Oó đớc dưr váih bil k’roọc nắc ha dợ k’rang bhrợ c’rọol
Thứ ba, 00:00, 28/06/2016
Tợơ ơy dưr váih tu bhiệc clệch bhuông Thảo Vân 2 bhrợ 3 ch’nắc t’mooi lấh chệêt bil cóh k’ruung Hàn bêl tợơp c’xêê 6 t’mêê đâu a hay, thành phố Đà Nẵng quyết định pa đhêy bhiệc đoọng phép apêê bhuông du lịch xăl tợơ bhuông ra cit âng đhanuôr đoọng âng đơơng t’mooi du lịch. Quyết định nâu âng thành phố Đà Nẵng doó lất cơnh quy định xoọc đâu hay cắh? Đợ apêê bhuông xăl đoọng bhrợ du lịch cóh k’ruung Hàn nắc cơnh ooy?
Lấh m’pâng c’xêê a hay, t’coóh Trần Văn Tạo, c’la bhuông du lịch Mỹ Xuân đh’rứah lâng apêê nhân viên ắt bếch cắh yêm tệêm. Xọoc moọt ooy hân noo du lịch đhơ cơnh đếêc nắc apêê bhuông âng pr’loọng đong t’coóh nắc ắt pa đhêy cóh toor tợơ bêl dưr váih đhr’năng clệch bhuông Thảo Vân 2 cóh k’ruung Hàn. Ting cơnh t’coóh Tạo, bêl thành phố Đà Nẵng vêy quyết định pa đhêy pa bhrợ du lịch đhị k’ruung Hàn đoọng lêy ch’mệêt pazêng đợ bhuông xăl nâu đoọng bhrợ têng du lịch, t’coóh lâng bấc c’la bhuông lơơng nắc ting xợơng liêm ta níh. Apêê c’la bhuông ơy k’rong k’zệt ức đồng đoọng pa liêm pa crêê bhuông nâu, câl xa nập phao, r’lắp camera đoọng buôn lêy ch’mệêt, vêy bộ đàm… Đhơ cơnh đếêc nắc tước nâu kêi 14 bhuông du lịch cung cắh ơy bơơn lướt pa bhrợ, nâu đoo nắc pazêng bhuông ơy ta lêy ch’mệêt lâng đọong phép bhrợ têng du lịch cóh k’ruung Hàn. T’coóh Trần Văn Tạo, c’la bhuông du lịch Mỹ Xuân đoọng năl:
Tợơ tu bhiệc dưr váih bêl đếêc a hay nắc thành phố lêy ch’mệêt bơr pêê bhuông, xoọc đâu đoọng 11 bệê bhuông pa bhrợ, ha dợ pazêng bhuông xăl lơơng nắc thành phố lêy ch’mệêt cớ, đhơ cơnh đếêc nắc apêê zêng ting xợơng, doó n’đoo bhuông ơy pa bhrợ. Cơnh a cu nắc bhuông k’tứi, cung k’rong bhrợ têng 9-10 ức đồng, lâng pazêng bhuông ga mắc nắc k’rong bhrợ tước k’tỷ đồng, apêê ơy ting bhrợ têng cơnh xay moon, ha dợ nắc cung cắh ơy đoọng ha pêê pa bhrợ, lêy cung k’er apêê.
