Pazêng t’ngay tết, bhiệc ộm cha lâng
tr’xăl cơnh ắt tớt t’ping lâng t’ngay c’xu buô bhrợ váih râu cắh liêm đắh
c’lâng luônh. Đoọng pa xiêr lâng pa dứah đhị bêl crêê cr’ay luônh nắc c’nắt
t’ruíh “ ma nuýh pa dứah đh’réh cr’ay cóh bhươl cr’noon” tuần nâu, pa choom
đhanuôr lâng apêê pr’zợc 2-3 râu xa nay liêm choom. Đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah
đương xâng!
#
Bêl cr’ay luônh nắc cơnh ooy u n’léh ?
Cóh
cr’chăl tế, ahêê ộm cha u lalay cơnh lâng c’xu, tr’xăl đắh ch’na đh’nắh lâng
đhị cr’chăl cha. Râu đếêc buôn bhrợ váih pa xưl luônh, pa bhlầng nắc đhị xang
cha cha. K’đháp xâng cóh luônh, cha xâng đấh k’bhố, cha cắh đhệêng 5-10 phút
cắh cợ cha cắh tước m’pâng chen nắc xâng k’bhố bhlầng luônh, n’đhơ dzợ kiêng
cha cung cắh mặ cha dzợ, xâng chợơ bhlầng! bấc ngai nắc xâng kiêng k’tặ cắh cợ
k’tặ đhị xang cha cha, g’ợi k’dzúa. Bấc ngai nắc xâng ca ay đắh tu n’tạc, xâng
ch’hát đhị m’pâng đha đhưa. Ha dang ngai xâng a đay cơnh đếêc nắc crêê pa xưl
luonh. Ha dang ngai ếê pr’zruốh, luônh xâng ca ay ca nhắt nắc crêê ca ay đắh
c’lâng luônh.
# Hâu tu
buôn bhrợ ca ay c’lâng luônh
Dưr váih
đhr’năng nâu nắc crêê tợơ đâu:
Tu ộm
cha: zập chu cha đắh bêl liêm hoan nắc cha bấc chất đạm. zập râu ch’na, bấc
n’xiêng, lệê a xiu lâng ta zệê lâng bấc râu zr’ma cơnh k’dúa, a há. Pa xoọng
đếêc, nắc lướt ộm cha bấc chu cóh muy t’ngay tu cơnh đếêc luônh hêê cắh mặ
zâng. Đắh lơơng nắc giờ cha cha cung căh têêm ngăn, ộm cha zập đhị zập ooy…
Tu đươi
dua bấc râu chất cắh liêm đoọng ha c’rơ tr’mung cơnh: a lắc, bia cà phê, hót:
pazêng râuđâu nắc bhrợ glúh bấc a xít váih cắh liêm tước c’lâng luônh, bhrợ
váih ca ay luônh lâng xâng pứih ch’hát đhị tu n’tạc lâng g’ợi k’dzúa.
Tu bool
ch’na đh’nắh cắh cợ ca ay c’lâng luônh: đhị pazêng t’ngay tết, a hêê nắc cha
bấc râu ch’na đớc đanh, pleng nắc pứih páih… tu cơnh đếêc zư đớc cắh liêm,
ch’na cha crêê m’íh.
# Kiêng
đương zêl lâng pa dứah bêl ca ay luônh nắc bhrợ têng cơnh ooy?
ĐoỌng
đương zêl cr’ay n’tếh nắc ahêê pa liêm cơnh ộm cha, cắh vêy cơnh lơơng dzợ lấh
mơ pa liêm lâng oó ộm cha lalấh bấc cóh zập g’lúh t’pấh t’mooi.
Oó ộm bấc
a lắc bia bấc, choom ộm m’bứi nắc liêm choom lấh mơ. Bấc ngai nắc chấc lêy
đoọng bơơn ộm a lắc doó choom bool đhơ cơnh đếêc cung cắh liêm choom, nắc muy
pa xiêr c’rơ tr’mung vêy a năm.
Ahêê nắc
pa gít bêl cha cha đắh lơơng tu buôn bool ch’na lâng váih ca ay luônh. Oó câl
đớc ch’na lalấh đanh, lêy đớc pa liêm lâng ta pứih lalăm cha.
Cóh
pazêng t’ngay đăn tết, a hêê nắc ra văng m’bứi za nươu buôn đươi dua đoọng pa
dứah đhị bêl ngai váih ca ay luônh. A hêê cung choom tước đhị pa câl za nươu
cắh cợ apêê trạm y tế zước za nươu ca ay luônh đoọng cha groong, lâng pa gít
lalăm ộm. ahêê ra văng đớc m’bứi quế lâng m’bứu a hức đoọng đươi đhị bêl xâng
pa xưl luônh…
Rơơm
kiêng đhanuôr lâng pr’zợc vêy pazêng t’ngay ắt ch’ớh tết bhui har têêm ngăn./.
Viết bình luận