Đhanuôr lâng pr’zợc chắp nhêr!

Chr’hoong Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai nắc đhị p’loọng nam, zêl cha’groong liêm nhâm bhlâng tơợ ch’ngai đoọng zư lêy chính quyền nguỵ quyền Sài Gòn. T’ngay 9/4/1975, g’lúh pháo tr’nơợp âng quân hêê lướt moót zêl đhị Xuân Lộc. xang 12 t’ngay zêl cha’groong k’rơ zr’nắh âng hêê lâng a’rập, tước t’ngay 21/4/1975, quân bha’lâng âng hêê bơơn pa’hư lơi p’loọng nam nâu đoọng lướt moót ooy Sài Gòn, chrooi pa’xoọng pay pachô pazêng miền Nam, pazưm k’tiếc k’ruung. Tơợ xang chiến thắng lịch sử hân noo ha’pruốt 1975 tước đâu, lâng râu bhrợ t’bhlâng âng chính quyền lâng đhanuôr vel đông, đh’rứah lâng râu t’bhlâng lieme choom âng chính quyền lâng đhanuôr vel bhươl, lâng zên k’rong bhrợ âng zâp xa’nay bh’rợ, lấh mơ nắc bh’rợ padưr vel bhươl t’mêê, k’tiếc Xuân Lộc zr’nắh zr’dô bêl ahay nắc ơy lâng xoọc ting t’ngay ting tr’xăl. Phóng sự âng Lệ Hằng-PV Đài p’rá VN xay moon ooy đợ râu liêm choom âng zr’lụ vel bhươl Xuân Lộc.

Xuân Phú nắc chr’val pabhlâng zr’nắh k’đhạp âng chr’hoong Xuân Lộc lâng lấh 27% đhanuôr nắc đhanuôr acoon cóh m’bứi manứih. Tơợ c’moo 2008, bhrợ têng xa’nay bh’rợ padưr vel bhươl t’mêê, chr’val nắc pazưm xăl bhrợ c’lâng bh’rợ, chr’nóh chr’bêết, bh’năn băn, bhrợ bha’nậ chr’hooi đác đoọng ha bhiệc bhrợ têng cha. Tơợ 2 hân noo chóh bhrợ ha’roo cắh liêm choom, đhanuôr Xuân Phú xoọc đâu nắc xăl chóh bhrợ 2 hân noo a’bhoo, 1 hân noo ha’roo. Bh’nơơn bơơn bhrợ tơợ 3 tấn đhị 1 hécta, xoọc đâu dưr dzoọc 6-7 tấn đhị 1 hécta, a’bhoo tơợ 4 tấn đhị 1 hécta dzoọc tước 11 tấn đhị 1 hécta xoọc đâu. Bơơn bhrợ tơợ a’bhoo lâng bhơi r’véh nắc ơy bhrợ tr’xăl pr’ắt tr’mung đhanuôr cóh đâu. Pr’loọng đông t’coóh Thổ Cường, acoon cóh Chơ Ro vêy 2 hécta k’tiếc chóh ha’roo, bêl ahay nắc ắt mamung cắh liêm zâp, têêm ngăn, hân đhơ cơnh đêếc, xoọc đâu tu vêy năl cơnh xăl chóh bhrợ nắc pr’loọng đông t’coóh dưr z’zăng liêm choom lấh mơ:

Bêl ahay chóh ha’roo 1 hân noo. Xang nặc azi lướt pachoom âng đơơng khoa học kỹ thuật, xăl tơơm chr’nóh. 1 c’moo bơơn bhrợ 2 hân noo a’bhoo, zâp hécta a’bhoo cung bơơn pachô 2, 3 zệt ực, acu bhrợ đông, câl 2 máy phóng lấh 100 ực. xoọc đâu acu xoọc chrooi padưr bhrợ têng vel bhươl t’mêê.

Tu vêy xăl bhrợ tơơm chr’nóh, bh’năn băn, đợ pr’loọng đông đha’rứt âng Xuân Phú tơợ lấh 5% xiêr dzợ lấh 1%. Bơơn bhrợ 1 cha’nặc đhị 1 c’moo ơy dưr dzoọc k’noọ 3 chu lâng mơ l’lăm ahay. Râu k’rang moon lấh mơ nắc bhrợ têng padưr vel bhươl t’mêê, đhanuôr nắc t’bhlâng chrooi đoọng k’tiếc, đoọng zên, bhrợ padưr c’lâng vel bhươl. 45 c’nắt c’lâng lướt ooy vel đông âng Xuân Phú n’juốih dal k’noọ 14 km, bêl ahay boo lụ, p’răng brung brăng, xoọc đâu ơy bơơn đhanuôr chrooi đoọng lấh 78 tỷ đồng bhrợ c’lâng bê tông. T’coóh Cao Văn Hùng, chủ tịch UBND chr’val Xuân Phú, chr’hoong Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai đoọng năl.