Thành phố Đà Nẵng xọoc vêy 25 bhuong du lịch âng đơơng t’mooi cóh k’ruung Hàn. Cóh đếêc, bấc bhlầng nắc apêê bhuông bơơn xăl tợơ bhuông a xiu. Vêy đoo bhuông ơy đanh tước k’zệt c’moo, vêy đoo lấh 20 c’moo. Vêy bấc bhuông lêy ty đanh, pa liêm pa crêê ha dợ cung tét rị… Bêl xăl bhuông a xiu đoọng âng đơơng bấc t’mooi, c’la bhuông nắc ơy pa dal bha bhung bhuông, pa dal 2 tầng bhrợ ha bhuông cắh nhâm mâng, buôn đa đệêng lâng đhr’năng dưr váih clệch, c’lâm dưr váih. Ting cơnh muy c’la bhuông, dưr váih đhr’năng bhuông Thảo Vân 2 clệch nắc tu bhuông âng đơơng ma nuýh la lấh bấc, tầng 2 âng bhuông dal lấh mơ quy chuẩn bhrợ têng:
Ơy bhrợ têng bh’rợ cóh k’ruung đác đhị đanh c’moo nắc cu lêy bhuông nắc đoo cắh tệêm ngăn ha dợ cơnh choom ng’xay moon, tu apêê zập pr’đợơ nắc apêê pa bhrợ ta têng. Râu bơr nắc cóh đhr’năng pa bhrợ apêê bhrợ u, cắh ting xợơng pháp luật. Ba bi cơnh âng đơơng ma nuýh lalấh bấc, lêy pa chắp nắc cắh clệch c’lâm bêl đếêc, nắc cung clệc, c’lâm bêl lơơng…
Đhr’năng zước bhrợ têng, ch’mệêt lêy lang đoọng phép đoọng ha muy p’nong bhuông bơơn quy định ghít liêm ha dợ cắh năl hâu tu bhuông Thảo Vân 2 mặ z’lấh mặt zêng k’bhúh phòng, cảng vụ lâng pa câl vé âng đơơng t’mooi du lịch cóh k’ruung Hàn cóh cr’chăl đanh đươnh? 25 bhuông du lịch pa bhrợ cóh k’ruung Hàn cắh vêy bấc, ha dợ apêê k’bhúh chức năng thành phố Đà Nẵng cắh mặt ch’mệêt lêy. T’coóh Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng moon: Tợơ bele dưr váih đhr’năng clệch bhuông Thảo Vân 2, bh’cộ thành phố Đà Nẵng ơy pa chô trách nhiệm liêm ta níh, pr’hân lêy ch’mệêt bhrợ ghít trách nhiệm âng apêê crêê tước:
Đắh kỹ thuật nắc vêy bha lầng bhuông vêy crêê cơnh kỹ thuật, ha dợ cóh piing bhuông nắc zêng lalay, pa tợơ bh’cộ bhuông, bh’cộ máy, ma nuýh buôn xay moon tước pazêng quy định tệêm ngăn zêng bơơn pa too pa choom. Nâu đoo nắc bhuông tông bhrợ têng, cắh vêy đhị lêy ch’mệêt âng cơ quan chức năng. Thành phố nắc lêy ch’mệêt tu bhiệc, đhr’năng bhuông tông bhrợ têng lâng bơơn bhrợ têng cơnh ooy?
Tợơ lấh 10 t’ngay pa đhêy bhuông du lịch cóh k’ruung Hàn cắh đoọng pa bhrợ dzợ, đoọng lêy ch’mệêt pazêng đợ bhuông ta xăl xoọc bhrợ têng du lịch, t’ngay 14/6, thành phố Đà Nẵng ơy đoọng 11 bhuông vêy zập pr’đơợ đoọng pa bhrợ cớ, âng đơơng t’mooi cóh k’ruung Hàn. Lâng pazêng bhuông xăl nâu bơơn đoọng phép đhị lalăm a hay, ha dang cắh liêm pr’đợơ nắc cung cắh đoọng bhrợ têng. Đhơ cơnh đếêc nắc đợ bhuông nâu vêy bơơn pa bhrợ cơnh bhuông Thảo Vân 2 cắh? Lâng bhiệc k’đhơợng lêy pazêng apêê bhuông bơơn đoọng phép bhrợ têng nắc cơnh ooy? T’coóh Trần Chí Cường, Phó giám đốc Sở Du lịch TP Đà Nẵng đoọng năl: cóh cr’chăl ha y, thành phố Đà Nẵng nắc pr’lứch đhr’năng bhuông xăl tợơ bhuông a xiu đoọng bhrợ bhuông du lịch, nắc lêy t’pấh apêê bhrợ têng bhuông du lịch t’mêê; bhiệc k’đhợơng lêy nắc cung ting ghít liêm lấh mớ.
Bhiệc thành phố cắh đoọng apêê bhuông xăl tợơ bhuông ra cít đoọng bhrợ bhuông du lịch nắc zêng nhâm crêê. A zi cung rơơm kiêng apêê đong k’rong bhrợ têng nắc lêy k’rong bhrợ têng bhiệc nâu. Đọong bhrợ têng cơnh ooy pr’đươi du lịch đắh c’lâng k’ruung đác âng thành phố nắc pa cắh c’rơ chuyên nghiệp lâng chr’nắp bhlầng nắc tệêm ngăn đoọng ha t’mooi đhị bêl lướt lêy du lịch cóh k’ruung Hàn.
