X'ră: THANH TÂM

Ooy t’ruíh phát thanh chủ nhật tuần l’lăm, azi ơy xay moon cr’liêng xa’nay hâu tu chính sách pa’xiêr đha’rứt zr’lụ đhanuôr acoon cóh m’bứi manứih buôn t’gơn lâng lalua lêy cr’liêng xa’nay t’gơn nâu ha cơnh? Lâng râu t’gơn cơnh đâu bhrợ cắh liêm crêê n’hâu? Nâu đoo nắc cr’liêng xa’nay âng Thanh Tâm, PV Đài p’rá VN xay moon ooy t’ruíh bêl đâu:

Bhiệc p’têết pazưm manứih, zên bạc đoỌng pa’xiêr đha’rứt tơợ 16 xa’nay bh’rợ âng k’tiếc k’ruung xoọc cr’chăl zr’nắh k’đhạp tu zâp xa’nay bh’rợ vêy cr’noọ bh’rợ, manứih, cơ chế k’đhơợng zư, thanh tóan lalay. ặt moon p’têết pazưm, hân đhơ cơnh đêếc p’têết pazưm ha cơnh nắc zâp cơ quan TW bhrợ bh’rợ pa’xiêr đha’rứt cung cắh ơy bơơn chấc c’lâng lướt, hâu dzợ moon tước bhiệc p’têết pazưm cóh vel đông. Tu cơnh đâu, nâu đoo nắc xa’nay bh’rợ n’đoo âng chính sách n’đoo nắc ting bhrợ cơnh đêếc, bhrợ tước ooy choom tước đêếc.

T’coóh Hoàng Văn Thông, phó GĐ sở lao động thương binh xã hội tỉnh Quảng Trị đoọng năl, bấc chính sách, hân đhơ cơnh đêếc zâp chính sách zooi zúp ting c’lâng bh’rợ k’tứi nắc cắh bơơn lêy liêm choom, bhiệc nâu nắc bhiệc ơy năl l’lăm. Hadợ t’coóh Đoàn Ngọc Tăng-uỷ viên UB zâp đắh bhiệc xã hội âng quốc hoọi, manứih t’mêê tước pấh lêy cha’mêết chính sách pháp luật đắh pa’xiêr đha’rứt đhị miền Trung lâng Tây Nguyên cung bơơn lêy đợ râu cắh liêm choom ooy chính sách pa’xiêr đha’rứt:

Apêê moon lướt tước đông bhrợ bhiệc UB pay zên zooi zúp zên điện nắc lướt xe máy, xăng cung lứch mơ zên n’nắc ậh. amoó cóh Tây Nguyên moon nắc ơy ting por pấh bhrợ 7 lớp bh’rợ tr’nêng bha’nụ bhiệc paãiar đha’rứt nâu.

Zooi zúp máy cày đoọng ha zr’lụ k’coong ch’ngai, zooi zúp bh’năn băn đoọng ha pr’loọng đông cắh lấh choom b’băn r’rơơi, zooi zúp phân bón đoọng ha pr’loọng đông cắh chóh ha’roo, máy choọt a’bhoo, zooi zúp cha’nêếh trông dấc bêl ha ul… nắc đợ cr’liêng xa’nay lalua váih cóh k’coong ch’ngai, zr’lụ k’coong ch’ngai cr’chăl hanua.

Bấc cán bộ cóh k’coong ch’ngai liêm ta’níh xay moon: dáp toong t’ngay cung cắh lứch chính sách. Nâu cơy lêy zooi zúp bhrợ đông, brương nắc zooi zúp m’ma chr’nóh… cán bộ vel đông ting ặt đhiêr a’năm. Chính sách nâu bhrợ pa’glúh cắh ơy xay bhrợ tu cắh vêy thông tư moon pachoom âng bộ ngành k’đhơợng zư, nắc lêy chính sách n’tốh cậ pa’glúh. Cán bộ vel đông nắc lướt pachoom chính sách ơy lứch t’ngay, lứch c’xêê, hâu dzợ moon tước bhiệc xay bhrợ?

T’coóh Ngô Trường Thi-chánh văn phongf quốc gia pa’xiêr đha’rứt, Bộ lao đoọng thương binh lâng xã hội xay moon 1 râu cắh liêm crêê, cắh rơơm kiêng bêl xay bhrợ chính sách pa’xiêr đha’rứt cr’chăl hanua. Pr’loọng đông đha’rứt cắh vêy đông ắt bơơn bhrợ padưr, cắh zâp cha nắc đoọng cha’nêếh, k’ay nắc vêy bảo hiểm y tế. vel bhươl đha’rứt, chr’val đha’rứt, chr’hoong đha’rứt bơơn độp bấc râu t’đui đoọng, zooi zúp. Cơnh đêếc nắc dưr váih bhiệc đhanuôr cắh kiêng zi’lấh đha’rứt, vel bhươl cắh kiêng zi’lấh đha’rứt.

Nâu cơy, xang bấc chu xay moon, 2, 3 pr’loọng đông manứih Mông cóh Mù Cang Chải, Yên Bái nắc ơy zước moon x’rặ bha ar glúh đắh danh sách pr’loọng đông đha’rứt. hân đhơ cơnh đêếc, mơ 2, 3 c’mioo, bhiệc pr’zươi moon ađay nắc pr’loọng đông đha’rứt ặt dưr váih k’rơn đhị zâp vel đông. Tước cậ g’lúh lêy cha’mêết pr’loọng đông đha’rứt nắc cán bộ chr’val cơnh t’coóh Cứ Nhà Sùng âm cha cắh yêm, bệch cung cắh têêm. Vel ping vel dứp zêng đhi noo, bhúh xoọng. 2, 3 pr’loọng hadang lêy cha’mêết nắc cắh crêê ooy diện đha’rứt, hân đhơ cơnh đêếc nắc ma zước moon đoọng ađay moót. Vêy ngai đông váih ta’rí k’roóc nắc apêê c’jơn t’mứt lơi cóh crâng, đợ apêê cán bộ chô nắc lướt pay cậ.

