Dự án “M’jưah lâng pa dưr crâng tu k’ruung Gianh” bơơn Công ty TNHH Xã hội choh lâng Pa dưr crâng Việt Nam pa zưm lâng chr’hoong Tuyên Hoá, Trung tâm pa chăp lêy k’đhợơng bhrợ cr’van crâng bhrợ têng. Dự án xay bhrợ ting cơnh k’đươi âng đhanuôr Mã Liềng đhị vel Kè m’jưah lâng chính quyền chr’val Lâm Hoá, chr’hoong Tuyên Hoá.

       T’cooh Cao Dụng, ặt đhị vel Kè, chr’val Lâm Hoá, chr’hoong Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Bình đoọng năl, đhanuôr coh đâu năl bhiệc choh lâng pa dưr crâng a bhuy vêy chr’năp đăh môi trường lâng đơơng chô bấc rau liêm choom ooy pr’ặt tr’mông cơnh pay n’loong, pay đác g’dớ lâng zư lêy chr’năp liêm coh pr’ặt tr’mông âng đhanuôr. “Đhanuôr vel Mã Liềng bhui har bhlầng. Rơơm apêê cấp ngành zooi đoọng ha đhanuôr xoọc dzợ lưm k’đhap zr’năh.”

       Đh’rưah lâng pa dưr crâng tu k’ruung Gianh nắc dự án xay bhrợ căh tu bh’rợ đơơng chô rau liêm choom. Ting đếêc, k’đươi t’pâh apêê c’rơ xã hội đoọng choh lâng pa dưr crâng lâng pazêng m’ma chr’noh âng vel đong cơnh: prao, bhlăng, vàng tim, sưa bhrôông, cồng, gáo rớơc, lát hoa… Bh’rợ bha lầng nắc t’pâh đhanuôr chroi k’rong đoọng choh apêê tơơm chr’noh âng vel đong, zư lêy lâng pa dưr crâng a bhuy.

       Ting cơnh c’lâng bh’rợ, apêê dự án nâu nắc đh’rưah lâng đhanuôr choh 8,3ha crâng m’ma chr’noh coh vel đong đhị vel Kè, chr’val Lâm Hoá. Lâh mơ bhiệc trực tiếp choh crâng, dựa án t’vaih c’năl zư lêy môi trường, t’pâh đhanuôr zập cha nắc choh lâng zư lêy crâng a bhuy, crâng choh. T’cooh Ngô Văn Hồng, Phó Giám đốc Công ty TNHH Xã hội choh lâng pa dưr crâng Việt Nam đoọng năl: “Bh’rợ nâu nắc t’vaih k’tiếc lưn lươih vaih nắc zr’lụ crâng choh. Bh’rợ nâu nắc căh muy liêm đăh tr’mông tr’meh đoọng ha đhanuôr nắc dzợ liêm choom zư lêy pr’ặt tr’mông. Bêl crâng a bhuy ơy bhrợ vaih clang a xậ lâng zư k’tiếc.”

       Chr’hoong Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Bình xoọc vêy lâh 95 r’bhầu hecta crâng, coh đếêc đhăm crâng gmrâng lâng crâng a bhuy pay lâh 1/3. 3 c’moo chô ooy đâu, k’zệt tu bhiệc pa hư crâng đhị chr’hoong Tuyên Hoá moon lalay, tỉnh Quảng Bình moon za zưm bơơn ta lêy, tọom bhrợ. Đợ n’loong lâh col pay bấc tước k’ha rieng mét khối, bấc apêê ơy crêê ta khởi tố, bấc cán bộ ta kỉ luật tu apêê bh’rợ n’lất crêê tước.

      T’cooh Đinh Xuân Thương, Trưởng phòng Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel đong chr’hoong Tuyên Hoá đoọng năl, xoọc crâng a bhuy coh vel đong nắc crâng căh liêm, bấc crâng keo, ting đếêc buôn hr’kâh, hr’lang k’tiếc… tu cơnh đếêc crâng gmrâm lêy pa dưr nắc rau đơ ta nih bhlầng. “Pa dưr crâng tu k’ruung Gianh nắc bh’rợ vêy chr’năp dal, pa dưr crâng tu k’ruung Gianh, r’dợ pa xiêr ếp đợ bil bal tu pleng k’tiếc că liêm, boo tuh dưr vaih zập c’moo, đh’rưah t’vaih bh’rợ tr’nêng đoọng ha đhanuôr dưr ca van tợơ crâng. M’jưah lâng dếêc nắc xăl apêê đhăm crâng lalăm a  hay đhanuôr lêy choh keo đơ bhlầng đoọng choh tơơm n’loong vêy m’ma coh vel đong, pa dzoóc dal chr’năp, choh pa xoọng rau lơơng coh crâng đoọng pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ ha đhanuôr./.”

