Nghị trường Quốc hội khoá 14 đợ t’ngay tơợp c’xêê 11 c’moo n’nắc ahay, nắc bhrợ g’lúh prá xay chr’nắp k’rơ lâng đợ g’lúh prá xay liêm ghít lâng trách nhiệm. Bấc cử tri nắc cung dzợ hay mưy pân đil đại biểu dzợ p’niên, hân đhơ cơnh đêếc nắc ơy vêy đợ g’lúh prá xay, ta moóh ta ơơi lâng 2, 3 bộ trưởng, bhrợ cóh nghị trường quốc hội dưr pứih lấh mơ, nâu đoo nắc pân đil đại biểu âng c’bhúh Gia Lai, Ksor H’Bơ Khăp. Bấc đắh bhiệc âng cử tri dzợ k’rang moon cơnh đắh bh’rợ giáo dục đào tạo, xa nay bh’rợ đắh thuỷ điện, cắh cậ môi trường... zêng bơơn đại biểu Ksor H’Bơ Khăp lêy cha mêết liêm ghít lâng prá xay tíh đhị diễn đàn Quốc hội. Xang mưy nhiệm kỳ nắc đại biểu đhanuôr k’đươi, đại biểu Ksor H’bơ Khắp nắc ta luôn t’bhlâng bhrợ têng liêm crêê cơnh râu gr’hoót moon lâng cử tri bêl pấh ứng cử đại biểu Quốc hội khoá 14: “Zr’nắh k’đhạp âng mưy đại biểu Quốc hội lướt zi lấh nắc đoo prá moon ha cơnh đhanuôr buôn năl, cán bộ cung buôn năl liêm ghít. Đương xơợng cr’liêng xa nay nâu tơợ đhanuôr, hân đhơ cơnh đêếc, lêy bhrợ ha cơnh đoọng lêy moon ooy zâp bộ, ban, ngành năl ghít crêê cơnh cr’noọ cr’niêng liêm chr’nắp nâu âng đhanuôr.”

Ta luôn ắt pazưm, năl ghít cr’noọ cr’niêng âng cử tri, bơơn lêy zâp râu bhiệc cắh liêm crêê đắh lalua... đợ râu prá xay chr’nắp liêm âng zâp pân đil đại biểu Quốc hội cóh Nghị trường nắc ơy bhrợ p’cắh c’năl bh’riêl, loom grơơ nhool âng đợ pân đil chr’nắp liêm, p’cắh đoọng p’rá ha đhanuôr. Bhiệc nâu cung bhrợ tr’xăl cr’noọ, pr’lêy âng đhanuôr đắh đhr’năng bh’rợ âng pân đil pấh bhrợ, quyết định đợ bhiệc chr’nắp âng k’tiếc k’ruung. Đại biểu Trần Quốc Khánh, c’bhúh Hà Nội moon: “Zâp lang, Đảng hêê zêng năl ghít pân đil vêy đhị ắt, bh’rợ chr’nắp ooy zâp đắh bh’rợ lâng zêng lêy đợc crêê đhị pân đhil ặt cóh zâp cơ quan nhà nước, lêy vêy trách nhiệm chrooi đoọng, pấh bhrợ lâng apêê pân jứih. Pân đil hêê ta luôn bơơn Đảng lâng Nhà nước bhrợ pr’đơợ liêm buôn.”

