Lâng râu tr’zệêng âng thị trường, bơr pêê Hợp tác xã nông nghiệp lâng thuỷ sản đhị tỉnh Quảng Bình ơy xăl t’mêê, chếêc lêy c’lâng lướt liêm choom xọoc tr’nợơp vêy âng chô bh’nơơn liêm dal. Apêê cr’noọ bh’rợ hợp tác xã t’mêê ta bhrợ t’váih cắh cợ xăl ting cơnh Luật Hợp tác xã c’moo 2012, cắh muy pa xiêr đắh zên bạc k’rong bhrợ têng nắc dzợ pa dưr dal bh’nơơn, g’đéch đhr’năng apêê k’rong câlấp xiêr chr’nắp  đoọng ha đhanuôr.
    Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đại Phong đhị chr’val Phong Thuỷ, chr’hoong Lệ Thuỷ nắc muy cóh pazêng hợp tác xã bhrợ têng liêm choom bêl xăl bhrợ cơnh hợp tác xã liêm t’mêê, zêng zước câl zập râu m’ma chr’nóh t’mêê âng chô bh’nơơn liêm dal lấh mơ. Chr’nắp bhlầng, hợp tác xã ơy zước bhrợ gr’hoọt lâng công ty m’ma t’nơơm chr’nóh Quảng Bình đoọng chóh bhrợ 60ha ha roo m’ma, âng chô lấh 250 ức đồng đoọng ha pêê đhanuôr pấh bhrợ têng. Đh’rứah lâng đếêc, hợp tác xã nắc dzợ zư liêm pazêng m’ma ha roo vêy bh’nơơn liêm dal đoọng ha đhanuôr bhrợ m’ma chóh xăl r’dợ apêê m’ma bh’nơơn ếp. T’coóh Trần Văn Hải, ma nuýh cóh Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đại Phong bhui har đoọng năl, bêl bhrợ têng ting cơnh Luật Hợp tác xã cơnh liêm t’mêê, bhiệc pác bh’nơơn bh’rợ nắc ghít liêm, ma mơ mr’cơnh tu cơnh đếêc nắc đhanuôr yêm tệêm pa bhrợ ta têng:
    C’la cu lêy râu quyền lợi âng chô ha cu nắc liêm nhâm. Râu liêm choom đoọng ha pr’loọng đong vêy zên bhrợ cha. Vêy khoa học kỹ thuật moọt pa choom đoọng ha đhanuôr bhrợ cha nắc vêy âng chô bh’nơơn liêm dal bhlầng.
    Hợp tác xã bhrợ têng tri sạch lâng Kinh doanh nông nghiệp Tuấn Linh đhị chr’val Sơn Lộc, chr’hoong Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình bơơn ta bhrợ t’váih tợơp c’moo đâu. Lâng 27 ch’nắc pấh bhrợ têng, chr’nắp zên k’rong bhrợ têng nắc 3,1 tỷ  đồng. T’coóh Nguyễn Quốc Cường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Tri liêm sạch lâng kinh doanh nông nghiệp Tuấn Linh đoọng năl: tợơ kinh nghiệm ơy vêy đhị láh 4 c’moo chóh bhrợ tri, t’coóh lêy bh’nơơn kinh tế tợơ tri âng chô nắc bấc pa bhlầng. T’coóh k’đươi t’pấh apêê pr’loọng đong đhanuôr lơơng đhị chr’hoong quy hoạch lâng bhrợ têng tri ting cơnh cr’noọ bh’rợ hợp tác xã cơnh liêm t’mêê, lâng rơơm kiêng nắc zooi apêê đhanuôr lơơng bơơn z’lấh đha rựt đanh mâng. Hợp tác xã nâu pa bhlầng nắc âng đơơng râu liêm choom âng kỹ thuật chóh tri lâng nông lâm nghiệp; bhrợ têng zập râu m’ma tri, tri cha lâng tri bhrợ za nươu. T’coóh Nguyễn Quốc Cường đoọng năl, hợp tác xã ơy ký gr’hoọt lâng apêê siêu thị cóh tỉnh lâng tỉnh lơơng đoọng pa câl chr’nóh ch’bếêt âng đhanuôr:
    T’đang pazêng đhanuôr nắc k’rong pazưm bhrợ têng. Râu muy, tệêm ngăn chr’nắp chr’nóh chr’bệêt đhị pa câl. Hợp tác xã nâu đoo nắc lêy t’váih bhiệc bhrợ, m’bứi bhlầng nắc cung đoọng dâng 30 ch’nắc pa bhrợ. Pa câl chr’nóh ơy ta bhrợ têng xoọc đâu nắc a zi ký gr’hoọt lâng Co.op Mart, apêê đại lý đhị chợ, căh cợ nắc thị trường đhị Đông Hà, Huế, Quảng Trị, apêê zêng k’rong câl chr’nóh âng zi.