T’coóh Nguyễn Hữu Thiện, Gíam đốc Chi cục ch’mnệêt lêy số 4, Cục lêy ch’mệêt Việt Nam đoọng năl: bhuông Thảo Vân 2 bơơn ta bhrợ têng đhị thành phố Đà Nẵng moọt c’moo 1995 lâng bơơn zước nắc âng đơơng t’mooi. Bhuông nâu pa bhrợ tước nâu kêi nắc ơy lấh 20 c’moo. Bha ar chứng nhận tệêm liêm kỹ thuậ lâng zư lêy môi trường âng Đăng kiểm đoọng dzợ choom đươi dua tước t’ngay 20/11/2016.
Ting cơnh quy định âng luật c’lâng đác, đh’rứah nắc lâng bhiệc zước bhrợ, lêy ch’mệêt, bêl pr’đươi pr’lướt đoọng đươi dua, c’la bhuông, bh’cộ bhuông lâng apêê cóh bhuông nắc lêy bhrợ ghít liêm lâng apêê quy định đắh tệêm ngăn c’lâng đác. Ting cơnh t’coóh Nguyễn Hữu Thiện, bhiệc thành phố Đà Nẵng pa đhêy đoọng phép xăl bhuông a xiu đoọng bhrợ bhuông du lịch doó lất cơnh quy định, liêm glặp lâng đhr’năng âng vel đong.
Chính quyền thành phố Đà Nẵng lêy tợơ bhiệc ơy lêy ch’mệêt, đoọng c’lâng xa nay nắc đoo, ting cơnh a cu nắc lâng pr’đợơ du lịch cung cơnh đhr’năng ha dưr cơnh thành phố Đà Nẵng nắc c’lâng bh’rợ nâu liêm choom bhlầng.
Lâng c’la bhuông du lịch xăl bhuông a xiu đoọng bhrợ bhuông du lịch bơơn ta đoọng bhrợ têng la lăm a hay, thành phố Đà Nẵng cung ơy lêy ch’mệêt đhr’năng bhrợ têng, pa pan tớt, ra văng zập pr’đươi pr’dua cóh bhuông… thành phố cung ơy bhrợ têng diễn tập trôông dấc bhrêy tắh cóh k’ruung Hàn lâng quy mô ga mắc đoọng pa xoọng pazêng c’lâng bh’rợ liêm ta níh lấh lâng đhr’năng lalua, đoọng đấh loon bhrợ têng ha dang râu cắh liêm dưr váih. Đại tá Lê Tiến Hưng, Phó chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng đoọng năl:
Cóh k’ruung Hàn vêy bấc cơnh buôn dưr váih. cóh cr’chăl ah y, a zi nắc lêy pa zoọng apêê c’lâng bh’rợ, pa bhlầng nắc pa zưm đh’rứah lâng apêê k’bhúh lơơng lêy bhrợ têng liêm bhiệc lêy ch’mệêt tợơ ch’nang bhuông đoọng tệêm ngăn ha t’mooi.
Bhrêy tắh nắc râu cắh ngai vêy kiêng. Đhơ cơnh đếêc pazêng râu cắh ơy liêm cóh bhiệc k’đhợơng lêy, lêy tợơ tu bhiệc âng bhuông Thảo Vân 2 dưr clệch đhị thành phố Đà Nẵng nắc râu lêy pa chô ngân pa bhlầng. Nắc lêy oó đớc “ bil r’roọc ha dợ vêy k’rang bhrợ k’roọl”./.
Đừng để “ mất bò mới lo làm chuồng”
Sau khi xảy ra vụ tai nạn chìm tàu Thảo Vân 2 làm 3 du khách tử vong trên Sông Hàn hồi đầu tháng 6 vừa qua, thành phố Đà Nẵng quyết định đình chỉ việc cấp phép hoạt động đối với các tàu du lịch cải hoán từ tàu cá của ngư dân. Quyết định này của thành phố Đà Nẵng có trái với quy định hiện hành hay không? Số phận những con tàu cải hoán phục vụ du lịch trên sông Hàn sẽ đi về đâu?