Cắh mưy cóh nghị trường Quốc hội, nhiệm kỳ 2016-2021, g’lúh tr’nơợpViệt Nam ơy vêy 3 pân đil Ủy viên Bộ Chính trị, vêy pân đil Chủ tịch Quốc hội-mưy ooy 4 đhị bh’rợ k’đhơợng bhrợ bha lâng âng bộ máy tổ chức Đảng lâng Nhà nưíơc, cơ quan quyền lực dal bhlâng âng k’tiếc k’ruung. Cung g’lúh tr’nơợp, ooy nhiệm kỳ 2021-2026 vêy 9 pân đil Bí thư tỉnh uỷ-đợ apêê dzoọng bhrợ bha lâng zâp vel đông pa zêng Lai Châu, Ninh Bình, Quảng Ngãi, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Bắc Ninh, An Giang lâng Hà Nam. Phó Chủ nhiệm Ủy ban zâp đắh bhiệc xã hội âng Quốc hội Bùi Sỹ Lợi xay moon, nâu đoo nắc đợ đồng chí vêy đhr’năng bh’rợ chr’nắp liêm: “Bí thư tỉnh uỷ nắc pân đil, bhiệc nâu bhrợ p’cắh mưy bhiệc chr’nắp. Nắc ahêê ơy bhrợ têng liêm choom Luật liêm ma mơ pân jứih pân đil lâng c’lâng bh’rợ đắh liêm ma mơ pân jứih pân đil ooy 10 c’moo hanua. Nâu đoo nắc ahêê ơy ra văng đenh ặ. Bhiệc nâu bhrợ p’cắh mưy tinh thần trách nhiệm âng c’lâng bh’rợ pa dưr pa xớc pân đil lâng xay moon chr’nắp dal bh’rợ âng pân đil. Nắc bhiệc nâu p’cắh c’lâng xa nay chr’nắp âng hêê bhrợ têng chính sách cán bộ pân đil liêm choom. acu rơơm kiêng nắc dzợ bấc tỉnh lơơng vêy pân đil nắc Bí thư tỉnh uỷ.”

Đợ râu chrooi đoọng chr’nắp âng pân đil nắc c’léh bh’rợ đoọng lêy râu chr’nắp đắh bh’rợ pa chô pa liêm pân đil, pa chô acoon manứih âng Đảng, Nhà nước lâng cung đoọng lêy râu dưr zi lấh t’bhlâng âng pân đil Việt Nam. ooy c’lâng bh’rợ k’tiếc k’ruung đắh liêm ma mơ pân jứih pân đil cr’chăl c’moo 2021-2020 nắc ơy moon pa glúh 7 cr’noọ bh’rợ, ooy đâu cr’noọ bh’rợ tr’nơợp nắc t’bhlâng râu pấh bhrợ âng pân đil ooy zâp đhị bh’rợ k’đhơợng bhrợ bha lâng, đoọng ting bhr’dzang pa xiêr bhlưa đắh pân jứih pân đil ooy đắh bh’rợ chính trị. Đợ mơ pân đil pấh bhrợ cấp uỷ zâp cấp cơ bản khoá t’tưn bấc lấh khoá l’lăm, hân đhơ cơnh đêếc cắh đấh lâng cắh vêy dưr bấc. Đợ mơ pân đil acoon cóh k’đhơợng bhrợ bha lâng cung cắh bấc. Đhị 2, 3 tỉnh, cán bộ, công chức pân đil bấc lấh, nắc đợ pân đil pấh bhrợ bha lâng cấp tỉnh cắh ma mơ lâng c’bhúh cán bộ công chức pân đil. Phó Chủ tịch Hội đồng acoon cóh âng Quốc hội, p’căn Cao Thị Xuân moon, tu dzợ vêy cr’noọ cắh liêm ma mơ pân jứih pân đil cóh xã hội, nắc c’la apêê pân đil pấh bhrợ cóh bộ máy chính trị lêy t’bhlâng lấh mơ dzợ lâng pân jứih: “Pân đil lêy bhrợ bấc cơ cấu. Nắc pân đil, dzợ p’niên, manứih acoon cóh... cơnh đêếc, lâng mưy cơ cấu âng c’la apêê pân đil lêy k’đhơợng bhrợ mưy chu tước 4 cơ cấu. Cơnh đêếc, đhr’năng tr’zêệng k’đhạp bhlâng. Bhrợ pa xiêr bấc lấh lâng zâp chức danh lơơng. Azi k’noọ, lâng acoon cóh ha dang bơơn lêy pay đợ acoon cóh đắh cơ cấu lalua chr’nắp liêm nắc đợ apêê vêy đhr’năng, vêy trình độ lâng p’cắh liêm choom ooy zâp đắh bh’rợ.”

