Tốt nghiệp ngành kinh tế Trường Đại học Hùng Vương, TP.Hồ Chí Minh, amoó Phan Vũ Hoài Vui, vel bhươl cóh chr’val Tiên Mỹ, chr’hoong Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam nắc ắt bhrợ têng cha cóh lơơng 12 c’moo. Mơ đêếc đanh, bhiệc bhrợ zăng têêm ngăn bêl Hoài Vui n’jứah bhrợ kế toán, n’jứah bhrợ trung tâm Anh ngữ. Hân đhơ cơnh đêếc, amoó Vui cung dzợ vêy cr’noọ lêy bhrợ mưy râu bh’nơơn pr’đươi cóh vel đông liêm chr’nắp, tr’đăn lâng pr’ắt tr’mung bêl tơợp c’moo 2020, Phan Vũ Hoài Vui chô ooy vel đông, bơơn lêy đhị zr’lụ k’tiếc Tiên Phước bấc tơơm pa nang, hân đhơ cơnh đêếc cắh bơơn đươi dua râu rị, lơi cung ta úah. Xang nặc amoó k’noọ luôn tước bhiệc bhrợ têng zâp pr’đươi pr’dua đắh a’xoọp pa nang nâu.

Cr’noọ bh’rợ âng amoó nắc bơơn pr’loọng đông lâng vel bhươl zooi zúp. Xang cr’chăl p’zay bhrợ têng, chấc lêy, amoó Vui nắc ơy pa glúh 13 bh’nơơn pr’đươi cơnh p’ngan, đhia, a’pướih, zr’hộ lâng đợ pr’đươi lơơng. Lêy cha mêết zâp bh’rợ ta bhrợ tơơn a’xoọp pa nang cơnh zâp pr’đươi bhrợ lâng nhôm nhựa. Hân đhơ cơnh đêếc, bh’nơơn pr’đươi bhrợ tơợ a’xoọp pa nang liêm lấh. Bêl bhrợ xang nắc lêy liêm chr’nắp. N’jứah lêy cha mêết bhrợ têng pr’đươi tơợ a’xoọp pa nang, amoó Vui n’jứah bhrợ pa dưr HTX Nông nghiệp kỹ nghệ Quảng Nam buôn bhrợ têng pr’đươi tơợ a’xoọp pa nang âng đay bhrợ giám đốc. c’xêê 9/2020, HTX nông nghiệp kỹ nghệ Quảng Nam lướt moót bhrợ tgêng, pa glúh cóh thị trường zâp pr’đươi chr’nắp tơợ a’xoọp pa nang lâng bơơn bấc ngai kiêng đươi dua: “Đợ pr’đươi pr’dua đắh a’xoỌp pa nang k’tiếc Tiên pa zêng 13 pr’đươi, pa zêng zâp pr’đươi pr’dua đươi dua cóh đông, pr’đươi đoọng ha công nghiệp cơnh râu âng đơơng. Nâu đoo nắc đươi dua pr’đươi tự nhiên, k’đươi manứih pa bhrợ đhị vel đông. Doọ bil bấc cr’chăl t’ngay, zâp c’nắt bh’rợ liêm ghít. Thị trường lấh mơ nắc xuất khẩu, ha dợ thị trường cóh k’tiếc k’ruung nắc 2 c’moo dzợ nắc vêy pa dưr pa xớc k’rơ. Pa bhlâng kiêng cơ chế chính sách tơợ nhà nước, cắh vêy mưy đắh râu t’bhlâng âng doanh nghiệp lêy chô tước môi trường ma mung.”

Cóh zr’lụ k’tiếc Quảng Nam, a’xoọp pa nang buôn zroọ tơợ c’xêê 4 tước c’xêê 9 zâp c’moo. Đhanuôr nắc ma lêy pay âng đơơng pa câl ooy hợp tác xã âng amoó Vui đoọng pa câl. Xang bêl câl pay, công nhân lêy rau pa liêm đợ a’xoọp pa nang nâu, âng đơơng ooy máy ép bhrợ zâp pr’đươi cơnh p’ngan, đhia, a’pướih, zr’hộ lâng đợ pr’đươi lơơng. Mưy ooy đợ bh’rợ chr’nắp nắc khử khuẩn, râu nha như lâng tia UV, ozone.

