Ch’nêêh Phong Thử dzợ moon năc ch’nêê hữu cơ âng Công ty Cổ phần m’ma nông nghiệp Điện Bàn năc muy coh  bâc bh’nơơn bơơn xay moon OCOP bơơn chuẩn 3 sao coh tỉnh Quảng Nam cr’chăl 2018-2020. Tơợ c’moo 2017, Công ty n’nâu âi p’têêt lâng apêê pr’loọng đha nuôr coh vel Đông Đức, chr’val Điện Hòa, thị xã Điện Bàn xay moon pr’đhang choh ha roo hữu cơ. Quy trình bhrợ têng pa bhlâng liêm ta nih tơợ bh’rợ bhrợ k’tiêc, bón phân, zư x’mir lêy, cha groong bh’ruy tươc bêl xoot pay. Ha roo choh doó đươi dua phân hóa học năc muy đươi dua chế phẩm sinh học đoọng bón lâng doó đươi z’nươu zư lêy chr’noh cha groong  bh’ruy. Đha nuôr Nguyễn Văn Nam, ăt coh vel Đông Đức, chr’val Điện Hòa, thị xã Điện Bàn ting pâh pr’đhang choh ha roo hữu cơ bhui har bêl ha roo âng đha nuôr bơơn Công ty k’rong pay câl. Ch’nêêh Phong Thử bhrợ têng ting cr’noọ xa nay bơơn xay moon bh’nơơn OCOP âi vêy chr’năp coh thị trường, bơơn bâc ngai chơơih pay:“T’mêê đâu bhrợ ha roo hữu cơ công k’rang bh’ruy a mit căp cha, k’rang ha roo choh  căh liêm, ta luôn lươt ch’mêêt lêy. Lêy prang zâp ooy apêê đoo bơm z’nươu, a đay căh đươi năc công k’pân bh’ruy a mit tươc pa hư ha roo đay, Xang pêê c’xêê, k’rang tươc bêl xoot pay, bh’nơơn âng cu lêy yêm loom bhlâng.”

3 c’moo ha nua, tỉnh Quảng Nam k’rong lâh 280 tỷ đồng bhrợ pa dưr bơơn 210 bh’nơơn OCOP bơơn cr’noọ xa nay, pa zêng ch’na dhd’năh, pr’oọm, z’nươu tr’hâu, bhai lâng xa nâp, pr’hêl, … Bình quân 1 bh’nơơn bơơn UBND câp chr’hoong zooi đoọng tơợ 120 ưc tươc 150 ưc đồng. Apêê c’la bh’nơơn âi bơơn p’têêt pa zum lâng 23 đối tác pa choom đoọng xay bhrợ bh’rợ xa nay “ Muy chr’val muy bh’nơơn”. Tỉnh Quảng Nam công âi bhrợ pa dưr 10 đhị, trung tâm xay truih, pa câl bh’nơơn OCOP âng vel đong. Đhị đêêc, chất lượng bh’nơơn r’dợ bơơn ha dưr dal, bhrợ t’vaih râu pa chô bâc lâh t’piing lâng l’lăm bêl ting pâh bh’rợ xa nay.

T’cooh Mai Đình Lợi, Chi cục Trưởng Chi cục Pa dưr vel bhươl Quảng Nam đoọng năl, đhị ch’mêêt lêy 106 bh’nơơn bơơn xay moon cr’chăl 2018-2021, pa zêng râu pa chô năc bơơn 70 tỷ đồng, lợi nhuận bơơn lâh 19 tỷ đồng, dal lâh 34 % t’piing lâng l’lăm bêl bh’nơơn ting pâh OCOP:“Năc t’bhlâng k’rong bhrợ pa dưr, ha dưr hạng lâh 200 bh’nơơn bơơn xay moon cr’chăl 2018-2020 đơơng pa dzooc dal lâh, bhơơn liêm lâh đoọng vêy mă tr’zêêng k’rơ lâh. Chơơih pay đợ bh’nơơn t’mêê p’têêt c’bhuh, bhrợ t’vaih đợ z’rlụ choh bhrợ đoọng bơơn năl tu tơơm. Pa bhlâng năc, pa dưr bh’rợ tr’câl tr’bhlêy, xay truih pa căh bh’nơơn, bhrợ t’vaih bâc đhị pa câl pr’đươi OCOP, bhrợ têng hội nghị p’têêt pa zum cr’noọ cr’niêng, zooi ma nưih pa câl bh’nơơn OCOP bâc lâh.”

