K’nặ m’pâng c’moo t’tun  xang t’ngay thuỷ điện Đắk Mi4 pa hooi đác tuh pâm bhroọt, pazêng đhr’nong đong truih k’ruung Đăk Mi4 âng chr’val Cà Dy, thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang dzợ c’leh g’luh tuh ga mắc. Đhị vel Pà Dấu 1, bấc pr’đươi lứch đác tuh p’loong, hư zơch ặt truih k’ruung.Tợơ lâh bêl thuỷ điện Đăk Mi 4 pa hooi đác tuh bhrợ nong đong ặt, pr’loọng t’cooh Lê Khánh Đạt ặt đhị  vel Pà Dấu, chr’val Cà Dy nắc dzợ đong lâng 5 p’nong a’ọc. Tợơ lấh Tết tước nâu kêi, đhr’nong đong nâu zêng k’đấp pr’loọng. Apêê pr’loọng lâh ha cập đong coh tuh nâu kêi  nắc ơy đong t’mêê. Ting cơnh đhanuôr, zập zên prặ pa liêm boo đhí tuh bhlong zêng đhanuôr ma k’rang lêy, tr’pác đh’rưah. T’cooh Nguyễn Năng Hoàng, đong ặt đhị đăn poong Xơi, âng vel Rô, chr’val Cà Dy, chr’hoong Nam Giang mốp loom: “Thủy điện ĐăkMi4 tơợ bêl pa hooi tuh tước nâu kêi, apêê k’đươi muy cha nắc lướt lêy xang nắc bil, căh bơơn lêy rau rị, grơơ loom lâng thủy điện nêy.Xọoc ặt tẹêm ngăn nắc apêê p’loon đhị bêl ng’xó đhí a muốt nắc apêê pa hooi tuh, chô lêy đong nong tuh zêng. Tợơ đéêc apêê căh vêy ta mooh đhanuôr muy chuốt.”

A moó Alăng Tuốt, ặt đhị chr’val Cà Dy, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, tợơ lâh bêl cr’van âng đong a moó lâng k’ra bhầu đhanuôr lơơng lưch thủy điện pa hooi tuh p’loong, đhanuôr ơy dap lêy đợ bil bal lâng ơy k’đươi moon zooi đoọng, chroót pa chô. Rau grơơ loom bhlầng nắc bh’rợ âng apêê c’la thủy điện: “Apêê căh k’rang ốt. Ha dang cơnh lơơng, tợơ ơy pa hooi tuh nắc apêê đơn 1, 2 t’ngay đoọng lêy đhanuôr ma mông zr’năh k’đhap cơnh ooy. Lụ bịng đong, acoon nại căh đhị ặt bêch, chếêc bêch coh bhanên đong lơơng. Căh bọol lêy apêê chếêc lướt ta mooh đhanuôr. Ơy pa liêm lụ đanh mơ 2 c’xêê nắc apêê vêy xiêr lêy.”

T’cooh Nguyễn Thanh Bình, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Thủy điện Đắk Mi 4, c’la k’rong bhrợ Thủy điện Đăk Mi 4 moon hớơ, nắc bh’rợ pa hooi tuh crêê xa nay, tu đác tuh chô lalâh bấc căh pa hooi nắc bhrợ căh liêm tước bh’nậ. Tước nâu kêi, c’la thủy điện căh ơy chroót pa chô, zooi đoọng đhanuôr ra rị. T’cooh Nguyễn Thanh Bình prá palíh: “Đăh đâu nắc xoọc zước boóp p’rá tợơ Hội đồng quản trị, nắc đớc Hội đồng quản trị lêy bhrợ. A zi căh năl, a zi ơy xay moon.Azi zước zooi đoọng bh’rợ nắc a năm, ha dợ đoọng ha mơ nắc Hội đồng quản trị bhrợ. Ting cơnh xay moon âng UBND chr’hoong Nam Giang nắc a zi k’rong zooi, ha dợ zooi ha mơ nắc a zi căh năl. A zi hau bhrợ lết buôn chroót pa chô.”

