Tốt nghiệp Đại  học Thể dục Thể thao thành phố HCM c’moo 2017, Nguyễn Thành Luận, ặt đhị chr’val Tam Phú, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam căh ting bh’rợ đăh thể thao nắc chô ooy vel đong tợơp bhrợ têng cha lâng bh’rợ choh tri Đông trùng hạ thảo. C’moo 2018, a noo Luật k’rong câl pr’đươi, m’ma xang nắc choh bhrợ đong đoọng pa dưr cr’nọo bh’rợ choh tri t’mêê đhị vel đong.

A noo Luận t’vaih HTX tri Đông Trùng hạ thảo, chếêc lêy đhị pa tệêt pa zưm lâng đhanuôr đoọng câl nhộng tằm bhrợ giá thể đoọng băn cấy. Đh’rưah, pay dịch  bơơn pha tợơ cha neh lứt, a bhoo, khoai tây cấy m’ma tri coh giá thể. Bhiệc băn cấy ta luôn tệêm ngăn nhiệt độ, dzệêp dzong, ang p’răng mr’cơnh đhị đong ặt dal k’ra bhầu mét. Tợơ bh’nơơn âng cr’nọo bh’rợ, tước nâu kêi HTX Tri Đông trùng hạ thảo âng a noo Luận vêy 80.000 phôi tri. Lâh mơ ar pa gooh, HTX bhrợ têng apêê pr’đươi lơơng. A noo Nguyễn Thành Luận đoọng năl, bh’nơơn đơơng chô zập c’moo âng HTX bơơn 3 tỷ đồng: “Đhị vel đong hêê căh ơy vêy tri Đông trùng hạ thảo tu cơnh đếêc năc a cu chô tợơp  bhrợ đoọng đhanuôr bơơn ting năl za nươu nâu, tệêm ngăn c’rơ tr’mông lâh. Thị trường âng cu nắc Hà Nội, thành phố HCM, Đà Nẵng lâng apêê tỉnh đăn đâu. Pa zưm lâng đhanuôr pay tơ tằm ơy ta bhrợ pa liêm xang nắc bhrợ têng tri đông trùng hạ thảo. A cu xoọc t’hước đoọng ha đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha lâng pa choom đoọng ha đhanuôr choh tri  vêy đơơng chô bh’nơơn đhị  vel đong.”

Tước nâu kêi, HTX Tri Đông trùng hạ thảo Quảng Nam ơy t’vaih bhiệc b hrợ tệêm ngăn đoọng ha bấc apêê pa bhrợ đhị vel đong, dâng 6 ức tước 8 ức đồng zập cha nắc coh zập c’xêê. Pr’zợc Lê Văn An, pa bhrợ đhị HTX đoọng năl, bơơn moọt bhrợ đhị đâu, pr’ặt tr’mông pr’loọng đong doó dzợ lưm k’đhap zr’năh cơnh lalăm: “Bêl bơơn a noo Luận t’vaih pr’đợơ pa bhrợ, vêy zên đươi dua coh đong tệêm ngăn. A cu cung rơơm apêê a noo Luận t’vaiih pr’đợơ pa bhrợ đoọng ha bấc pr’zợc p’niên vêy tr’mông tr’meh tệêm ngăn lâh mơ”.

