Công an tỉnh Đăk Lăk xoọc lêy cha mêết vêy c’léh bh’rợ cắh liêm crêê dưr váih đhị 4 công ty lâm nghiệp pa zêng Cư M’lan, Rừng Xanh, Ia Lốp lâng Ia Mơ, cóh chr’hoong Ea Súp. Ting đêếc, cr’chăl c’moo 2006-2016, đhị 4 công ty nâu nắc đợc bil lấh 22.000ha crâng. Nâu đoo nắc tu bhiệc vêy c’léh bhrợ bhrợ cắh liêm crêê hi lêệng. ha dang lêy đươi bhrợ cơnh cr’noọ bh’rợ crâng bil pất, trữ lượng mơ 10-50 mét khối đhị mưy hécta nắc 22.000ha crâng bil, nắc lêy vêy m’bứi bhlâng 220 r’bhâu mét khối n’loong ma hư zớch. Trung tá Nguyễn Đức Tin, Phó Trưởng phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Đăk Lăk đoọng năl, Cơ quan lêy cha mêết xoọc t’bhlâng cha mêết lêy liêm ghít. Hân đhơ cơnh đêếc, cr’chăl lêy cha mêết cung vêy đợ râu zr’nắh k’đhạp bêl cr’chăl t’ngay dưr váih đenh: “Azi nắc lêy toom bhrợ ha dợ nắc ơy dưr váih đenh ặ, đhị ta bhrợ pa hư crâng cung tr’xăl bấc tu acoon manứih, plêệng k’tiếc. nắc bh’rợ chấc lêy zr’nắh k’đhạp. Azi xoọc pazưm lêy cha mêết zâp tài liệu, c’léh bh’rợ lâng pazưm đh’rứah lâng Viện Kiểm sát xay moon ooy zâp tài liệu, c’léh bh’rợ nâu. Cr’chăl nâu, azi xoọc k’đươi cán bộ pấh bhrợ bh’rợ 1169 âng UBND tỉnh bhrợ pa dưr đắh bhiệc lêy cha mêết, năl ghít đợ mơ n’loong bil hư lâng 4 công ty lâm nghiệp nâu. Xang bêl vêy bh’nơơn lêy cha mêếtcung cơnh năl ghít n’loong bil hư, azi nắc lêy cha mêết đhị đêếc, cha mêết mơ bil hư đoọng lêy toom bhrợ liêm crêê cơnh quy định pháp luật.”

Tước đâu, Gia Lai nắc tỉnh bơơn lêy bấc zâp bh’rợ cắh liêm crêê đắh t’tông k’roóch ooy đắh k’đhơợng zư lêy crâng. Ghít lấh mơ, cr’chăl c’moo 2016-2020, Thanh tra tỉnh bơơn lêy đhị 9 ban k’đhơợng zư crâng vêy c’léh bhrợ cắh liêm crêê, lâng pa zêng k’tiếc crâng bil nắc k’noọ 10 r’bhâu ha, pa zêng đợ zên bhrợ cắh liêm crêê nắc lấh 27 tỷ đồng, vêy c’léh tông pay. Bha ar pa tơ 9 tu bhiệc ơy bơơn âng đơơng ooy cơ quan cảnh sát lêy cha mêết Công an tỉnh, hân đhơ cơnh đêếc tước đâu nắc vêy mơ 2 tu bhiệc ơy bhrợ liêm xang lâng khởi tố. Pr’lướt bh’rợ lêy cha mêết tu bhiệc cắh đấh, vêy đợ bhiệc âng đơơng bha ar pa tơ tơợ c’moo 2017 hân đhơ cơnh đêếc, tước đâu cắh ơy lêy cha mêết liêm xang. T’coóh Nguyễn Văn Thắng, Phó trưởng Ban Nội chính Tỉnh uỷ Gia Lai đoọng năl, tơợ c’moo 2018 bhiệc t’tông k’roóch đhị zâp ban k’đhơợng zư lêy crâng g’mrâng, công ty lâm nghiệp nắc ơy bơơn năl lâng bơơn Ban Nội chính t’moót ooy xa nay bh’rợ bha lâng lêy cha mêết, bhrợ đấh hân. Hân đhơ cơnh đêếc, cr’chăl lêy cha mêết, bhrợ pa liêm bấc tu bhiệc bhrợ mốp lết, bhrợ cắh liêm crêê đenh đươnh, k’đhạp lêy toom bhrợ: “Ban âng zi bhrợ bhiệc lâng zâp cơ quan chức năng, nắc xoọc đâu râu k’đhạp bhlâng nắc năl ghít trách nhiệm zâp g’lúh đoọng bhrợ bil crâng k’coong, bhrợ cắh liêm crêê đắh bh’rợ k’đhơợng zư lêy crâng, k’tiếc crâng bil cr’chăl hanua nắc trách nhiệm ooy ngai. Nâu đoo chr’nắp lấh mơ nắc bhiệc lêy cha mêết crâng pa hư xoọc đâu k’đhạp. Tu cơ quan lêy cha mêết nắc cơ quan lâm nghiệp ha dợ vêy thẩm quyền cơ quan cấp ping. Râu 2, zên lêy cha mêết xoọc đâu cơ quan lêy cha mêết cung k’đhạp. Cắh choom bhrợ cha mêết lêy nắc cơ quan lêy cha mêết k’đhạp đoọng zâp pr’đơợ khởi tố tu bhiệc, khởi tố manứih mốp lết lâng lêy đắh hình sự.”