Hơn nửa tháng qua, ông Trần Văn Tạo, chủ tàu du lịch Mỹ Xuân cùng các nhân viên ăn ngủ không yên. Đang vào mùa du lịch cao điểm nhưng con tàu của gia đình ông phải neo bờ từ sau vụ chìm tàu Thảo Vân 2 trên sông Hàn. Theo ông Tạo, khi thành phố Đà Nẵng có quyết định tạm dừng mọi hoạt động du lịch trên sông Hàn để rà soát, kiểm tra toàn bộ tàu thuyền cải hoán đang hoạt động du lịch, ông cùng nhiều chủ tàu nghiêm túc chấp hành. Các chủ tàu đã đầu tư hàng chục triệu đồng để sửa lại thân tàu, trang bị thêm áo phao, phao cứu sinh, lắp đặt camera giám sát, bộ đàm… Thế nhưng đến nay 14 tàu du lịch vẫn chưa được xuất bến dù trước đây những con tàu này đã qua đăng kiểm và cho phép hoạt động vận chuyển khách du lịch trên Sông Hàn. Ông Trần Văn Tạo, chủ tàu du lịch Mỹ Xuân cho biết:
(Qua việc vừa rồi mà thành phố kiểm tra một số tàu, hiện nay cho 11 chiếc chạy trước còn những chiếc hoán cải thành phố để kiểm tra lại, nhưng có những chiếc họ đã chấp hành những yêu cầu của thành phố đề ra nhưng mà chưa thấy họ được sử dụng chạy. Riêng tàu mình thực tế tàu nhỏ, cũng đầu tư 9-10 triệu đồng, đối với những tàu lớn đầu tư cả tỉ bạc, họ đã làm theo ý rồi mà chưa giải quyết cho họ thì cũng tội họ. )
Thành phố Đà Nẵng hiện có 25 tàu du lịch vận chuyển du khách trên sông Hàn. Trong đó, đa số các tàu này được cải hoán từ tàu đánh cá. Nhiều tàu có tuổi thọ hơn chục năm, thậm chí trên 20 năm. Không ít tàu có thân tàu cũ kỹ, chắp vá, lan can bị hoen rỉ… Khi cải hoán tàu cá để chở được nhiều khách, chủ tàu đã nâng chiều cao, tăng thêm tầng 2 khiến tàu bị mất cân bằng, nguy cơ xảy ra tai nạn rất cao. Theo một chủ tàu, nguyên nhân khiến tàu Thảo Vân 2 bị chìm là do con tàu chở quá số người qui định, tầng 2 của tàu cao vượt quy chuẩn thiết kế:
(Trong nghề sông nước lâu năm mình nhìn thấy con tàu đó thiếu bảo đảm nhưng mình nói sao được, vì người ta đủ điều kiện thì người ta hoạt động thôi. Thứ 2 nữa trong quá trình hoạt động người ta bất chấp pháp luật. Ví dụ như quá tải mà quá tải một cách quá nhiều, mình nghĩ vậy trước sau nếu mà cứ thế thì không sớm muộn... )
Quy trình đăng ký, đăng kiểm và cấp phép cho một con tàu được quy định chặt chẽ nhưng không hiểu sao tàu Thảo Vân 2 lại qua mặt được cả lực lượng biên phòng, cảng vụ và ngang nhiên bán vé chở khách du lịch trên sông Hàn trong thời gian dài? 25 tàu du lịch hoạt động trên sông Hàn không phải là con số quá lớn, nằm ngoài khả năng kiểm soát của lực lượng chức năng thành phố Đà Nẵng. Ông Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho rằng: Ngay sau khi xảy ra vụ tai nạn chìm tàu Thảo Vân 2, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đã nghiêm túc nhận trách nhiệm, khẩn trương xem xét làm rõ trách nhiệm của các tập thể cá nhân có liên quan:
(Về mặt kỹ thuật thì chỉ con tàu đạt kỹ thuật thôi. Còn trên tàu phải đồng bộ các biện pháp khác, từ thuyền trưởng, máy trưởng, người hướng dẫn viên đến những quy định an toàn phải được tập huấn tất cả. Đây là trường hợp hoạt động “chui” ngoài vòng kiểm soát. Thành phố sẽ điều tra về vụ việc này, tàu hoạt động “chui” bằng cách nào?)