Bh’rợ pr’lứch nắc lêy cha mêết cớ chất lượng lâng tôm bhrợ, pa câl ooy thị trường. xang lấh m’pâng c’moo bhrợ têng, xoọc zâp t’ngay pazưm bhrợ âng amoó Phan Vũ Hoài Vui bhrợ têng lấh 1.000 pr’đươi zâp râu. Lâng zên pa câl dứp 4 r’bhâu đồng zâp râu pr’đươi nâu, nắc bấc cơ quan, zâp nhà hàng chấc lêy câl đươi. Xay moon đắh pr’đươi bhrợ tơợ a’xoọp âng amoó Phan Vũ Hoài Vui, t’coóh Nguyễn Hùng Anh, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, pr’đươi bhrợ têng a’xoọp pa nang liêm chr’nắp, ooy ha y chroo nắc bơơn pr’zợc cóh bha lang k’tiếc đươi dua: “Pr’đươi a’xoọp pa nang đươi dua cóh đông, nâu đoo nắc mưy pr’đươi bh’rợ liêm choom. ha y chroo nắc váih pr’đươi chr’nắp liêm, tu pr’đươi a’xoọp pa nang nâu liêm chr’nắp, doọ nha nhự, bhrợ pr’đơợ đoọng âng đơơng ooy thị trường châu Âu, thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản. Lấh mơ nắc zâp siêu thị, cung cơnh zâp zr’lụ resort.”

Nâu đoo nắc mưy ooy đợ pr’đươi tơợp bhrợ têng cha bơơn chính quyền xay moon liêm dal lâng manứih đươi dua kiêng đươi. T’coóh Phạm Ngọc Sinh, Phó Gíam đốc Sở khoa học Công nghệ tỉnh Quảng Nam, Trưởng Ban điều hành zooi zúp bhrợ têng liêm chr’nắp tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Xoọc đau, cóh vel đông tỉnh Quảng Nam k’noọ 60 dự án bhrợ têng cha xăl t’mêê liêm choom cấp tỉnh bơơn UBND tỉnh độp đươi. Zâp pr’đươi bhrợ têng tơợ tự nhiên k’dâng 12%, bơơn zăng bấc. tu cắh vêy pân ngai k’noọ bhrợ têng cha tơợ mưy râu âng ta lơi jợ ha dợ liêm choom. tỉnh Quảng Nam lêy chô bhrợ pa dưr mưy kinh tế t’viêng, đoọng zâp cơ chế, chính sách, c’lâng bh’rợ pa dưr pa xớc lêy chô tước kinh tế t’viêng./.”

Cô gái Quảng Nam “biến” mo cau thành đồ dùng hữu ích

CTV Thanh Thắng/VOV-Miền Trung

Ở làng quê, mo cau là thứ tưởng như bỏ đi nhưng đã được chị Phan Vũ Hoài Vui (32 tuổi) ở xã Tiên Mỹ, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam “biến” thành những vật dụng tinh xảo và đẹp mắt. Đây là một trong những sản phẩm khởi nghiệp sáng tạo được chính quyền đánh giá cao và người tiêu dùng tiếp nhận.

Tốt nghiệp ngành kinh tế Trường Đại học Hùng Vương, TP Hồ Chí Minh, chị Phan Vũ Hoài Vui quê ở xã Tiên Mỹ, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam ở lại lập nghiệp nơi đất khách suốt 12 năm. Ngần ấy gian, công việc khá ổn định khi Hoài Vui, vừa làm kế toán, vừa mở trung tâm Anh ngữ. Thế nhưng ở chị Vui vẫn nung nấu ý định làm một sản phẩm gì đó ở quê gắn với thiên nhiên, thân thiện với môi trường Đầu năm 2020, Phan Vũ Hoài Vui về quê, nhận thấy ở vùng đất Tiên Phước nhiều cây cau, nhưng chưa được tận dụng, bỏ phí. Vậy là chị nghĩ ngay đến việc sản xuất các sản phẩm làm từ mo cau.