Đhr’năng la lua, c’la bhrợ têng vêy bh’nơơn OCOP đhị tỉnh Quảng Nam bơơn xay moon bâc năc pr’loọng đong bhrợ têng kinh doanh ( bơơn lâh 40%). Z’hai bh’nơơn bhrợ têng dzợ la lêêh k’tứi, trình độ, k’đhơợng bhrợ dzợ căh âi lâh choom. Apêê doanh nghiệp, HTX vêy pa dưr bâc, n’đhang năc dzợ k’tứi la lêêh. Bh’nơơn OCOP âng tỉnh Quảng Nam bâc n’dhang căh âi bơơn bhrợ têng đhộ liêm, bh’nơơn chr’cơnh, tu cơnh đêêc chr’năp  tr’zêêng căh dal, bâc năc câl đươi coh cr’loọng k’tiêc.

Cr’chăl 2021-2025, tỉnh Quảng Nam năc cớ đơơng OCOP dưr vaih muy bh’rợ pa dưr tr’mông tr’meh zr’lụ vel bhươl lâng đô thị âng tỉnh. T’bhlâng tươc c’moo 2025, prang tỉnh bhrợ pa dưr muy chr’val vêy hăt bhlâng 2 bh’nơơn OCOP pa dưr ting c’bhuh chr’năp. T’cooh Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl, tỉnh p’too pa zương lâng t’đui đoọng pa dưr apêê bh’nơơn vêy pr’đơợ k’rơ, chr’năp la lay coh vel đong, bơơn bhrợ pa dưr zr’lụ choh t’vaih đoọng bhrợ t’bhưah bh’rợ bhrợ têng, ting pâh p’têêt pa zum c’bhuh chr’năp, năc đoọng bhrợ t’vaih râu bhrơợng k’rơ coh bh’rợ bhrợ têng pr’đươi pr’dua coh vel đong lâng đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng:“A zi k’đhơợng xay, pa câl bh’nơơn ting bh’rợ coh mạng. Nâu đoo năc bh’rợ liêm glăp lâng đhr’năng Covid-19 xooc đâu. Xay truih pa căh lâh mơ đoọng bh’nơơn chô đơơng bâc râu, pr’ăt tr’mông  âng đha nuôr bhrợ t’vaih bh’nơơn dưr liêm choom. Tỉnh k’đhợơng xay Hội Nông dân, hội bh;rợ tr’nêng pa choom đoọng ha đha nuôr pa choom bhrợ lâng bh’rợ tr’câl tr’bhlêy điện tử, n’đhơ năc đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng đhị đong./.”

Quảng Nam, ưu tiên phát triển sản phẩm OCOP

 liên kết chế biến sâu

PV Đình Thiệu-VOV miền Trung

“Mỗi xã một sản phẩm” gọi tắt là OCOP là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng nội lực và phát triển gia tăng giá trị được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2018. Tại Quảng Nam, sau gần 3 năm triển khai, số lượng sản phẩm được công nhận cao nhất khu vực và nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước. Giai đoạn tới, tỉnh Quảng Nam ưu tiên đầu tư, phát triển sản phẩm OCOP liên kết chế biến sâu, có giá trị xuất khẩu. 

  Gạo Phong Thử còn gọi là gạo hữu cơ của Công ty Cổ phần Giống nông nghiệp Điện Bàn là một trong số sản phẩm được công nhận sản phẩm OCOP đạt chuẩn 3 sao ở tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2018-2020. Từ năm 2017, Công ty này đã liên kết với các hộ nông dân ở thôn Đông Đức, xã Điện Hòa, thị xã Điện Bàn triển khai mô hình trồng lúa hữu cơ. Quy trình sản xuất hết sức nghiêm ngặt từ khâu làm đất, bón phân, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đên khi thu hoạch. Lúa trồng không sử dụng phân hóa học mà chỉ sử dụng chế phẩm sinh học để bón và không phun thuốc bảo vệ thực vật phòng trừ sâu bệnh. Nông dân Nguyễn Văn Nam, ở thôn Đông Đức, xã Điện Hòa, thị xã Điện Bàn tham gia mô hình trồng lúa hữu cơ vui mừng khi lúa của bà con được Công ty bao tiêu thu mua. Gạo Phong Thử sản xuất theo tiêu chuẩn được công nhận sản phẩm OCOP đã có thương hiệu trên thị trường, được nhiều người lựa chọn:“Mới đầu làm lúa hữu cơ cũng lo sâu bệnh, lo bên lúa trồng bình thường xâm nhập qua mình phải đi kiểm tra. Thấy xung quanh họ bơm thuốc mình không bơm thuốc sợ sâu bệnh phá, mình không bơm thì sợ hư lúa. Sau ba tháng trời lo lắng đến sau khi thu hoạch, sản lượng mình thu vô cảm thấy thỏa mãn.”