Sau hơn 10 ngày tạm dừng hoạt động tàu du lịch trên sông Hàn để rà soát, kiểm tra toàn bộ tàu thuyền cải hoán đang hoạt động du lịch, ngày 14/6, thành phố Đà Nẵng đã cho phép 11 tàu đủ điều kiện khởi động lại dịch vụ đưa đón khách trên sông Hàn. Đối với những con tàu cải hoán đã được cấp phép trước đây nếu không đạt chuẩn, thành phố Đà Nẵng sẽ mạnh tay loại bỏ. Tuy nhiên, liệu những con tàu bị loại khỏi danh sách có còn “chui qua lỗ kim” như trường hợp tàu Thảo Vân 2 hay không?. Và việc quản lý những con tàu được phép hoạt động sẽ như thế nào?. Ông Trần Chí Cường, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP Đà Nẵng cho biết: Trong thời gian tới, TP Đà Nẵng sẽ chấm dứt tình trạng cải hoán tàu cá thành tàu du lịch, khuyến khích đóng mới tàu du lịch; công tác quản lý cũng sẽ được siết chặt hơn.
(Việc thành phố không cho phép cải hoán các loại tàu khác thành tàu du lịch là hoàn toàn hợp lý. Chúng tôi mong muốn các nhà đầu tư mạnh dạn đầu tư vào loại hình này. Để làm sao sản phẩm du lịch đường sông của thành phố thể hiện tính chuyên nghiệp, đẳng cấp và quan trọng nhất là đảm bảo yếu tố an toàn cho du khách khi tham qua du lịch trên sông Hàn.
Ông Nguyễn Hữu Thiện, Giám đốc Chi Cục Đăng kiểm số 4, Cục Đăng Kiểm Việt Nam cho biết: tàu Thảo Vân 2 được đóng tại thành phố Đà Nẵng vào năm 1995 và được đăng ký là tàu chở khách. Con tàu này hoạt động đến nay đã hơn 20 năm. Giấy chứng nhận an tòan kỹ thuật và bảo vệ môi trường do Đăng kiểm cấp còn hiệu lực đến ngày 20/11/2016. Theo quy định của luật Giao thông đường thủy nội địa, đồng thời với việc đăng ký, đăng kiểm, khi đưa phương tiện vào khai thác sử dụng, chủ tàu, thuyền trưởng và thuyền viên phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn giao thông đường thủy. Theo ông Nguyễn Hữu Thiện, việc thành phố Đà Nẵng ngưng cấp phép cải hoán tàu cá thành tàu du lịch không trái với quy định, phù hợp với thực tế của địa phương.
(Chính quyền thành phố Đà Nẵng căn cứ vào thẩm quyền, để đưa ra chủ trương trên, theo tôi, với điều kiện du lịch và tình hình phát triển như thành phố Đà Nẵng thì chủ trương này phù hợp.
Đối với các tàu du lịch cải hoán được cấp phép hoạt động trước đây, thành phố Đà Nẵng cũng đã kiểm tra rà soát lại thiết kế, số lượng chỗ ngồi, trang bị đủ số lượng phao, phương tiện cứu hộ... Thành phố cũng đã tổ chức diễn tập cứu hộ, cứu nạn trên sông Hàn với quy mô lớn để bổ sung những phương án sát với thực tế, sẵn sàng ứng phó với các tình huống bất trắc xảy ra. Đại Tá Lê Tiến Hưng, Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng cho rằng:
(Trên Sông Hàn rất nhiều tình huống có thể xảy ra. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục bổ sung thêm các kế hoạch, đặc biệt là phối hợp cùng với các lực lượng làm tốt công tác kiểm tra ngay từ bến bãi để đảm bảo an toàn cho khách.)
Tai nạn là điều không ai mong muốn. Tuy nhiên những “lỗ hổng” trong công tác quản lý nhìn từ vụ chìm tàu Thảo Vân 2 ở TP Đà Nẵng là cái giá phải trả quá đắt. Xin đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”./.
Viết bình luận