Ting đợc pa đenh nắc bhiệc lêy toom bhrợ lâng zâp tu bhiệc cắh liêm crêê tước bil crâng, t’tông k’roóch k’đhạp lấh. Tu ting cơnh quy định âng Luật Hình sự, cr’chăl t’ngay lêy toom bhrợ mơ ooy 20 c’moo. Ha dợ vêy đợ tu bhiệc đợc đenh k’noọ 20 c’moo ơy. Bhiệc lêy cha mêết, bhrợ têng zâp tu bhiệc bil crâng crêê tước zâp dự án âng doanh nghiệp tư nhân xoọc đâu zâp tỉnh cắh choom bhrợ tu cắh zâp chế tài.

Đhị tỉnh Đăk Nông, Thanh tra Chính phủ nắc ơy moon pa glúh lấh 6.700ha crâng bhrợ pa hư đhị 44 dự án âng 43 doanh nghiệp. 2, 3 doanh nghiệp bhrợ cắh liêm crêê, pa hư crâng tước 90-100%, hân đhơ cơnh đêếc cắh ơy lêy toom coọp ting cơnh quy định âng pháp luật. T’coóh ;Lê uang Dần-Phó Gíam đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl tỉnh Đăk Nông đoọng năl, tỉnh cung lêy râu cắh têêm ngăn ooy zâp tu bhiệc bul crâng đhị dự án âng zâp doanh nghiệp. Hân đhơ cơnh đêếc, cắh ơy lêy toom coọp hình sự doanh nghiệp n’đoo, nắc tu k’đhạp đắh chế tài: “Lâng Đăk Nông cung ắt đhị đhr’năng zr’nưm lâng zâp vel đông lơơng. Cr’chăl lêy bhrợ pa liêm tu bhiệc âng zâp công ty cung k’đhạp. Lấh mơ, bêl đoọng zâp đơn vị tư nhân thuê crâng ha dợ đợc bil crâng nắc chế tài lêy toom coọp hình sịư lâng zâp đơn vị nâu k’đhạp bhlâng.”

Lalua lêy, bêl bêl lêy cha mêết, toom coọp bhrợ mốp lết doọ vêy k’đhạp, tu đợc pa đenh lâng cắh zâp chế tài ha dợ k’đhạp lâng zr’nắh, cắh vêy râu pazưm bhrợ, nắc cung tu zâp cơ quan, ban ngành bhrợ pa ga đhạp. Cơnh bhiệc bơơn lêy vêy c’léh bh’rợ cắh liêm crêê bêl diịc điêl t’coóh Tưởng Tín-trưởng ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng Bắc Biển Hồ ahay, bơơn đoọng 2 bha ar chứng nhận quyền đươi dua k’tiếc đoọng 2 lô k’tiếc bhươn lâng bhứah tước 857 r’bhâu mét vuông, năc k’noọ 86 hécta đhị thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai. Cắh mưy zi lấh bấc chu lâng hạn mức âng nhà nước quy định, Thanh tra tỉnh Gia Lai dzợ bơơn lêy tơơm ríah k’tiếc vêy m’bứi tơợ k’tiếc âng Ban k’đhơợng zư crâng. Hân đhơ cơnh đêếc, UBND thành phố Pleiku, đhị đoọng bha ar chứng nhận quyền đươi dua k’tiếc, xay moon pazêng bha ar pa tơ lấh bil, cắh váih đoọng lêy moon. Thanh tra tỉnh k’đươi moon Sở tài nguyên lâng môi trường lêy moót pazưm, hân đhơ cơnh đêếc lâng bấc râu bhiệc dưr váih zâp cơnh, tu bhiệc nâu tước đâu cắh ơy bhrợ liêm ghít. Cắh vêy mưy bhiệc nâu apêê lêy cha mêết, bhrợ têng mốp lết, t’tông k’roóch ta pa đhêy, vêy c’léh bh’rợ ting bil ngoọp a’năm, tu cắh vêy râu pazưm bhrợ, lấh mơ nắc cắh bhrợ liêm ghít âng cơ quan, ban ngành vel đông./.