T’cooh A viết Sơn, Chủ tịch UBND chr’hoong Nam Giang đoọng năl, ha dang đăh thủy điện đớp zooi m’pâng đợ bil bal nắc vel đong căh năl cơnh chếêc chroót đoọng ha đhanuôr cơnh ooy. Tu đợ bil bal âng đhanuôr ơy năl. Cơnh lâng zooi đoọng rau bil bal nắc chô đăh thủy điện Đăk Mi 4. Vel đong năc ơy chếêc lêy năl, bhrợ têng tợơ lâh tu bhiệc dưr vaih, chếêc bơơn 2 tỷ đồng zooi đoọng ha pêê pr’loọng crêê bil bal tu pa hooi đac tuh. Ting cơnh t’cooh A viết Sơn, chr’hoong k’rong đoọng ha đhanuôr tệêm ngăn pr’ặt tr’môn: “Xa nay âng chr’hoong nắc doọ đớc đhanuôr dáp pa lâh đợ bil bal, liêm choom cơnh chính sách, pa zay xay moon đoọng vêy cơnh za zưm. Lâh mơ, apêê chế độ chính sách âng nhà nước crêê tước bil bal nắc ơy zooi đoọng đâh loon. Đăk Mi căh ơy zooi đọong rau rị ha dợ apêê chính sách âng tỉnh, chr’hoong nắc zooi pa đâh xọoc tr’nợơp đoọng ha đhanuôr.”

T’cooh Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl, xa nay âng tỉnh nắc thủy điện lây pa zưm lâng chính quyền vel đong, lêy cha mệêt ghit đợ bil bal đọong pa căh đợ mơ ng’chroot, zooi đọong ha đhanuôr, lêy ma mơ bhlưa zập đăh: “Tỉnh cung xoọc k’đươi moon chr’hoong Nam Giang pa zưm lâng Công ty Thủy điện đoọng năl ghit đợ bil bal âng đhanuôr đoọng lêy chroót pa chô đoọng liêm zập, crêê nhâm. Tỉnh cung pa đớp đoọng ha chr’hoong pa zưm lâng Công ty bhrợ đoọng ghit đợ chroot pa chô liêm choom đoọng ha đhanuôr. Rau chroot pa chô nắc lêt chroót, rau zooi đoọng nắc zooi đoọng.”/.

Xả lũ đột ngột khi dân sơ tán

tránh bão, thủy điện ĐakMi4 vẫn chưa đền bù

Thanh Hà- VOV miền Trung

Như Đài TNVN đã phản ánh, chiều 28/10 năm ngoái, Thủy điện Đắk Mi 4, ở tỉnh Quảng Nam xả lũ trong lúc người dân đi sơ tán tránh bão số 9 với lưu lượng trên 7.000 m3/giây. Hàng trăm hộ dân ở xã Cà Dy và thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam bị trôi hết tài sản, nhà cửa. Đến nay, sau 5 thángxảy ra vụ việc này, Công ty Cổ phần thủy điện Đắk Mi vẫn chưa thống nhất số tiền hỗ trợ cho người dân. Cơn lũ lịch sử đã cuốn trôi nhiều nhà cửa khiến họ phải đi ở ghép, không có đất sản xuất, cuộc sống gặp nhiều khó khăn

Gần nửa năm sau ngày thủy điện Đăk Mi4 xả lũ đột ngột, những ngôi nhà ven sông Đăk Mi thuộc xã Cà Dy, thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang vẫn còn rõ dấu tích trận lũ lịch sử. Ở làng Pà Dấu 1, nhiều đồ đạc bị lũ cuốn trôi, hư hỏng nằm vất vưởng dọc sông.  Sau khi thủy điện Đăk Mi 4 xả lũ gây ngập nhà, gia đình ông Lê Khánh Đạt ở thôn Pà Dấu, xã Cà Dy chỉ còn cái xác nhà và 5 con  heo. Sau Tết đến nay, ngôi nhà này hầu như đóng cửa im ỉm. Các hộ gia đình từng bị sập nhà trong lũ nay đã làm được nhà mới. Theo bà con, mọi kinh phí khắc phục hậu quả này đều do bà con tự lo liệu, san sẻ với nhau. Ông Nguyễn Năng Hoàng, nhà ở đầu cầu Xơi, thuộc làng Rô, xã Cà Dy, huyện Nam Giang bức xúc:“Thủy điện ĐăkMi 4 thì từ sau khi xả lũ đến nay, họ chỉ cử 1 nhân viên xuống kiểm tra sơ sơ rồi mất hút luôn, không thấy động tĩnh gì, bức xúc lắm thủy điện này. Đang sống yên lành thì họ canh lúc dân đi tránh bão xả lũ xuống, về thấy nước ngập nhà. Vậy mà từ đó đến giò họ không một lời hỏi thăm dân một lời".

