa căn Võ Như Sơn, Chủ tịch UBND chr’val Nhị Hà- chr’hoong Thuận Nam- tỉnh Ninh Thuận đoọng năl:

            Tước cr’chăl nâu, zr’lụ xăl bh’nơơn cung cắh ơy dal, đhơ cơnh đếêc nắc cung ơy trứah bhlếh lơi đhr’năng k’đháp cóh cr’chăl ch’noọng xớơt. Cung rơơm kiêng nắc cóh t’tun đâu đơn vị cung zúp zooi vel bhươl đắh kỹ thuật, đoọng ha đhanuôr k’rang lêy, chóh bhrợ a tuông t’viêng  vêy âng chô bh’nơơn liêm dal lấh, lâng bhrợ ta bhứah lấh mơ cóh đhăm chóh ha roo.

            Bh’nơơn xoọc tr’nợơp âng bhiệc xăl k’tiếc chóh ha roo đoọng chóh a tuông t’viêng đhị apêê vel đong đoọng lêy: nâu đoo nắc râu t’nơơm mặ zâng lâng ch’noọng xớơt lâng buôn k’rang lêy. Ha dang đươi dua khoa học kỹ thuật t’nơơm a tuông t’viêng choom bơơn bh’nơơn 2,8 tạ/sào. Đh’rứah lâng đếêc a tuông cóh hân noo ha ọt ha pruốt bơơn lêy nắc liêm glặp lâng cr’chăl lâng thị trường. T’coóh Trần Quốc Nam, Phó chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận đoọng năl:

            Nâu đoo nắc hân noo tr’nợơp đhanuôr bhrợ têng bhiệc xăl t’nơơm chr’nóh ting c’lâng zâng lâng xh’noọng xớơt, k’bớch đác lâng xoọc tr’nợơp âng chô muy c’năl liêm dal đoọng ha đhanuôr. Lâng bh’nơơn xoọc tr’nợơp cơnh đâu, cóh pazêng hân noo t’tun nắc lêy k’rong bhrợ têng, k’đươi đhanuôr đươi dua lâng xăl t’nơơm chr’nóh chóh đhị doó đươi đác bấc, bh’nơơn cóh t’tun đâu nắc lêy choom ha dưr dal.

            Pleng p’răng xớơt dzợ dưr váih k’rơ cóh hân noo ch’noọng c’lọt, tu cơnh đếêc, apêê vel đong âng tỉnh Ninh Thuận xoọc dáp lêy c’rơ âng đơơng đác tưới lang zập zr’lụ lâng đhăm k’tiếc đhị zập râu t’nơơm chr’nóh đoọng pa xiêr đhr’năng lơi k’tiếc ga goóh./.

NINH THUẬN: CHUYỂN ĐỔI CÂY TRỒNG PHÙ HỢP VỚI NẮNG HẠN

 Thực hiện chủ trương chuyển đổi 1.200 ha trồng lúa sang cây trồng cạn, vụ Đông – Xuân 2016, có 3 cây trồng chính được nông dân tỉnh Ninh Thuận đưa vào trồng là bắp, đậu xanh và cỏ phục vụ chăn nuôi, trong đó, cây đậu xanh chiếm phần lớn diện tích chuyển đổi và cho hiệu quả kinh tế cao trong điều kiện hạn hán hiện nay.

         Nằm trong vùng hưởng lợi của hồ chứa nước Phước Trung, nhưng thấy trồng lúa sẽ không mang lại kết quả trong điều kiện hạn hán, vụ Đông – Xuân 2016, anh Cao Vắc ở thôn Mĩ Hiệp, xã Mĩ Sơn, huyện Ninh Sơn đã chuyển 3 sào trồng lúa sang trồng đậu xanh theo hình thức thâm canh. Kết quả, lứa đầu tiên gia đình anh Vắc đã thu về hơn 3 tạ hạt đậu xanh, hiện gia đình anh đang thu hoạch lứa thứ 2, ước đạt 60 kg/sào. Với giá đậu xanh được thương lái thu mua từ 23.000-25.000 đồng/kg theo từng loại, 3 sào đậu xanh đã giúp anh Vắc thu về gần 10 triệu đồng. Anh Cao Vắc cho biết:

Năm nay, do thiếu nguồn nước vụ này 1 sào cũng được 1 tạ rưỡi đậu xanh, nếu đủ nước là phải 2 tạ một sào, nói chung làm lúa một tấn cũng thua 2 tạ đậu).

          Tại xã Nhị Hà, huyện Thuận Nam, việc chuyển đổi hơn 40ha đất lúa sang trồng đậu xanh trong vụ Đông – Xuân đã mang lại thu nhập đáng kể cho nông dân. Đây là lần đầu tiên thực hiện chuyển đổi trồng đậu xanh nên bà con còn canh tác theo hình thức quảng canh, chưa chú trọng áp dụng khoa học kỹ thuật, nhưng năng suất vẫn đạt hơn 1 tạ/sào. Bà Võ Như Sơn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nhị Hà – huyện Thuận Nam-tỉnh Ninh Thuận cho biết:

Đến thời điểm này vùng chuyển đổi năng suất cũng chưa cao lắm nhưng cũng phần nào giải quyết được cái kinh tế tạm thời trong thời gian nắng hạn. Cũng mong rằng sau này đơn vị cung giúp địa phương khâu kỹ thuật để bà con chăm sóc, trồng cây đậu xanh mang lại hiệu quả kinh tế cao, tiếp tục nhân rộng mô hình cây đậu xanh trên đất lúa).

          Kết quả bước đầu của việc chuyển đổi đất lúa sang trồng đậu xanh ở các địa phương cho thấy: đây là loại cây có khả năng chịu hạn tốt và dễ chăm sóc. Nếu áp dụng khoa học kỹ thuật cây đậu xanh có thể đạt năng suất 2,8 tạ/sào. Đồng thời sản phẩm đậu xanh có thị trường ổn định. Do đó, việc chuyển đổi đất lúa sang trồng đậu xanh trong vụ Đông – Xuân được cho là phù hợp với yếu tố thời vụ và thị trường. Ông Trần Quốc Nam, Phó chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận cho biết:

Đây là vụ đầu tiên bà con nông dân thực hiện chuyển đổi cây trồng theo hướng chịu hạn, tiết kiệm nước và bước đầu mang đem lại một cái nhận thức rất cao trong bà con nhân dân. Với kết quả ban đầu như thế này trong những mùa vụ tiếp theo chúng tôi tiếp tục tập trung chỉ đạo bà con nhân dân hưởng ứng và chuyển đổi cây trồng cạn, hiệu quả, năng suất sau này chắc chắn sẽ tăng)

        Nắng hạn vẫn diễn ra gay gắt trong vụ Hè – Thu, vì vậy, các địa phương của tỉnh Ninh Thuận đang tính toán khả năng cung ứng nước tưới đối với từng vùng và quỹ đất cho từng loại cây trồng để hạn chế tình trạng bỏ đất hoang./.