Đhanuôr lâng pr’zợc nha’nhêr!

Lướt ting c’lâng 4C văng ving zâp cơnh đoọng lướt tước Cao nguyên đhêl Đồng Văn cóh tỉnh Hà Giang, râu pr’hay chr’nắp tr’nơợp âng ta’mooi lêy bêl lướt tước đâu nắc dading đhêl lâng đhêl. Đợ bôl dading đhêl zâp cơnh lâng zâp cơnh c’léh pr’dzoọng, pr’hoọm zâp cơnh. Cao nguyên đhêyl Đồng Văn bơơn ta moon nắc công viên địa chất toàn cầu tr’nơợp đhị VN moót c’moo 2010. xoọc đâu cao nguyên đhêl Đồng Văn xoọc nặc đhị lướt tước âng bấc ta’mooi zâp đắh bêl tước lâng zr’lụ k’tiếc Hà Giang. Nâu đoo cung nặc đhị lướt tước chi’ớh ooy t’ruíh Lướt l’lêy cóh sóng phát thanh bêl đâu.

Nắc chr’hoong cực Bắc âng k’tiếc k’ruung hêê, Đồng Văn bơơn ta năl tước nắc zr’lụ pr’lứch hơơn âng công viên địa chất toàn cầu lâng 85% k’tiếc nắc dading đhêl. Plêệng k’tiếc cắh đoọng ha đhanuôr k’tiếc laliêm, hân đhơ cơnh đêếc nắc cher đoọng cóh đâu bấc râu pr’hay chr’nắp lâng ma bhưi. Lướt tước Đồng Văn, ta’mooi nắc bơơn lướt vốch ooy c’lâng ving văng Mã Pì Lèng zr’nắh k’đhạp, hân đhơ cơnh đêếc pr’hay căh dzợ cơnh, lêy moót ooy boọng gợp bhi’dưa lâng lêy moót chi’ớh ooy t’noọl cờ Lũng Cú-đắh Bắc âng k’tiếc k’ruung. Đhị đâu, ta’mooi lướt lêy chi’ớh cung bơơn lêy cha’mêết c’cir kiến trúc nghệ thuật Nhà Vương đh’rứah lâng zr’lụ phố ty Đồng Văn bơơn bấc ngai năl. Ooy đợ hân noo pô đào, pô tam giác mạch cắh cậ hân noo ha’roo đoọm, pr’hoọm âng plêệng k’tiếc pazưm lâng đhêl chăng, đhi’lục, bhrợ padưr 1 ta’la tranh pr’hay chr’nắp. lấh mơ râu laliêm âng plêệng k’tiếc, Đồng Văn dzợ pr’hay chr’nắp t’pấh ta’mooi lâng zâp bhiệc bhan văn hoá âng đơơng pr’hoọm acoon cóh cơnh bhiệc bhan Gầu Tào, hội khèn âng manứih Mông, bhiệc bhuốih a’bhô giang crâng âng manứih Pu Péo, chợ phiên Đồng Văn lâng bấc vel bhươl văn hoá… amoó Nguyễn Thị Ngân, ta’mooi tước tơợ tp.HCM moon:

Choom moon manứih Việt hêê bhriêl bhlâng. Acu tớt cóh xe lêy c’lâng văng j’đấc zâp cơnh, bấc đhêl chăng, hân đhơ k’pân nắc acu cung chắp lêy manứih VN hêê bhrêil bhlâng. Acu k’noọ cơnh ngoọ lướt ooy cóh ch’ngai bha’dắh, vêy lướt lêy chi’ớh ooy zâp tỉnh âng VN nắc cung dzợ vêy bấc đhị cắh ơy bơơn lướt lêy chi’ớh, pr’hay bhlâng.

Cung ooy g’lúh lướt l’lêy đhị Đồng Văn, NSUT Minh Đức đoỌng năl, nâu đoo cắh nặc g’lúh tr’nơợp acu lướt ooy Hà Giang, hân đhơ cơnh đêếc, zâp bêl lướt cóh đâu, k’tiếc nâu dzợ taluôn âng đơơng đoọng ha đay bấc râu pr’hay chr’nắp lalay:

Acu k’noọ manứih VN n’đoo cung vêy cr’noọ ooy pr’ắt tr’mung âng đay vêy 1 g’lúh lướt chi’ớh cóh Hà Giang, tu ooy đâu nắc đhị tr’nơợp âng k’tiếc k’ruung. Lâng cu, nâu đoo cắh nặc g’lúh tr’nơợp lướt ooy đâu, hân đhơ cơnh đêếc acu cung hơnh déh, yêm loom bhlâng..