Chị A Lăng Tuốt, ở xã Cà Dy, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, sau khi tài sản của gia đình chị cùng hàng trăm hộ dân khác bị thủy điện xả lũ bất ngờ cuốn trôi, người dân địa phương đã thống kê thiệt hại và nhiều lần kiến nghị nhưng đến nay vẫn chưa được hỗ trợ, đền bù. Nhưng điều đáng trách nhất là thái độ của mấy ông chủ thủy điện:"Thái độ của họ rất vô tâm, lẽ ra 1, 2 ngày sau khi xả lũ họ phải xuống xem dân sống khổ sở thế nào. Bùn quanh nhà em, con cái thì không có chỗ nằm, nằm quanh dưới sàn nhà người ta. Không thấy họ đến hỏi thăm người dân. Đến sau 2 tháng khi dọn dẹp hết họ mới xuống."

Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Thủy điện Đắk Mi, chủ đầu tư thủy điện Đăk Mi 4 vẫn khăng khăng, việc xả lũ đúng quy trình và hợp lý, do nước về quá nhiều nếu không cắt nhanh sẽ ảnh hưởng hồ đập. Đến nay, chủ thủy điện vẫn chưa đền bù, hỗ trợ cho dân vùng hạ du. Ông Nguyễn Thanh Bình giải thích:"Vấn đề này, đang xin ý kiến Hội đồng quản trị, thì để Hội đồng quản trị Công ty duyệt chứ anh. Bọn em đâu có biết được, bọn em trình rồi. Trình xin hỗ trợ cho cái việc ấy thôi, còn duyệt bao nhiêu thì Hội đồng Quản trị quyết. Xin hỗ trợ về chủ trương thôi còn HĐQT duyệt bao nhiêu bọn em đâu có biết. Theo báo cáo của UBND huyện Nam Giang thì bọn em xin chủ trương hỗ trợ thôi còn quyết bao nhiêu bọn em đâu biết được. Bọn em có sai đâu mà đền bù".

Ông A Viết Sơn, Chủ tịch UBND huyện Nam Giang cho hay, nếu phía thủy điện chỉ đồng ý hỗ trợ 50% chi phí thiệt hại khác thì địa phương sẽ không biết chi trả cho các hộ dân bị thiệt hại như thế nào. Bởi, con số thiệt hại đã có sẵn, mức độ ảnh hưởng của từng hộ dân đã được thể hiện trên bảng tổng hợp số liệu. Riêng phần hỗ trợ thiệt hại các công trình dân sinh, ông Sơn nói trách nhiệm thuộc về phía Thủy điện Đăk Mi 4. Về phía địa phương, sau khi xảy ra sự cố, huyện đã linh hoạt tìm mọi nguồn kinh phí khoảng 2 tỷ đồng để giúp các gia đình bị thiệt hại do mưa lũ trong năm 2020, trong đó có số hộ dân bị thủy điện xả lũ gây thiệt hại. Theo ông A Viết Sơn, huyện tập trung lo cho người dân ổn định cuộc sống:“Quan điểm của huyện là không để hộ dân thông qua việc này mà lợi dụng kê khống, không đảm bảo với chính sách, cố gắng làm tốt công tác tuyên truyền để có sự thống nhất. Ngoài ra, các chế độ chính sách của nhà nước liên quan đến thiệt hại đã được hỗ trợ kịp thời cho các hộ dân. Đăk Mi chưa hỗ trợ nhưng các chính sách của tỉnh, huyện thì huyện đã chi hỗ trợ kịp thời cho các hộ dân”.

Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, quan điểm của tỉnh là thủy điện phải phối hợp với chính quyền địa phương rà soát chính xác số liệu thiệt hại để đưa ra mức đền bù, hỗ trợ cho người dân nhưng tinh thần là phải khách quan, hài hòa giữa các bên:“Tỉnh cũng đang đề nghị huyện Nam Giang phối hợp với Công ty Thủy điện để xác định lại chính xác thiệt hại của bà con, đảm bảo tính khách quan nhất để thực hiện việc xem xét bồi thường, hỗ trợ. Để có số liệu chính xác thống nhất giữa các bên thì phải tiếp tục nữa. Tỉnh đã giao cho huyện phối hợp với Công ty làm cho thật kỹ để có mức bồi thường, hỗ trợ cho người dân thỏa đáng. Cái gì bồi thường thì phải bồi thường, còn cái gì hỗ trợ thì hỗ trợ”./.