Ha dợ đhị chr’val Đại Cường, chr’hoong Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam bấc ngai pa hay tước Huỳnh Thế Toàn pazêng bh’nơơn liêm choom tợơ cr’noọ bh’rợ băn xọong cr’đe. Cr’nọo bh’rợ băn xọong cr’đe âng a noo Toàn ơy t’pâh lâh 20 cha nắc, bấc bhlầng nắc apêê đha đhâm c’mor đhị vel đong. Trang trại âng a noo Toàn nắc ơy băn k’nặ 100 p’nong xọong cr’đe. Ting cơnh a noo Toàn, xọong cr’đe buôn băn, doó lâh k’rang lêy bấc ha dợ chr’năp đơơng chô dal bhlầng; xọong cr’đe crâng xoọc đâu bơơn bấc pr’loọng đong đhanuôr đhị Đại Lộc băn đoọng pa dưr tr’mông tr’meh. Tổ hợp tác b’băn xọong cr’đe âng a noo Toàn đơơng chô bh’nơơn k’ha riêng ức đồng zập c’moo. Căh muy bhrợ têng cha liêm choom, Huỳnh Thế Toàn dzợ tr’pác kinh nghiệm tợơp bhrợ têng cha đoọng ha bấc pr’zợc lơơng lâng đhanuôr đhị vel đong: “Tổ hợp tác băn xọong cr’đe Đại Lộc ơy ta bhrợ t’vaih, ha dưr liêm choom, r’dợ pa dưr dal pr’ặt tr’mông âng pr’loọng đong ting c’lâng k’rong, t’vaih bhiệc bhrợ lâng đơơng chô bh’nơơn tệêm ngăn đoọng ha bấc ngai, pa bhlầng nắc apêê đha đhâm c’mor. A zi nắc lêy bhrợ ta bhưah cớ đoọng ha pêê pr’zợc coh đhr’năng tợơp bhrợ têng cha.”

Xọoc đâu, tỉnh Quảng Nam vêy mơ 350 cr’nọo  bh’rợ kinh tế, tổ hợp tác lâng HTX âng đha đhâm c’mor bhrợ c’la. Bấc c’moo hay, tợơ prặ âng Ngân hàng Chính sách xã hội, zên t’vaih bhiệc bhrợ 120 âng Trung ương Đoàn, zên tợơp bhrợ cha âng tỉnh, k’zệt rơ bhầu chu Đoàn viên đha đhâm c’mor bơơn vặ zên pa dưr bh’rợ tr’nêng, t’bhưah kinh doanh. A moó Phạm Thị Thanh, Bí thư Tỉnh đoàn Quảng Nam đoọng năl, đhị vel đong ting t’ngay ting bấc đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha: “Tợơ 3 c’moo xay bhrợ, bh’rợ tợơp  bhrợ têng cha âng Quảng Nam xoọc đâu apêê pr’zợc bhrợ têng liêm choom bhlầng. Vêy bấc apêê đha đhâm liêm choom đăh bhrợ têng cha. Kiêng bhrợ đh’rưah lâng apêê pr’zợc nắc lâng bhiệc xay moon lâng UBND tỉnh đoọng vêy cơ chế chính sách, zooi đoọng zên bạc, t’vaih bhiệc bhrợ đoọng ha bấc đha đhâm c’mor lơơng. Căh muy bhrợ pa dưr ca van đoọng ha c’la đay nắc apêê pr’zợc dzợ zooi bh’rợ tr’nêng đoọng ha đha đhâm c’mor prang tỉnh.”/.

Quảng Nam- Ngày càng nhiều thanh niên khởi nghiệp thành công

                           PV Tuyết Lê- VOV miền Trung

Những năm gần đây, tại tỉnh Quảng Nam, nhiều thanh niên thành công trong phong trào lập thân, lập nghiệp. Nhiều mô hình làm ăn hiệu quả kinh tế cao, mang lại thu nhập ổn định, góp phần phát triển kinh tế địa phương. PV Tuyết Lê tại miền Trung có bài đề cập những mô hình này:

Tốt nghiệp Đại học Thể dục Thể thao thành phố Hồ Chí Minh năm 2017 nhưng Nguyễn Thành Luận, ở xã Tam Phú, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam không theo nghiệp thể thao mà trở về quê khởi nghiệp bằng mô hình trồng nấm Đông trùng hạ thảo. Năm 2018, anh Luận đầu tư thiết bị, giống rồi dựng trại để xây dựng mô hình trồng nấm mới mẻ ở quê nhà.