LOẠT BÀI: NỖI LO MẤT RỪNG ĐI CÙNG NỖI LO MẤT CÁN BỘ

Kỳ cuối: Điều tra, xử lý sai phạm, tham nhũng rừng: Khó và vướng ở đâu

VOV Tây Nguyên

Như chúng tôi đã đề cập ở các chương trình trước, tình trạng phá rừng ở Tây Nguyên đang hết sức nhức nhối khi mà nhiều chủ rừng đang bất lực, trước sự hống hách của lâm tặc. Trong khi đó, một bộ phận không nhỏ cán bộ lại đi phá rừng, chiếm đất. Càng đáng lo hơn khi tình trạng tham nhũng trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng có phần nghiêm trọng, nó khiến cho các nguồn lực, chương trình, kế hoạch bảo vệ rừng có thể mất đi tác dụng, thậm chí phản tác dụng. Thanh tra, kiểm tra, điều tra, xử lý nghiêm những sai phạm, dấu hiệu sai phạm là yêu cầu cấp bách lúc này để lập lại trật tự trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng. Tuy nhiên, điều tra, làm rõ sai phạm và xử lý được sai phạm hiện nay đang khó và vướng ở nhiều mặt. Chương trình hôm nay chúng tôi phát kỳ cuối của của loạt bài “Nỗi lo mất rừng đi cùng nỗi lo mất cán bộ”với nhan đề “Điều tra, xử lý sai phạm, tham nhũng rừng: Khó và vướng ở đâu”.

Công an tỉnh Đắk Lắk đang điều tra tin báo có dấu hiệu tội phạm xảy ra tại 4 công ty lâm nghiệp gồm Cư M’lan, Rừng Xanh, Ia Lốp và Ia Mơ, thuộc huyện Ea Súp. Theo đó, giai đoạn 2006-2016, tại 4 công ty này để mất hơn 22.000héc ta rừng. Đây là vụ việc có dấu hiệu rất nghiêm trọng. Nếu chỉ áp theo tiêu chí rừng nghèo kiệt (trữ lượng 10-50m³/héc ta) thì 22.000héc ta rừng bị mất quy ra sẽ có ít nhất 220 nghìn m³ gỗ đã bị thiệt hại. Trung tá Nguyễn Đức Tin, Phó trưởng phòng Cảnh sát Kinh tế (PC03), Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, Cơ quan điều tra đang tích cực điều tra, xác minh. Tuy nhiên, quá trình điều tra cũng có những khó khăn nhất định khi thời gian xảy ra đã lâu: “Chúng tôi tiếp nhận xử lý thì đã xảy ra trong thời gian rất dài, hiện trường đã bị thay đổi do tác động của thiên nhiên, con người. Nên công tác truy vết rất khó khăn. Chúng tôi đang tập trung thu thập các tài liệu, chứng cứ và phối hợp với Viện Kiểm sát đánh giá các tài liệu, chứng cứ. Bên cạnh đó, chúng tôi đang cử cán bộ tham gia đoàn công tác 1169 do UBND tỉnh thành lập về kiểm kê, xác định trữ lượng gỗ thiệt hại đối với 4 công ty lâm nghiệp này. Sau khi có kết quả kiểm kê cũng như xác định trữ lượng gỗ bị thiệt hại, chúng tôi sẽ tiến hành khám nghiệm hiện trường, định giá hậu quả thiệt hại và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. ”

