Cóh thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái, vêy muy pân đil t’bách g’lăng vel bhươl ma nứih acoon cóh Thái ta luôn cắh yêm ặt tợt bêl bấc pr’hát ty âng acoon cóh xoọc r’dợ bil pật. tơợ đêếc, a moó âi c’la đay pa choom đoọng đợ bhr’ươr pr’hát đoọng ha lang p’niên cóh apêê vel, vel, nắc cơnh lâng cr’noọ cr’niêng mặ chroi zư đớc lâng pa dưr đợ râu chr’nắp âng văn hoá acoon cóh đay. Lường Thị Hạnh, PV đài PRVN zr’lụ Tây Bắc vêy bha ar xrắ ooy a moÓ Điêu Thị Xiêng, cóh vel Đêu, chr’val Nghĩa An, thị xã Nghĩa Lộ.

Nâu đoo nắc bhr’ươr pr’hát Thái ty “ Hăn nê” âng Điêu Thị Xiêng, ặt cóh vel Đêu, chr’val Nghĩa An, thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái hát. Cơnh lâng đha nuôr Thái cóh đâu, zấp bêl xơợng apêê bhr’ươr pr’hát âng a moó Điêu Thị Xiêng hát cơnh lâng bhr’ươr liêm cha ngoor âng đay, k’dâng lêy zấp ngai công bh’nhăn clệch loom lâng râu cr’liêng p’too moon âng a conh a bhướp ooy vel đong, k’tiếc k’ruung, râu pr’hay liêm âng đhăm k’tiếc lâng acoon ma nứih Nghĩa Lộ đhị cr’liêng pr’hát. Tơợ đêếc, đha nuôr công bơơn năl râu pr’hay râu la liêm âng bhr’ươr pr’hát acoon cóh đay.

A moó Điêu Thị Xiêng n’niên lâng  dưr pậ đhị đhăm k’tiếc đơơng âng văn hoá ma nứih Thái. Bơơn ặt ma mông lâng bhr’ươr pr’hát âng da dích ca căn, a moó choom hát tơợ bêl dzợ tứi. ting c’moo c’xêê, , bêl dưr pậ a moó âi choom hát lâng hát pr’hay đợ pr’hát ma nứih Thái cơnh “ Hăn nê”- bhr’ươr pr’hát Thái Nghĩa Lộ, “ Nả lảu- hát bấc ma nứih”, ba boóch, bha dơng ca coon, hát “ Xên” bêl bhrợ bhuốih vel, bhươl. Chắp kiêng lâng apêê bhr’ươr pr’hát ma nứih Thái, a moó Xiêng công pa bhlâng cắh yêm ặt tợt bêl lêy đhr’năng la lua đợ pr’hát ma nứih Thái r’dợ bil pật, tu ma nứih năl lâng choom hát cắh dzợ bấc:

Acu k’rang brương t’nu cắh dzợ vêy ngai zư đớc văn hoá acoon cóh, tu hát pr’hát n’nâu k’đháp ng’hát, ha dnag vêy ngai vêy cr’noọ cr’niêng kiêng pa choom, nắc acu vêy p’zay pa choom đoọng, đoọng vêy ngai dzợ zư đớc văn hoá acoon cóh zi.

Tơợ pr’chắp n’nâu, a moó âi k’rong lứch z’hai c’rơ ooy bh’rợ pa choom đoọng hát pr’hát Thái đoọng ha lang p’niên cóh zr’lụ. a moó hát pr’hát cóh bấc g’lúh  sinh hoạt pân đil, p’loon bêl p’đhêy cóh ha reee đhuốch, bêl cậ xoọc t’taanh lâng công vêy bêl nắc bhrợ t’váih muy lớp học mật bêl ha dum vêy tơợ 16-20 cha nắc, cóh đêếc vêy bấc lang p’niên ga rứa. bấc pr’hát  ty pa bhlâng k’đháp hát, nắc a moó công p’zay pa choom ting cr’liêng, ting n’juông. Ting a moó Xiêng: đoọng choom hát đợ pr’hát Thái nắc kiêng vêy râu mâng loom, cắh muy bơơn năl cr’liêng pr’hát, nắc dzợ năl cơnh pay pr’hước, cơnh pa der đoọng u liêm pr’hay. Xang muy cr’chăl pa choom, đh’rứah lâng râu pa choom đoọng lứch loom lứch c’rơ âng a moó Xiêng, bấc ngai âi bơơn năl đợ c’năl chr’nắp âng bhr’ươr pr’hát Thái. A moó Xiêng xay moon:

Acu nắc ma nứih zư đớc bh’rợ tr’nêng âng apêê abhướp a dích đớc đoọng. hát Hăn nê lâng nả lảu n’nâu nắc pa bhlâng k’đháp cơnh lâng bhr’ươr pr’hát n’lơơng. Lang p’niên nâu câi hát “ Hạn khuống” buôn hát pr’hát hăn nê, bêl tơợp hát nắc pa bhlâng k’đháp, p’zay pa choom hát nắc apêê a chau công pa bhlâng kiêng.

Cơnh lâng muy cha nắc CHủ tịch hội pân đil chr’val Nghĩa An, a moó công pa bhlâng p’zay p’too moon a đhi a moó ting pấh bh’rợ tr’nêng pa zêng đha nuôr pa dưr tr’mông tr’mêếh văn hóa vel bhươl, bhrợ k’rơ bh’rơ văn hoá, văn nghệ coh vel đong. Cóh Nghĩa Lộ nâu câi, zấp đoo  vel bhươl n’đoo công vêy muy c’bhúh văn nghệ quần chúng lâng zấp c’bhúh n’đoo công choom hát đợ bhr’ươr pr’hát Thái. Bh’nơơn n’nắc vêy muy râu c’rơ âng a moó Xiêng. P’căn Quách Thị Thu Nga, Phó phòng văn hoá Thị xã Nghĩa Lộ đoọng năl:

Cóh vel đong thị xã công vêy bấc ngai chắp kiêng lâng văn hoá acoon cóh, n’đhơ cơnh đêếc nắc muy a moó Điêu Thị Xiêng bơơn xay moon nắc ma núih t’bách g’lăng vel bhươl. A moó âi đớc c’rơ g’lêếh bhrợ têng, zư đớc, pa choom đoọng  đợ chr’nắp âng văn hoá cơnh lâng bấc bhr’ươr pr’hát, ma nứih Thái đoọng ha lang t’tun. Đh’rứah lâng Điêu Thị Xiêng công vêy c’rơ g’lêếh đhị bh’rợ bhrợ têng bấc bhr’ươr pr’hát,tr’coó xa nul âng acoon cóh, lâng choom đươi dua đợ tr’coó xa nul Pí ló âng đha nuôr Thái bêl hát hăn nê.

Ting pấh bấc g’lúh Liên hoan nghệ thuật quần chúng lâng bơơn đớp bấc ch’ner cóh zr’lụ lâng prang k’tiếc k’ruung, bơơn năl đhộ bhứah đợ bhr’ươr pr’hát Thái, múa xoè Thái, c’moo 2011 a moó Điêu Thị Xiêng bơơn Hội văn nghệ dân gian Việt Nam bơơn xay moon nắc nghệ nhân dân gian. Cóh thị xã Nghĩa Lộ nắc muy a moó a năm vêy c’rơ bhrợ têng, zư đớc lâng pa dưr đợ bhr’ươr pr’hát Thái./.