        3 năm qua, tỉnh Quảng Nam huy động hơn 280 tỷ đồng xây dựng được 210 sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn, gồm thực phẩm, đồ uống, thảo dược, vải và may mặc, lưu niệm, nội thất và trang trí, dịch vụ du lịch nông thôn và điểm du lịch... Bình quân 1 sản phẩm được UBND cấp huyện hỗ trợ từ 120 triệu đồng đến 150 triệu đồng. Các chủ thể sản phẩm đã kết nối hợp tác với 23 đối tác tư vấn, hỗ trợ triển khai chương trình “mỗi xã một sản phẩm”. Tỉnh Quảng Nam cũng đã hình thành 10 điểm, trung tâm giới thiệu, bán sản phẩm OCOP của địa phương. Qua đó, chất lượng sản phẩm dần được nâng cao, tạo ra doanh thu tăng hơn so với trước khi tham gia chương trình. 

        Ông Mai Đình Lợi, Chi cục Trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn Quảng Nam cho rằng, qua điều tra 106 sản phẩm được công nhân giai đoạn 2018-2021, tổng doanh thu đạt 70 tỷ đồng, lợi nhuận đạt hơn 19 tỷ đồng, cao hơn 34 % so với trước khi sản phẩm tham gia OCOP:“Tiếp tục tập trung nâng cấp, nâng hạng hơn 200 sản phẩm được công nhận giai đoạn 2018-2020 đưa lên thứ hạng cao hơn, chất lượng hơn để có sức cạnh tranh mạnh hơn. Chọn những sản phẩm mới liên kết theo chuỗi, hình thành những vùng nguyên liệu để truy xuất được nguồn gốc. Đặc biệt là xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, mở nhiều điểm bán hàng OCOP, tổ chức hội nghị kết nối cung cầu, giúp người sản xuất bán sản phẩm OCOP nhiều hơn.”

        Thực tế, chủ thể có sản phẩm OCOP tại tỉnh Quảng Nam được công nhận chủ yếu là hộ gia đình sản xuất kinh doanh (chiếm hơn 40%). Năng lực sản xuất còn nhỏ lẻ, trình độ, khiến thức quản trị còn nhiều hạn chế, khó thích ứng với thị trường. Các doanh nghiệp, HTX có phát triển số lượng, nhưng vẫn là quy mô nhỏ, siêu nhỏ. Sản phẩm OCOP của tỉnh Quảng Nam nhiều nhưng còn ở dạng thô, chưa tham gia chế biến sâu, sản phẩm trùng lắp về chủng loại, vì vậy giá trị cạnh tranh thấp, chủ yếu tiêu thụ nội địa.

        Giai đoạn 2021-2025, tỉnh Quảng Nam tiếp tục đưa OCOP trở thành một chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn và đô thị của tỉnh. Phấn đấu đến năm 2025, toàn tỉnh xây dựng mỗi xã có tối thiểu 2 sản phẩm OCOP phát triển theo chuỗi giá trị. Ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, tỉnh khuyến khích và ưu tiên đầu tư phát triển các sản phẩm có tính chủ lực, tính đặc trưng ở địa phương, xây dựng được vùng nguyên liệu để mở rộng sản xuất, tham gia liên kết chuỗi giá trị, nhằm tạo sự đột phá trong sản xuất nông sản hàng hóa tại địa phương và sản phẩm xuất khẩu: “Chúng tôi chỉ đạo, bán sản phẩm theo hình thức trên mạng, đây là hình thức rất phù hợp với tình hình Covid-19 hiện nay. Quảng bá hơn nữa để sản phẩm đem lại doanh thu, đời sống cho chính những người nông dân làm ra sản phẩm, làm ra những nguyên liệu. Tỉnh chỉ đạo Hôi Nông dân, hội nghề nghiệp đào tạo cho người dân làm quen với thương mại điện tử, thậm chí xuất khẩu sản phẩm tại nhà./.”