Năc Giám đốc muy Trung tâm pa choom z’hai ma mông ha p’niên k’tứi coh thành phố Buôn Ma Thuột, bh’rợ âng a moó Dương Thị Thu Hiền năc dưr vaih bhưah prang tỉnh Đăk Lăk. A moó ta luôn lươt bâc tỉnh, thành coh prang k’tiêc. Tu cơnh đêêc, dic điêl a moó Thu Hiền căh hăt chu tr’vay tr’lin. A moó Dương Thị Thu Hiền prá xay, đoọng bhrợ t’mơ bhlưa bh’rợ tr’nêng lâng pr’loọng đong, díc điêl năc choom t’bhlâng ma tr’tup loom, tr’zooi ma mơ:“ Bh’rợ ma nưih pân jưih bơơn năl bh’rợ âng ma nưih pân đil, ca er, da dô lâng tr’zooi đợ bh’rợ tr’nêng coh pr’loọng đong năc pa bhlâng chr’năp. Bh’rợ coh pr’loọng đong năc bh’rợ za zum. Lâng đoọng bơơn năl râu đêêc, năc ma nưih pân jưih choom năl da dô k’điêl lâng ma nưih k’điêl choom năl ghit ma nưh pân jưih n’năc ng’cơnh ooy đoọng đh’rưah tr’zooi. Lâng đoọng tr’zooi tr’đoọng dh’rưah năc choom tơt đh’rưah lâng la lua pa căh râu bơơn năl lâng cr’er ma mơ âng đay lâng ma nưih n’tôh lâng muy loom cr’er la lua đơc đoọng ha pr’loọng đong âng đay. Cơnh lâng bh’rợ n’nâu năc c’la cu công âi bơơn bhrợ t’mơ têêm ngăn pr’loọng đong âng đay.”

Ting a moó Lưu Thị Thu Hiền, n’đhơ bh’rợ tr’vâng mơ ooy năc ma nưih pân đil công p’zay đơc cr’chăl, cr’er ha pr’loọng đong cơnh lâng đợ bh’rợ liêm ta nih. N’đhơ k’đhơợng bhrợ muy chu 2 công ty, n’đhang a moó Thu Hiền công dzợ p’zay z’zêệ pa bhrợ ra văng ch’na ha g’luh cha cha âng k’dic ca coon. Zâp t’ngay, pa zêng đong xooc cha cha đhâng; x’ría tuần dhd’rưah cha cha ra diu, pa prá; vêy bh’rợ t’mêê năc xay truih dhd’rưah, … râu đêêc zooi ha bh’rợ ăt ma mông pr’loọng đong bhui har nhâm mâng lâh: “K’dic cu công moon acu vêy muy “ tr’pang têy z’hai t’bach” đoọng vêy choom glụ têy k’dic lâng apêê ca coon ting pâh bhrợ têng bh’rợ đong. N’đhơ cơnh đêêc, coh đhr’năng la lua acu năc lơi jợ muy cr’chăl đoọng k’dic lâng ca coon choom ăt ma mông lâng pr’đhang bh’rợ âng cu bhrợ t’vaih. Năc đoo chăp lêy pr’loọng đông,  tr’zooi g’luh cha cha. Lâng acu công k’đhơợng bhrợ cha cha 3 g’luh coh đong.”

Ting Tiến sĩ tâm lý học Lý Thị Mai, Giám đốc Công ty Tâm lý học thành phố Hồ Chí Minh, pr’ăt tr’mông xooc đâu, pân đil ting t’ngay ting pa căh chr’năp lâng pr’đơợ âng đay đhị bâc bh’rợ âng pr’ăt tr’mông.  Ting văn hóa âng ma nưih Á đông, pân đil năc ma nưih z’zêệ pa bhrợ coh đong, năc ma nưih “ k’dhơợng zư đơc têêm ngăn” đoọng bhrợ pa dưr pr’lọong đong bhui har, p’têêt pa zum ma nưih coh đong. Coh pr’loọng ngai công cơnh đêêc, đoọng bhrợ liêm bh’rợ pr’loọng đong lâng bh’rợ coh lơơng, pân đil năc t’bhlâng lâ mơ. Dh’rưah lâng apêê đoo, choom ma p’zay bhrợ t’mơ mị bh’rợ n’năc đoo. Ting p’căn Lý Thị Mai, đoọng choom bhrợ râu đâu, l’lăm pân đil choom vêy c’năl lâng z’hai ăt prá, bhrợ têng zâp bh’rợ:“Ahêê choom vêy muy cơnh bhrợ t’mơ mr’cơnh, choom năl năc, ahêê lươt pa bhrợ coh cơ quan năc công vêy ma nưih pa bhrợ đh’rưah, vêy câp piing zooi đoọng ha đay, vêy câp n’dup ting bhrợ lâng đay. Năc đoo công năc muy c’bhuh âng hêê choom vêy z’hai ăt prá bhrợ têng đoọng ađay choom p’têêt lâng c’bhuh n’nâu đoọng apêê đoo tr’pac, tr’zooi lâng đay. N’đăh pr’loọng đong kiêng bhrợ t’mơ năc ahêê căh choom bhrợ muy a đay, choom vêy râu ting bhrợ âng k’dic, ca coon, n’đhơ năc apêê n’lơơng coh đong, k’dhơợng liêm z’hai p’têêt pa zum bhlưa apêê coh đong.”