        Ý định táo bạo của chị được gia đình và địa phương ủng hộ. Sau thời gian mày mò, tỉ mỉ, chị Vui đã cho ra đời 13 sản phẩm như: chén, đĩa, khay, muỗng và những vật dụng khác. Thoạt nhìn, các sản làm từ mo cau giống các sản phẩm làm từ vật liệu nhôm nhựa. Tuy nhiên, sản phẩm làm từ mo cau đẹp mắt hơn. Sản phẩm khi hoàn thiện thân thiện với môi trường. Vừa nghiên cứu sản xuất sản phẩm từ mo cau, chị Vui vừa thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp kỹ nghệ Quảng Nam chuyên sản xuất sản phẩm từ mo cau do mình làm giám đốc. Tháng 9/2020, Hợp tác xã Nông nghiệp kỹ nghệ Quảng Nam đi vào hoạt động, đưa ra thị trường sản các phẩm từ mo cau và đã được người tiêu dùng đón nhận. “Bộ sản phẩm mo cau xứ Tiên gồm 13 sản phẩm, bao gồm các sản phẩm gia dụng, các sản phẩm dùng cho công nghiệp ví dụ như hàng mang đi. Thực ra nó là tận dụng nguyên liệu của tự nhiên, vừa tận dụng nguồn lao động sẵn có tại địa phương. Không tốn nhiều thời gian, các công đoạn gọn gàng. Thị trường chủ yếu là thị trường xuất khẩu, còn thị trường trong nước thì 2 năm nữa mới phát triển mạnh mẽ. Rất cần cơ chế chính sách từ nhà nước chứ không riêng gì sự nỗ lực của doanh nghiệp hướng đến môi trường sống xanh.”

        Ở vùng đất Quảng Nam, mo cau thường rụng từ tháng 4 đến tháng 9 hàng năm. Người dân ùn ùn chở đến hợp tác xã của chị Vui để bán. Sau khi thu mùa, công nhân tiến hành chà rửa mo cau thật sạch, tiếp đến đưa vào máy ép thành từng sản phẩm như chén, đĩa, khay, muỗng và những vật dụng khác. Một công đoạn tiếp theo rất quan trọng nữa là khử khuẩn, nấm mốc bằng tia UV, ozone. Công đoạn cuối là kiểm định lại chất lượng và đóng gói và bán ra thị trường. Sau hơn nửa năm hoạt động, hiện mỗi ngày hợp tác xã của chị Phan Vũ Hoài Vui sản xuất hơn 1000 sản phẩm các loại. Với giá dưới 4 nghìn đồng mỗi sản phẩm nên được rất nhiều cơ quan, các nhà hàng tìm mua.

        Đánh giá về sản phẩm làm từ mo cau của chị Phan Vũ Hoài Vui, ông Nguyễn Hùng Anh, Phó Chủ tịch UBND huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam cho biết, sản phẩm làm từ mo cau thân thiện với môi trường, tương lai không xa sẽ được bạn bè quốc tế tin dùng:“Sản phẩm mo cau dùng cho gia dụng và đồ ăn nhanh, đây là một sản phẩm khởi nghiệp sáng tạo. Tương lai của sản phẩm thì rất là khả quan. Bởi vì sản phẩm mo cau tận dụng lại sản phẩm nông nghiệp của địa phương mà từ mo cau tạo ra các sản phẩm mà thân thiện với môi trường, tạo điều kiện để phát triển ra các thị trường Châu âu, thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản. Đặc biệt sẽ vào các siêu thị, cũng như các khu resort.”

  Đây là một trong những sản phẩm khởi nghiệp sáng tạo được chính quyền đánh giá cao và người tiêu dùng tiếp nhận. Ông Phạm Ngọc Sinh, Phó Giám đốc Sở khoa học Công nghệ tỉnh Quảng Nam, Trưởng Ban Điều hành hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Quảng Nam cho biết:“Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Quảng Nam gần 60 dự án khởi nghiệp sáng đổi mới sáng tạo cấp tỉnh được UBND tỉnh công nhận. Các sản phẩm khai thác từ tự nhiên chiếm khoảng 12%, chiếm tỷ lệ khá lớn. Bởi vì ít có ai nghĩ rằng khởi nghiệp từ những cái mà chúng ta bỏ đi sẽ thành công. Tỉnh Quảng Nam hướng đến xây dựng một nền kinh tế xanh, cho nên tất cả những cơ chế, chính sách, định hướng phá triển sẽ hướng đến kinh tế xanh./.”