T’bhlâng đoọng pân jứih pân đil liêm ma mơ quyền, nắc đoo mưy c’lâng xa nay ta luôn, chr’nắp liêm bơơn Hiến định cóh ta la Hiến pháp c’moo 1946. Liêm ma mơ cóh đâu nắc pân đil bơơn pấh lêy quyết định đợ râu bhiệc chr’nắp cóh cơ quan âng Đảng, Nhà nước, Quốc hội. Pa dưr liêm ma mơ pân jứih pân đil đắh bh’rợ bầu cử, têêm ngăn cr’noọ bh’rợ ooy nhiệm kỳ Quốc hội khoá 15 bơơn 35% pân đil, cắh nặc đoọng vêy cơ cấu pân đil cóh bộ máy bhrợ bha lâng, nắc nâu đoo bhrợ pr’đơợ pa dưr râu liêm choom âng pân đil, têêm ngăn đoọng ha râu pa dưr pa xớc nhâm mâng âng k’tiếc k’ruung./.

Thúc đẩy phụ nữ tham gia chính trị

                                           PV Lại Hoa

Trong những nhiệm kỳ gần đây, tỷ lệ nữ giữ vị trí lãnh đạo hay có mặt trong các cơ quan quyền lực Nhà nước ngày càng cao, đặc biệt tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội. Nhiều phụ nữ đã thể hiện trí tuệ, tài năng và bản lĩnh của mình đại diện cho tiếng nói của nhân dân. Điều này cũng đặt ra yêu cầu cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa 15, thúc đẩy phụ nữ tham gia chính trị, phát huy tiềm năng của phụ nữ, đảm bảo cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Nghị trường Quốc hội khóa 14 những ngày đầu tháng 11 năm ngoái, không khí thảo luận luôn sôi nổi với những phát biểu thẳng thắn và trách nhiệm. Nhiều cử tri hẳn không quên một nữ đại biểu còn rất trẻ, nhưng đã có nhiều phát ngôn, chất vấn, tranh luận với một số bộ trưởng, làm “nóng” nghị trường quốc hội, đó là nữ đại biểu của đoàn Gia Lai, Ksor H'Bơ Khăp. Nhiều vấn đề mà cử tri còn băn khoăn, lo lắng như: lĩnh vực giáo dục đào tạo, câu chuyện thủy điện, hay môi trường... đều được đại biểu Ksor H'Bơ Khăp nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng và phát biểu thẳng thắn tại diễn đàn Quốc hội. Qua một nhiệm kỳ là đại biểu dân cử, đại biểu Ksor H'Bơ Khăp đã luôn cố gắng tốt nhất có thể để làm tròn trách nhiệm của người đại biểu nhân dân và đã thực hiện đúng lời hứa trước cử tri khi tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 14: “Áp lực một đại biểu Quốc hội phải trải qua đó chính là nói làm sao mà dân dễ nghe nhất, cán bộ cũng dễ hiểu nhất. Tiếp nhận thông tin đó từ người dân rồi nhưng làm sao để truyền đạt cho các bộ, ban, ngành hiểu được đúng tâm tư nguyện vọng chính đáng đó của nhân dân”.

Thường xuyên gắn bó, gần gũi, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri, phát hiện các vấn đề bức xúc trong thực tiễn… những phát ngôn tâm huyết và chất lượng của các nữ đại biểu Quốc hội ở nghị trường đã thể hiện trí tuệ, tài năng và bản lĩnh của những người phụ nữ tiêu biểu, đại diện cho tiếng nói của nhân dân. Điều này cũng làm thay đổi suy nghĩ và nhìn nhận của cộng đồng về năng lực của phụ nữ tham gia quyết định những vấn đề hệ trọng của đất nước. Đại biểu Trần Quốc Khánh, đoàn Hà Nội cho rằng: “Mỗi thời kỳ, Đảng ta đều xác định phụ nữ có vị trí, vai trò quan trọng trong tất cả mọi lĩnh vực và đều phải đặt đúng vị trí phụ nữ ở trong các cơ quan nhà nước, phải có trách nhiệm đóng góp tham gia với nam giới. Phụ nữ chúng ta luôn luôn được Đảng và Nhà nước tạo thuận lợi”.