T’coóh Chu Thế Học, chủ tịch UBND chr’val Minh Khai, chr’hoong Bình Gia, Lạng Sơn đoọng năl: c’moo 2004, chr’val Minh Khai nắc vêy 39 pr’loọng đông đha’rứt, vêy mơ lấh 8%, cr’chăl n’nắc đhanuôr nhăn zước rạch doọ dzợ crêê pr’loọng đông đha’rứt tu apêê k’chít. Hân đhơ cơnh đêếc, tước c’moo 2007, bêl chuẩn đha’rứt dưr dzoọc 200 r’bhâu đồng 1 pr’loọng 1 c’xêê, pr’loọng đông đha’rứt bơơn đươi zấp chính sách cơnh bơơn đoọng thr bảo hiểm y tế, zooi zúp zâp râu thuế, doọ chrooi đoọng zên từ thiện, zâp râu quỹ, học sinh lướt học doọ pay zên, lứch c’moo 2008 nắc bơơn nhà nước zooi zúp zên cha tết… đhị bấc vel đông nắc dưr váih bhiệc ma tr’dzơơng lêy:

Zâp bêl pay boọp p’rá lêy cha’mêết pay pr’loọng đông đha’rứt nắc k’đhạp bhlâng, cắh ngai chấc nhương ha ngai. Zâp bêl prá xay lâng đhanuôr nắc zâp vel bhươl zêng moon k’đươi cr’noọ cr’niêng kiêng moót ooy pr’loọng đông đha’rứt, cắh cậ nắc moon hâu tu pr’loọng đông đay cắh crêê pr’loọng đông đha’rứt.xay moôn crêê lấh nắc apêê tr’zêệng đoong bơơn đha’rứt.

Hadang crêê ooy pr’loọng đông đha’rứt nắc bơơn nhà nước k’rang lêy đoọng, tơợ cha’nêếh, đông ặt, k’tiếc bhrợ têng cha, đác đươi dua, m’ma chr’nóh, khám zư padứah cr’ay, vặ zên ngân hàng… tu cơnh đâu cắh ngai cắh kiêng đươi cơnh đêếc. t’coóh Lê Văn Lai, đại biểu quốc hội tỉnh Quảng Nam đoọng năl, chính sách pa’xiêr đha’rứt bác k’noọ ơy zâp, hân đhơ cơnh đêếc cắh mưy bhrợ paliêm cr’noọ bhrợ t’bhlâng, nắc dzợ xoọc bhrợ tr’xăl 2, 3 râu chr’nắp ooy pr’ắt tr’mung âng đhanuôr vel bhươl:

Bêl ahêê bhrợ têng chính sách manứih đha’rứt ting cơnh xay bhrợ trực tiếp tước apêê đha’rứt nắc bhrợ đoọng ha pêê đha’rứt liêm choom, hân đhơ cơnh đêếc cung bhrợ tr’xăl chr’nắp. acoon manứih VN pabhlâng k’rang k’pân đha’rứt, lâng nắc acoon manứih liêm ta’níh, cắh đoọng k’đị, ngai moon đha’rứt nắc cắh đươi. Nâu cơy vel đông kiêng bơơn pặ moót ooy vel đông đha’rứt, bấc pr’loọng đông kiêng crêê đha’rứt nắc hadang cắh ngai t’moót đoọng nắc apêê xay moon zâp cơnh, nâu đoo nắc bhiệc ahêê lêy cha’mêết.

Cắh ơy vêy cơnh xay moon liêm gít nắc vêy ha mơ bấc bha ar pa’tơ chính sách âng Bộ lao động thương binh lâng xã hội-cơ quan thường trực đắh pa’xiêr đha’rứt âng chính phủ moon pa’glúh nắc đợ mơ pr’loọng đông đha’rứt, chô đha’rứt zâp c’moo dzợ bấc. ting lêy zâp c’moo vêy k’dâng 1/3 pr’loọng chô đha’rứt cớ lâng dưr váih pr’loọng đha’rứt t’mêê ting lêy lâng đợ pr’loọng đông dưr zi’lấh đha’rứt tu boo túh, pr’lúh cr’ay. K’noong âng đha’rứt lâng pr’loọng đông đăn đha’rứt nắc tr’đăn bhlâng. Hadang váih 1 g’lúh boo túh, 1 hân noo bơơn bhrợ cắh bấc, cắh cậ k’ay k’naanh nắc bấc pr’loọng đông t’mêê dưr zi’lấh đha’rứt, nặc chô đha’rứt cớ.

Chính sách bấc, lấh mơ nắc ma t’gơn tr’lục đh’rứah, hân đhơ cơnh đêếc, lứch chính sách nắc đhanuôr chô đha’rứt cớ. bhiệc nâu đoọng lêy râu liêm choom pa’xiêr đha’rứt âng chính sách cắh liêm nhâm. 1 râu xay moon ;âng đợ apêê bhrợ têng chính sách pa’xiêr đha’rứt xoọc đâu nắc bhrợ têng chính sách pa’xiêr đha’rứt ting c’lâng n’đoo? Đhanuôr dzoọng ha đhị? Râu chr’nắp pác c’bhúh manứih đha’rứt….