Đoọng bhrợ t’vaih ha pân đil pa dưr z’hai âng đay coh pa dưr bh’rợ tr’nêng lâng bhrợ pa dưr têêm ngăn, choom vêy râu zooi đoọng, tr’pac tr’zooi tơợ apêê coh pr’loọng đong. Vêy cơnh đêêc, pân đil vêy mă n’jưah k’đhơợng bhrợ năc ma nưih k’điêl, ma nưih ca căn coh pr’loọng đong, n’jưah bhrợ liêm bh’rợ coh lơơng./.

Phụ nữ Đắk Lắk:

 Sẻ chia, giữ lửa- vun đắp hạnh phúc gia đình

                                         H Xíu

Thời nay, phụ nữ không chỉ đảm nhiệm vai trò nội trợ trong gia đình mà còn tích cực tham gia vào công tác xã hội. Để xây dựng một gia đình hạnh phúc, người phụ nữ phải dung hòa giữa công việc gia đình và xã hội, trong đó có sự chia sẻ từ các thành viên trong gia đình. Chuyên mục “Chuyện chị em mình” tuần này, mời chị em và bà con cùng tìm hiểu cách giữ gìn hạnh phúc gia đình mà vẫn đảm đương tốt công việc xã hội của phụ nữ Đắk Lắk.

Là giám đốc một trung tâm đào tạo kỹ năng sống cho trẻ em ở thành phố Buôn Ma Thuột, công việc của chị Dương Thị Thu Hiền lại trải rộng ra toàn tỉnh Đắk Lắk. Chị thường xuyên đi nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Vì thế, gia đình chị Thu Hiền không ít lần xảy ra xung đột. Chị Dương Thị Thu Hiền chia sẻ, để cân bằng giữa sự nghiệp và gia đình, vợ chồng phải cố gắng thấu hiểu lẫn nhau: “Việc người đàn ông hiểu được vai trò của người phụ nữ, thông cảm, thấu hiểu và sẻ chia những công việc trong gia đình là vô cùng quan trọng. Việc trong gia đình là việc chung. Và để hiểu được điều đó đương nhiên người đàn  ông phải hiểu người vợ và người vợ phải hiểu người đàn ông đó như thế nào để cùng san sẻ với nhau. Và để san sẻ với nhau chắc chắn phải ngồi lại và thực sự thể hiện sự biết ơn và yêu  thương của mình đối với vai trò của người kia bằng một tình yêu thật sự dành cho gia đình của mình. Bằng cách này thì bản thân cũng đã dung hòa được hạnh phúc trong gia đình của mình.”  

Theo chị  Lưu Thị Thu Hiền, dù công việc bận đến mấy thì phụ nữ cũng phải dành thời gian, tình yêu cho gia đình bằng những việc cụ thể. Dù điều hành một lúc 2 công ty, nhưng chị Thu Hiền vẫn vào bếp chuẩn bị bữa ăn cho chồng con vài lần mỗi tuần. Hàng ngày, cả nhà ăn trưa; cuối tuần cùng nhau ăn sáng, trò chuyện; có sự việc phát sinh thì  thoải mái chia sẻ, thậm chí tranh luận… điều đó giúp hạnh phúc gia đình chị được bền vững: “Chồng tôi vẫn nói tôi có một “bàn tay phù thủy” để có thể lôi kéo chồng tôi và các con cùng tham gia vào để chia sẻ công việc nhà. Tuy nhiên, trên thực tế  tôi phải hi sinh một khoảng thời gian để cho chồng và các con thích nghi với mô hình mà tôi đã tạo dựng, đó là coi trọng gia đình, chia sẻ bữa cơm gia đình. Và tôi vẫn duy trì truyền thống ăn cơm 3 bữa trong gia đình.”

Theo Tiến sĩ tâm lý học Lý Thị Mai, Giám đốc Công ty Tâm lý học ứng dụng thành phố Hồ Chí Minh, cuộc sống hiện đại, phụ nữ ngày càng thể hiện vai trò và khẳng định vị trí của mình trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Theo văn hóa của người Á đông, phụ nữ là người nội trợ trong gia đình, là người “giữ lửa” để vun đắp hạnh phúc gia đình, kết nối các thành viên. Ở gia đình nào cũng vậy, để làm tròn vai được cả trách nhiệm với gia đình và theo đuổi sự nghiệp, phụ nữ phải nỗ lực hơn rất nhiều. Đồng thời, họ phải tự cân bằng và dung hòa được cả 2 chức năng đó. Theo bà Lý Thị Mai, để làm được điều này, trước tiên phụ nữ cần có trí thức và các kỹ năng về giao tiếp, điều tiết các mối quan hệ: “Chúng ta phải có một sự dung hòa, có nghĩa là, chúng ta đi làm ở cơ quan thì cũng có đồng nghiệp, có cấp trên hỗ trợ mình, có cả những người cấp dưới hợp tác với mình. Đó cũng là một lực lượng mà chúng ta cần có kỹ năng giao tiếp, nghệ thuật giao tiếp để mình có thể kết nối với lực lượng này để họ chia sẻ, cùng gánh vác trách nhiệm với mình về mặt xã hội. Về gia đình để muốn dung hòa được thì chúng ta không thể làm một mình, phải có sự hợp tác của chồng, con, thậm chí của các thành viên khác trong gia đình, duy trì khả năng kết nối giữa các thành viên với nhau.   

Để tạo điều kiện cho phụ nữ phát huy năng lực của mình trong phát triển sự nghiệp và xây dựng hạnh phúc gia đình, cần có sự hỗ trợ, sẻ chia từ các thành viên trong gia đình. Có như vậy phụ nữ mới vừa đảm đương được thiên chức người vợ, người mẹ, vừa làm tròn nhiệm vụ khi tham gia vào các lĩnh vực trong đời sống xã hội./.