Chô ooy Đồng Văn, ta’mooi cắh choom cắh lướt ooy zr’lụ phố ty đoọng chấc lêy năl đợ đhr’nông đông bhrợ têng liêm chr’nắp cóh đâu. Phố ty Đồng Văn pazêng vêy zr’lụ chợ ty hình chữ U ting bh’rợ âng Việt Hoa lâng lấh 40 nhà hàng k’ha riêng c’moo. Đợ đhr’nông đông ty bơơn bhrợ padưr ting c’lâng bh’rợ 2 tầng, móng lâng nền đông bhrợ lâng đhêl t’viêng, pr’naạch lâng t’nool bhrợ lâng n’loong, z’đêl lâng k’tiếc sét, cơợng 50-60 cm, tu cơnh đâu nắc ặt zư liêm lâng đha’hư mát bêl hân noo ch’noọng, têêm ngăn bêl hân noo ha’ọt. chr’tốp đông pazêng 2 lang, chr’tốp t’tưn dal lấh chr’tốp l’lăm, cha’tốp ngói âm dương. Amoó Nguyễn Thị Hà, cán bộ trung tâm văn hoá chr’hoong Đồng Văn đoọng năl:

Đợ g’lúh lứch tuần cắh cậ t’ngay bhiệc bhan, moót hân noo pô tam giác mạch tơợ c’xêê 10-12 nắc bấc bhlanag ta’mooi. Chợ phiên cóh đâu buôn họp ra’diu chủ nhật zâp tuần, moót t’ngay 14-15 nắc cóh đâu bhrợ têng zâp xa’nay bh’rợ pr’hát xa’nưl phố ty, đhanuôr dông đợc đèn lồng bhrông. Đồng Văn ơy zư đợc bấc kiến trúc văn hoá lâng pr’hoọm acoon cóh tơợ k’ha riêng c’moo đắh Bắc âng k’tiếc k’ruung.

Chr’hoong Đồng Văn năl gít, dịch vụ-du lịch nắc đoo bh’rợ bha’lâng choom zúp đhanuôr vel đông t’bil ha ul pa’xiêr đha’rứt, padưr dal pr’ắt tr’mung đhanuôr, a’ngắh Lý Trung Kiên, phó chủ tịch UBND chr’hoong Đồng Văn đoọng năl, ooy c’moo 2013, Đồng Văn t’pấh lấh 130 r’bhâu g’lúh ta’mooi lướt lêy chi’ớh. c’moo 2014 bơơn đương rơơm nắc c’moo gung dưr âng chr’hoong lâng bấc bh’rợ văn hoá pazưm lâng du lịch đoọng t’pấh ta’mooi lướt lêy chi’ớh:

Bh’rợ gung dưr âng chr’hoong Đồng Văn nắc padưr pa’xớc du lịch dịch vụ đoọng t’bil ha ul pa’xiêr đha’rứt. quốc tế ơy đoọng Đồng Văn 1 thương hiệu, nâu đoo nắc g’lúh đoọng Đồng Văn dưr zi’lấh âng đay dal lấh tước zâp tỉnh pr’zợc lâng quốc tế. đh’rứah lâng nâu nắc azu vêy bấc zâp c’cir bơơn công nhận, ooy đâu zâp c’cir đắh sinh hoạt văn hoá, j’niêng cr’bưn tôn giáo. Azi buôn bhrợ bhiệc bhan bhuốih tô gộ, a’bhướp a’dích âng manứih Lô Lô lâng xay moon đợc văn hoá âng manứih Lô Lô cóh Lũng Cú.

Rơơm kiêng ooy cr’chăl nâu a’tốh chr’hoong Đồng Văn nắc bơơn bhrợ đợ râu liêm choom ooy đắh bh’rợ du lịch, zúp đhanuôr zâp acoon cóh cóh vel đông padưr pa’xoọng zên bơơn bhrợ, têêm ngăn pr’ắt tr’mung, lâng chrooi pa’xoọng p’cắh đợ râu chr’nắp liêm âng công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đhêl Đồng Văn tước lâng pr’zợc cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung lâng cóh bha’lang k’tiếc./.