Quảng Bình: Phục hồi rừng đầu nguồn sông Gianh

               PV Thanh Hiếu/VOV miền Trung

Hưởng ứng lời kêu gọi trồng 1 tỷ cây xanh trong 5 năm tới của Thủ tướng Chính phủ, các tổ chức, chính quyền cùng người dân tại bản Kè, xã Lâm Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình đã khởi động dự án “Cùng khôi phục rừng đầu nguồn sông Gianh”. Mục tiêu chính của dự án này là vận động cộng đồng đóng góp để trồng các loài cây bản địa, gìn giữ và khôi phục rừng tự nhiên.

Dự án “Cùng khôi phục rừng đầu nguồn sông Gianh” được Công ty TNHH Xã hội trồng và Phục hồi rừng Việt Nam phối hợp với huyện Tuyên Hóa, Trung tâm Nghiên cứu quản trị tài nguyên vùng cao thực hiện. Dự án triển khai theo yêu cầu của cộng đồng người Mã Liềng ở bản Kè cùng chính quyền xã Lâm Hóa, huyện Tuyên Hóa.

Ông Cao Dụng, ở bản Kè, xã Lâm Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình cho biết, người dân nơi đây nhận ra rằng việc trồng và khôi phục rừng tự nhiên có ý nghĩa về mặt môi trường và mang lại nhiều lợi ích kinh tế như khai thác lâm sản ngoài gỗ, nuôi ong, lấy mật ong rừng và bảo vệ không gian sinh tồn của cộng đồng. “Dân bản Mã Liềng rất phấn khởi, rất vui mừng. Mong muốn các cấp các ngành giúp đỡ thêm cho người dân đang còn khó khăn vất vả.”

        “Cùng khôi phục rừng đầu nguồn Sông Gianh” là dự án triển khai không vì mục đích lợi nhuận. Theo đó, vận động các nguồn lực xã hội để trồng và phục hồi rừng bằng những giống cây bản địa như: lim xanh, dổi ăn quả, vàng tim, sưa đỏ, cồng, gáo vàng, lát hoa… Mục tiêu chính là vận động cộng đồng đóng góp để trồng các loài cây bản địa, giữ gìn và khôi phục rừng tự nhiên.

Theo kế hoạch, thành viên dự án này sẽ cùng người dân trồng 8,3ha rừng cây bản địa tại bản Kè, xã Lâm Hóa. Ngoài việc trực tiếp trồng rừng, dự án tạo nhận thức bảo vệ môi trường, vận động mọi người tự trồng và bảo vệ cây xanh, bảo vệ rừng trồng cũng như rừng tự nhiên. Ông Ngô Văn Hồng, Phó Giám đốc Công ty TNHH Xã hội trồng và phục hồi rừng Việt Nam cho biết: “Mục tiêu sau này sẽ biến những khoảng đất trống đồi trọc chuyển hóa lại thành khu rừng giàu. Việc này không chỉ có tác dụng về mặt sinh kế cho bà con mà còn có tác dụng về việc phòng hộ môi trường. Khi cây tự nhiên đã tạo thành tầng tán khác nhau rồi thì sẽ có khả năng giữ đất.

       Huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình hiện có trên 95 nghìn héc ta rừng, trong đó diện tích rừng phòng hộ và rừng đặc dụng chiếm trên 1/3. 3 năm gần đây, hàng chục vụ phá rừng quy mô lớn ở huyện Tuyên Hóa nói riêng, tỉnh Quảng Bình nói chung được phát hiện, xử lý. Số lượng gỗ bị triệt hạ lên tới hàng trăm mét khối, nhiều đối tượng đã bị khởi tố, không ít cán bộ bị kỷ luật vì các sai phạm liên quan.

Ông Đinh Xuân Thương, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tuyên Hóa cho biết, hiện rừng tự nhiên trên địa bàn chủ yếu là rừng nghèo kiệt, nhiều cánh rừng đầu nguồn bị cạo trọc để trồng keo, kéo theo đó là hiện tượng xói mòn, sạt lở đất... do đó việc trồng rừng đầu nguồn vô cùng cấp thiết.“Khôi phục rừng đầu nguồn sông Gianh là chương trình có ý nghĩa nhằm khôi phục lại những cánh rừng đầu nguồn của sông Gianh, từng bước giảm thiểu thấp nhất thiệt hại do thiên tai, mưa lũ xảy ra hằng năm, đồng thời tạo sinh kế cho bà con nhân dân để từng bước làm giàu từ rừng. Bên cạnh đó từng bước chuyển đổi các cánh rừng trước đây bà con chủ yếu trồng keo sang trồng cây bản địa, nâng cao giá trị, trồng thêm lâm sản ngoài gỗ để nâng cao thu nhập cho nhân dân./.”