Azi pazưm bhrợ padưr lâng bhiệc xăl tơơm chr’nóh, bh’năn băn. Azi bhrợ padưr zâp bh’rợ kinh tế pazưm bhrợ zr’nưm, padưr dal pr’ắt tr’mung đhanuôr, bhrợ pr’đơợ liêm ma mơ cóh đhanuôr pazêng đắh hệ thống chính trị.

Cung cơnh Xuân Phú, bấc chr’val n’lơơng âng Xuân Lộc nắc dưr zi’lấh đha’rứt ha’ul tơợ xa’nay bh’rợ padưr vel bhươl t’mêê. Xuân Lộc nắc chr’hoong k’coong ch’ngai lưm bấc zr’nắh k’đhạp, hân đhơ cơnh đêếc nắc vel bhươl k’đơơng a’cọ âng tỉnh Đồng Nai đắh bhiệc bhrợ têng xa’nay bh’rợ padưr vel bhươl t’mêê lâng 7/14 chr’val, thị trấn  bhrợ xang zâp xa’nay bh’rợ padưr vel bhươl t’mêê. Bhr’dzang gung dưr âng Xuân Lộc nắc pazưm xăl tơơm chr’nóh , bh’năn băn. Tơợ c’moo 2009, chr’hoong ơy bhrợ têng chóh padưr đợ tơơm chr’nóh, bh’năn băn bha’lâng, liêm glặp lâng k’tiếc k’bunh âng zâp zr’lụ. zâp chr’val Suối Cát, Lang Minh, Xuân Phú chóh a’bhoo, zâp chr’val Suối Cao, Xuân Thọ chóh a’moót, Xuân Hưng, Xuân Hoà chóh chrun, zâp chr’val Xuân Phú, Xuân Bắc chóh bhơi r’véh laliêm, hadợ zâp chr’val Xuân Định, Bảo Xuân nắc chóh t’nơơm cha p’lêê. Lâng chr’hoong lêy bhrợ pa’xiêr đợ tơơm chr’nóh cắh liêm choom cơnh điều… đoọng xăl chóh tơơm chr’nóh bh’năn băn liêm choom lấh mơ, Xuân Lộc k’đơơng a’cọ đắh bhiệc xăl chóh bhrợ cơnh khoa học kỹ thuật, đươi dua tơơm chr’nóh, bh’năn băn vêy đơơng chô bh’nơơn liêm choom. Tu cơnh đâu, a’bhoo, a’moót lâng sầu riêng âng Xuân Lộc taluôn k’đơơng a’cọ đắh bh’nơơn bơơn bhrợ, ooy đâu bh’nơơn a’bhoo bơợ tơợ 7-8 tấn đhị 1 hécta, lấh mơ vêy bấc pr’loọng bơơn 10-12 tấn đhị 1 hécta, bấc lấh mơ bh’nơơn bơơn bhrợ bình quân prang k’tiếc k’ruung. Chr’nắp bhrợ têng âng k’ruung cung dưr dzoọc lấh 2 chu, bơơn 114 ực đồng đhị 1 hécta.

Tơợ đâu tước lứch c’moo, chr’hoong Xuân Lộc t’bhlâng pa’xoọng 4 chr’val bơơn ch’ner chr’val vel bhươl t’mêê, padưr pa’zêng đợ chr’val bơơn liêm crêê cơnh cr’noọ vel bhươl t’mêê âng chr’hoong dzoọc lấh 75%. T’coóh Nguyễn Minh Nhựt, bí thư huyện uỷ Xuân Lộc, Đồng Nai đoọng năl:

T’bhlâng moon k’đươi đhanuôr chrooi đoọng bhrợ padưr c’lâng c’tốch vel bhươl lâng cơ sở hạ tầng đoọng xã hội hoá bh’rợ nâu. Kiêng cơnh đâu nắc đảng bộ Xuân Lộc lêy pazưm padưr dal pr’ắt tr’mung đhanuôr lâng bhiệc zooi zúp glụ điện đoọng ha bhiệc bhrợ têng, t’bhứah zr’lụ bhrợ têng, t’bhlâng lêy pay tơơm chr’nóh bha’lâng đoọng đhanuôr bhrợ têng liêm choom.

Xuân Lộc xoọc t’bhlâng dưr váih vel bhươl tr’nơợp cóh prang k’tiếc k’ruung bơơn mởc’noọ bh’rợ padưr vel bhươl t’mêê. Grơơ k’rơ bêl tr’zêl tr’penh lâng gung dưr, padưr cóh hoà bình, đhanuôr zr’lụ k’tiếc Xuân Lộc p’loọng nam c’moo ahay xoọc lêy chô tước pr’ắt tr’mung t’mêê liêm choom lấh mơ ahay./.