Đhanuôr lâng pr’zợc da dêr!

N’jưl đhêl nắc râu x’nưl chr’nắp pr’hay âng đhanuôr acoon cóh, bấc bhlầng nắc đhị zr’lụ Nam trung bộ Việt Nam, pa bhlầng nắc Tây Nguyên. N’jưl đhêl ơy bơơn UBNESCO r’pắ ooy t’nooi apêê x’nưl cóh không gian văn hoá chiing goong Tây Nguyên. C’nắt t’ruíh chấc năl vănhoá đhi noo hêê acoon cóh t’ngay đâu, đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah chấc năl ooy n’jưl đhêl- muy râu x’nưl chr’náp pr’hay âng bấc acoon cóh m’bứi ma nuýh đhị Việt Nam.

        # N’jưl đhêl dzợ ng’đớc nắc goòng lú, nắc đhêl xưl đui cơnh goong, naua đoo nắc tr’coó x’nưl đanh bhlầng âng Việt Nam lâng đanh bhlầng âng acoon ma nuýh. Bêl ahay đươi dua đhêl ơy vêy đhị zr’lụ da ding Nam trung bộ lâng Đông Nam bộ đoọng bhrợ x’nưl nâu. n’jưl đhêl nâu xoọc tợơp lêy cung buôn bhrợ têng, acoon ma nuýh coóh boọc, bhrợ têng pậ, k’tứi lalay váih đh’riêng xưl dal ếp, k’rơ tr’xin. Pazêng t’la đhêl coóch boọc cợơng, dal nắc xưl la lay, t’la đhêl coóch boọc k’đặ lâng ếp nắc xưl lalay. Đhanuôr nắc pay đhêl tợơ zr’lụ đay ắt mamông. Nâu kêi nắc ahêê đương xâng x’nưl n’jưl đhêl âng nghệ nhânDi Linh- ắt cóh Lâm Đồng t’coọ. cóh đâu zập cr’liêng c’nưl nắc bơơn t’coọ muy t’la đhêl âng muy ch’nắc t’coọ:

        Aheê t’mêê xâng x’nưl tợơ n’jưl đhêl,ha dợ naua kêi nắc ahêê xâng cớ âng apêê nghệ nhân acoon cóh Mơ Nông ắt đhị Đắc Lắc tr’coọ:

        Đhanuôr lâng pr’zợ da dêr! Tợơ pazêng c’moo 1979, bhiệc pa chắp ch’mếêt lêy n’jưl đhêl bơơn apêê khoa học Việt Nam bhrợ têng lâng tước pazêng c’moo 1990, apêê bơơn lêy dâng 200 n’jưl đhêl đhị Đắc Lắc, Khánh Hoà, Đồng Nai, Ninh Thuận, Lâm Đồng, Sông Bé lâng Phú Yên… zập n’jưl nâu nắc vêy tợơ 3-15 cr’liêng c’nưl, tr’haanh bhlầng nắc n’jưl đhêl đhị Khánh Sơn, Bắc Ái, Tuy An lâng Bình Đa. Apêê đong khoa học moon, pazêngn’jưl đhêl nâu nắc ơy đanh dâng 3000 c’moo.

        Chr’nắp âng n’jưl đhêl apêê lang ahay moon nắc đh’riễngưl âng n’jưl đhêl cơnh 1 pr’đươi pa tếêt bhlưa a bhuy lâng a bhuy, bhlưa a coon ma nuýh ;âng pleng k’tiếc, apêê dang, bhlưa xoọc đâu lâng bêl ahay. Pazêng n’jưl đhêl bêl ơy apêê nghệ sĩ bhrợ pa liêm lâng ch’ớh pazêng vêy: pa pan n’gơn n’jưl đhêl nắc bơơn ta bhrợ lâng n’loong song, c’ree, pay a ngoọn pa tếêt xang nắc đớc đhêl ơy ta coóch boọc. Kéh n’jưl nắc ta bhrợ lâng n’loong ơy coóch liêm vil cáh cợ buôl đoọng k’đhợơng t’coọ. t’ngay đâu, n’jưl đhêl bơơn ta bhrợ zăng liêm, zập ch’nắc nghệ sĩ bhrợ n’jưl naua lâng 5 râu đh’riêng, vêy đoo n’jưl nắc apêê bhrợ xưl cơnh n’jưl k’tiếc k’ruung lơơng. N’jưl đhêl t’ngay đâu liêm choom bhlanàng nắc đh’riêng xưl pr’hay, zapạ cơnh buôn pa xưl zập pr’hat  lalay. Râu cắh liêm nắc đhêl lalấh bấc, h’lệêng bhlầng tu cơnh đếêc mơ chu âng đơơng ch’ớh nắc k’đháp bhlầng, bhiệc nâu công nắc râu t’pấh bấc ma nuýh tước lêy:

        Đhanuôr lâng pr’zợc da dêr! T’ngay đâu ahêê ơy đh’rứah chấc năl ooy n’jưl đhêl- muy râu n’jưl chr’nắp pr’hay âng acoon cóh m’bứi ma nuýh Việt Nam. Tợơ đếêc nắc ahêê ơy năl tr’bứi lâng déh hơnh bhlầng râu pr’hay, laliêm cóh pr’hát x’nưl t’ty âng acoon ma nuýh Việt Nam hêê./.