    Tước nâu kêi, tỉnh Quảng Bình ơy vêy k’nặ 70 hợp tác xã ơy xăl bhrợ, zước bhrợ ting cơnh Luật Hợp tác xã c’moo 2012, pay k’nặ 55% cóh pazêng hợp tác xã nông nghiệp nắc lêy đoọng xăl bhrợ. Bấc apêê hợp tác xã xăl pa bhrợ đoọng vêy âng chô bh’nơơn liêm dal lấh mơ, lêy t’pấh apêê chô k’rong zên bạc đoọng bhrợ têng, t’váih bhiệc bhrợ đoọng ha đhanuôr tệêm ngăn. Chr’nắp bhlầng nắc Hợp tác xã Đại Phong, Thượng Phong đhị chr’hoong Lệ Thủy, Hợp tác xã bhrợ têng thuỷ sản Thanh Trạch đhị chr’hoong Bố Trạch… Tỉnh Quảng Bình ơy vêy bấc chính sách zúp zooi pa dưr apêê hợp tác xã cơnh liêm t’mêê. Tước nâu kêi, ơy vêy 20 hợp tác xã nông nghiệp bơơn xay moon đoọng đươi dua k’tiếc, lấh 20 Hợp tác xã nông nghịêp pa ghít vắ zên tợơ ngân hàng lâng apêê tổ chức tín dụng đoọng bhrợ têng dịch vụ; Bơr pêê hợp tác xã dzợ bơơn zúp zooi máy pazưm đh’rứah gặt lâng m’bhị… T’coóh Trương Văn Lanh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Bình đoọng năl:
    Apêê Hợp tác xã xăl cơnh liêm t’mêê, chr’nắp bhlầng nắc pazêng HTX t’mêê  bhrợ t’váih, nắc apêê bhrợ têng vêy âng chô bh’nơơn liêm dal lấh. Tu apêê cóh Hợp tác xã nắc đoo chroi k’rong zên bạc zập zêng, bhrợ têng liêm choom. Lâng Hợp tác xã nông nghiệp ty đanh a hay nắc dzợ bấc râu k’đháp k’ra, pa bhlầng nắc cóh bhiệc chroi k’rong zên bạc bhrợ têng lâng pa liêm nợ công, cr’van dzợ ta đớc âng pazêng c’moo lalăm đếêc cắh ơy bhrợ têng liêm xang. Rơơm đương ha dang Hợp tác xã bhrợ têng cơnh liêm t’mêê nắc bhrợ têng vêy âng chô bh’nơơn liêm dal lấh mơ.
    Tợơ pazêng bh’nơơn xoọc tr’nợơp, tước t’ngay 30/6 ha y, apêê hợp tác xã mơ dzợ âng tỉnh Quảng Bình nắc bhrợ têng liêm xang ting cơnh Luật Hợp tác xã c’moo 2012./.

                                                    Quảng Bình: Hiệu quả kinh tế của mô hình Hợp tác xã kiểu mới

        Trước sự cạnh tranh gay gắt của thị trường, một số Hợp tác xã nông nghiệp và thủy sản ở tỉnh Quảng Bình đã đổi mới, tìm hướng đi phù hợp bước đầu có hiệu quả rõ rệt. Các mô hình hợp tác xã mới thành lập hoặc chuyển đổi theo Luật Hợp tác xã năm 2012 không những giảm chi phí sản xuất, mà còn nâng cao lợi nhuận, tránh được tư thương ép giá cho nông dân.
Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đại Phong ở xã Phong Thủy, huyện Lệ Thủy, là một trong những điển hình khi chuyển đổi sang hợp tác xã kiểu mới ở tỉnh Quảng Bình. Với hơn 2.000 xã viên, hàng năm, hợp tác xã đều đăng ký mua thêm các loại giống cây trồng mới cho năng suất cao hơn. Đặc biệt, hợp tác xã đã ký hợp đồng với công ty Giống Cây trồng Quảng Bình để sản xuất 60 ha thóc giống, đem lại hơn 250 triệu đồng lợi nhuận cho xã viên. Bên cạnh đó, hợp tác xã giữ lại những bộ giống lúa có chất lượng cao cho xã viên làm giống để thay thế dần các giống có chất lượng thấp. Ông Trần Văn Hải, xã viên Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đại Phong vui mừng cho biết, khi hoạt động theo luật Hợp tác xã kiểu mới, việc chia lợi nhuận kinh tế rõ ràng, minh bạch hơn, nên xã viên yên tâm sản xuất: “Bản thân tôi thấy quyền lợi cho mình là đúng đắn rồi. Lợi ích cho gia đình có vốn làm ăn. Có khoa học kỹ thuật đưa vào hướng dẫn cho bà con làm ăn nên rất thành đạt.”
Hợp tác xã sản xuất Nấm sạch và Kinh doanh nông nghiệp Tuấn Linh ở xã Sơn Lộc, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình được thành lập đầu năm nay. Với 27 thành viên, với tổng số vốn điều lệ 3 tỷ một trăm triệu đồng. Ông Nguyễn Quốc Cường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Nấm sạch và kinh doanh nông nghiệp Tuấn Linh cho biết: từ vốn kinh nghiệm tích lũy gần 4 năm trồng nấm, ông thấy được hiệu quả kinh tế từ nấm mang lại không hề nhỏ. Ông vận động các hộ dân tại huyện quy hoạch và tổ chức sản xuất nấm theo mô hình hợp tác xã kiểu mới, với mong muốn giúp các xã viên thoát nghèo bền vững. Hợp tác xã này chủ yếu chuyển giao kỹ thuật trồng nấm và nông lâm nghiệp; sản xuất các loại giống nấm, nấm ăn và nấm dược liệu. Ông Nguyễn Quốc Cường cho biết, hợp tác xã đã ký kết hợp đồng với các siêu thị trong và ngoài tỉnh để tiêu thụ sản phẩm cho xã viên: “Kêu gọi các thành viên hợp tác lại với nhau để làm. Thứ nhất, ổn định được giá thành sản phẩm đầu ra, đầu vào. Hợp tác xã đây phải giải quyết được công ăn việc làm ít nhất cho 30 người. Đầu ra hiện tại mình ký kết với Co.Opmart, các đại lý ở chợ, hay thị trường như ở Đông Hà, Huế, Quảng Trị, tất cả họ tiêu thụ sản phẩm cho mình.”
        Đến nay, tỉnh Quảng Bình có gần 70 hợp tác xã đã chuyển đổi, đăng ký lại hoạt động theo Luật Hợp tác xã năm 2012, chiếm gần 55% trong tổng số hợp tác xã nông nghiệp cần phải chuyển đổi. Đa phần các hợp tác xã chuyển đổi hoạt động có hiệu quả, làm nòng cốt thu hút nguồn vốn đầu tư kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất, dân sinh cho xã viên và cộng đồng dân cư. Nổi bật là Hợp tác xã Đại Phong, Thượng Phong ở huyện Lệ Thủy, Hợp tác xã khai thác thủy sản Thanh Trạch ở huyện Bố Trạch... Tỉnh Quảng Bình đã có nhiều chính sách hỗ trợ phát triển cho các Hợp tác xã kiểu mới. Đến nay, đã có 20 Hợp tác xã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hơn 20 Hợp tác xã nông nghiệp chủ động vốn vay ngân hàng và các tổ chức tín dụng để phục vụ hoạt động dịch vụ; Một số hợp tác xã còn được hỗ trợ máy liên hợp gặt đập... Ông Trương Văn Lanh, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Bình cho biết: “Các Hợp tác xã chuyển đổi theo kiểu mới, đặc biệt là những HTX thành lập mới thì hoạt động có xu hướng hiệu quả và đúng luật hơn. Bởi vì, ở đó các thành viên góp cổ phần đầy đủ, hoạt động đồng điều. Riêng Hợp tác xã nông nghiệp cũ chuyển đổi sang có những khó khăn, đặc biệt trong góp vốn điều lệ, và xử lý công nợ, tài sản tồn đọng của những năm trước đây vẫn có những khâu chưa giải quyết xong. Hy vọng nếu Hợp tác xã thành lập theo kiểu mới hoạt động có hiệu quả.”
        Từ những hiệu quả bước đầu, đến ngày 30 tháng 6 tới, các hợp tác xã còn lại của tỉnh Quảng Bình sẽ hoàn thành chuyển đổi theo Luật Hợp tác xã năm 2012./.