Không chỉ ở nghị trường Quốc hội, nhiệm kỳ 2016-2021, lần đầu tiên, Việt Nam đã có 3 nữ Ủy viên Bộ Chính trị, có nữ Chủ tịch Quốc hội- một trong 4 vị trí lãnh đạo cao nhất của bộ máy tổ chức Đảng và Nhà nước, cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước. Cũng lần đầu tiên, trong nhiệm kỳ 2021-2026 có 9 nữ Bí thư tỉnh ủy - những người đứng đầu các địa phương gồm: Lai Châu, Ninh Bình, Quảng Ngãi, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Bắc Ninh, An Giang và Hà Nam. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi nhận xét: đó đều là những đồng chí có năng lực và phẩm chất nổi bật: “Bí thư tỉnh ủy là nữ, điều đó thể hiện một việc rất quan trọng. Đó là chúng ta đã thực hiện rất tốt Luật bình đẳng giới và chiến lược về bình đẳng giới, chiến lược về bình đẳng giới trong 10 năm vừa qua. Tức là chúng ta chuẩn bị rất lâu. Điều đó thể hiện một tinh thần, trách nhiệm của chiến lược phát triển phụ nữ và đánh giá cao vai trò của phụ nữ. Cho nên, điều này khẳng định rằng chủ trương quan điểm của chúng ta thực hiện chính sách cán bộ nữ là rất tốt. Tôi mong rằng là có thể còn nhiều tỉnh khác có nữ là Bí thư tỉnh ủy”.

Những đóng góp quan trọng của phụ nữ là minh chứng cho thấy sự ưu việt trong sự nghiệp giải phóng phụ nữ, giải phóng con người của Đảng, Nhà nước và cũng cho thấy sự vươn lên của phụ nữ Việt Nam. Trong Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2011 - 2020 đã đặt ra 7 mục tiêu, trong đó mục tiêu đầu tiên là tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào các vị trí quản lý, lãnh đạo, nhằm từng bước giảm dần khoảng cách về giới trong lĩnh vực chính trị. Tỷ lệ nữ tham gia cấp ủy các cấp cơ bản khóa sau tăng hơn khóa trước, tuy nhiên tăng chậm và không có tính tăng đột biến. Tỷ lệ phụ nữ dân tộc thiểu số tham gia giữ vị trí lãnh đạo chủ chốt còn khiêm tốn. Ở một số tỉnh, cán bộ, công chức nữ chiếm tỷ lệ cao, nhưng tỷ lệ phụ nữ tham gia lãnh đạo cấp tỉnh chưa tương xứng với lực lượng cán bộ công chức nữ. Phó Chủ tịch Hội đồng dân tộc của Quốc hội, bà Cao Thị Xuân cho rằng: do định kiến giới vẫn tồn tại trong xã hội, nên bản thân phụ nữ tham gia vào bộ máy chính trị phải nỗ lực hơn nhiều so với nam giới: “Người phụ nữ phải gánh khá nhiều cơ cấu. Đã là nữ, là trẻ, là dân tộc…như vậy với một cơ cấu mà bản thân người phụ nữ phải gánh một lúc tới 4 cơ cấu. Như vậy thì khả năng cạnh tranh rất là khó. Nó hạn chế rất nhiều so với các chức danh khác. Chúng tôi nghĩ rằng, đối với dân tộc thiểu số nếu được lựa chọn những dân tộc trong cơ cấu phải thật sự tiêu biểu, phải thật sự là những người có năng lực, có trình độ và đại diện được ở các lĩnh vực”.

Phấn đấu để “nam nữ bình quyền”, đó là một chủ trương xuyên suốt được Hiến định trong bản Hiến pháp năm 1946. Bình đẳng ở đây là phụ nữ được tham gia quyết định những vấn đề quan trọng trong cơ quan của Đảng, Nhà nước, Quốc hội. Đẩy mạnh bình đẳng giới trong công tác bầu cử, đảm bảo mục tiêu trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa 15 đạt tỷ lệ 35% nữ, không phải chỉ là để có cơ cấu nữ trong bộ máy lãnh đạo, mà chính là để khơi dậy, phát huy tiềm năng của phụ nữ, đảm bảo cho sự phát triển bền vững của đất nước./.