Cho đến lúc này, Gia Lai là tỉnh phát hiện nhiều nhất các sai phạm có dấu hiệu tham nhũng trong quản lý, bảo vệ rừng. Cụ thể, giai đoạn 2016-2020, Thanh tra tỉnh phát hiện tại 9 ban quản lý rừng có dấu hiệu phạm tội, với tổng diện tích rừng bị mất là gần 10 nghìn héc ta, tổng số tiền sai phạm là hơn 27 tỷ đồng, có dấu hiệu tham nhũng. Hồ sơ 9 vụ việc đã được chuyển đến Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh nhưng đến nay, mới chỉ có 2 vụ hoàn tất điều tra và khởi tố. Tiến độ điều tra nhiều vụ việc rất chậm, có những vụ việc chuyển hồ sơ từ năm 2017 nhưng đến nay vẫn chưa điều tra xong. Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó trưởng Ban Nội chính Tỉnh uỷ Gia Lai cho biết từ năm 2018, vấn đề tham nhũng tại các ban quản lý rừng phòng hộ, công ty lâm nghiệp đã được nhận diện và được Ban Nội chính đưa vào chương trình trọng tâm xem xét, theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo. Tuy nhiên, quá trình điều tra, xử lý nhiều vụ việc sai phạm đang bị vướng, dẫn đến kéo dài, khó xử lý:“Ban chúng tôi làm việc với các cơ quan chức năng, thì hiện nay cái khó nhất là xác định trách nhiệm từng thời điểm để thất thoát tài nguyên rừng, vi phạm về công tác quản lý bảo vệ rừng, diện tích mất từng thời gian trách nhiệm thuộc về ai. Cái này quan trọng nhất kết quả giám định rừng bị xâm hại, tính giá trị về mặt vật chất thì hiện nay đang rất vướng. Bởi vì là cơ quan giám định phải là cơ quan lâm nghiệp mà có thẩm quyền là cơ quan cấp trên. Thứ hai, kinh phí giám định là hiện nay cơ quan điều tra đang rất bí. Không thực hiện được giám định thì Cơ quan điều tra rất khó có đủ căn cứ để khởi tố vụ án, khởi tố bị can và xem xét về mặt hình sự.”

Càng để lâu thì việc xử lý đối với các vụ việc sai phạm liên quan đến mất rừng, tham nhũng càng khó. Bởi theo quy định của Luật Hình sự, thời hiệu xử lý chỉ có 20 năm. Trong khi có những vụ việc đã sát mốc thời gian này. Nhưng khó và vướng thì còn có thể nghiên cứu tháo gỡ. Việc điều tra, xử lý các vụ việc mất rừng liên quan đến các dự án của doanh nghiệp tư nhân hiện nay các tỉnh còn không thực hiện được vì thiếu chế tài.

Tại tỉnh Đắk Nông, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra hơn 6.700héc ta rừng bị phá tại 44 dự án của 43 doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp xảy ra sai phạm, rừng bị phá với tỷ lệ lên đến 90-100% nhưng chưa được xử lý theo quy định của pháp luật. Ông Lê Quang Dần- Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Đắk Nông cho biết, tỉnh cũng nhận thấy bất ổn trong các vụ việc mất rừng tại dự án của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, chưa xử lý hình sự được doanh nghiệp nào là vì khó khăn về chế tài:“Đối với Đắk Nông cũng nằm trong tình trạng chung với các địa phương khác thôi. Quá trình xử lý vi phạm của các công ty cũng khó khăn. Đặc biệt, khi cho các đơn vị tư nhân thuê rừng mà để mất rừng thì chế tài xử lý hình sự đối với các đơn vị này là rất khó khăn.

Thực tế cho thấy, đôi khi thanh kiểm tra, điều tra, xử lý sai phạm không phải khó vì thời gian dài, vì thiếu chế tài mà khó và vướng vì thiếu sự phối hợp, bị chính các cơ quan, ban ngành địa phương làm khó. Như vụ việc phát hiện có dấu hiệu bất thường khi vợ chồng ông Tưởng Tín- cựu Trưởng ban quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ được cấp hai giấy Chứng nhận quyềng sử dụng đất cho hai lô “đất vườn” với tổng diện tích lên đến 857.000m², tức gần 86 héc ta, ngay tại thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai. Không chỉ vượt nhiều lần so với hạn mức nhà nước quy định, Thanh tra tỉnh Gia Lai còn phát hiện nguồn gốc đất có một phần từ chính lâm phần của Ban quản lý rừng. Tuy nhiên, UBND thành phố Pleiku, nơi cấp giấy Chứng nhận quyềng sử dụng đất, báo cáo toàn bộ hồ sơ đã bị thất lạc, không có để cung cấp. Thanh tra tỉnh đề nghị Sở TN&MT vào cuộc, phối hợp, nhưng với nhiều lý do khác nhau, vụ việc này đến nay vẫn chưa được làm rõ. Và đây không phải vụ việc duy nhất việc thanh kiểm tra, điều tra, xử lý dấu hiệu sai phạm, tham nhũng bị gián đoạn, có dấu hiệu “chìm xuồng” bởi thiếu sự phối hợp, thậm chí tắc trách của cơ quan, ban ngành địa phương./.