Anh Luận thành lập HTX nấm Đông Trùng hạ thảo, tìm đến đặt vấn đề liên kết với các hộ dân để mua nhộng tằm làm giá thể để nuôi cấy.  Đồng thời, lấy dịch lỏng được pha chế từ gạo lứt, bắp, khoai tây cấy giống nấm trên giá thể. Việc nuôi cấy luôn đảm bảo nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng tương tự ở nơi có độ cao hàng nghìn mét. Từ thành công của mô hình, đến nay HTX Nấm Đông trùng hạ thảo của anh Luận có quy mô 80.000 phôi nấm. Ngoài việc phơi, sấy khô sản phẩm, HTX chế biến các loại thực phẩm chức năng. Anh Nguyễn Thành Luận cho biết, doanh thu mỗi năm của HTX đã đạt 3 tỷ đồng: “Ở quê mình chưa có nấm Đông trùng hạ thảo nên về quê khởi nghiệp để người dân tiếp cận nguồn dược liệu này đảm bảo sức khỏe tốt hơn. Thị trường của mình phân phối Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và các tỉnh lân cận. Kết hợp với người nông dân lấy tơ tắm đó làm sẵn nguồn nguyên liệu chính sản xuất ra nấm đông trùng hạ thảo. Mình đang định hướng cho thanh niên khởi nghiệp và hướng dẫn cho nông dân trồng nấm có thu nhập cải thiện kinh tế tại địa phương.

Đến nay, HTX Nấm Đông trùng hạ thảo Quảng Nam đã giải quyết việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương, bình quân thu nhập 6 triệu đến 8 triệu đồng mỗi người một tháng. Bạn Lê Văn An, làm việc tại HTX cho biết, được vào làm việc tại đây, đời sống gia đình không còn khó khăn như trước: "Khi được anh Luận tạo điều kiện vào làm việc, có tiền chi tiêu trong gia đình ổn định. Tôi cũng mong muốn anh Luận tạo điều kiện việc làm cho nhiều bạn trẻ để có cuộc sống ổn định nhiều hơn.”
        Còn ở xã Đại Cường, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam nhiều người nhắc đến Huỳnh Thế Toàn bởi những thành công với mô hình nuôi dúi. Mô hình nuôi dúi của anh Toàn đã thu hút 20 thành viên, chủ yếu là thanh niên tại địa phương. Trang trại của Toàn đã nuôi được gần 1000 con dúi. Theo anh Toàn, con dúi dễ nuôi, ít công chăm sóc nhưng lại có giá trị cao; dúi rừng hiện nay đang được nhiều hộ dân huyện Đại Lộc chọn nuôi để phát triển kinh tế. Tổ hợp tác chăn nuôi Dúi của anh Toàn thu nhập hàng trăm triệu đồng/ năm. Không chỉ làm kinh tế giỏi, Huỳnh Thế Toàn còn chia sẻ kinh nghiệm khởi nghiệp cho nhiều bạn trẻ và người dân tại địa phương:“Tổ hợp tác chăn nuôi dúi Đại Lộc đã được thành lập, phát triển hiệu quả, từng bước nâng cao phát triển kinh tế hộ gia đình theo hướng tập trung, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều thành viên, đặc biệt là thanh niên. Chúng tôi tiếp tục nhân rộng mô hình cho các bạn trẻ trong quá trình khởi nghiệp, lập nghiệp”

Hiện nay, tỉnh Quảng Nam có khoảng 350 mô hình kinh tế, tổ hợp tác và HTX do thanh niên làm chủ. Nhiều năm qua, từ nguồn vốn của Ngân hàng Chính sách xã hội, vốn giải quyết việc làm 120 của Trung ương Đoàn, nguồn vốn khởi nghiệp của tỉnh, hàng chục ngàn lượt Đoàn viên thanh niên được vay Vốn phát triển sản xuất, mở rộng kinh doanh. Chị Phạm Thị Thanh, Bí thư Tỉnh Đoàn Quảng Nam cho biết, tại địa phương ngày càng nhiều thanh niên thành công trong phong trào thanh niên khởi nghiệp:“Qua 3 năm triển khai, phong trào khởi nghiệp của Quảng Nam, hiện nay các bạn đang làm rất tốt. Có nhiều gương thanh niên tiêu biểu trong phát triển kinh tế. Mong muốn đồng hành cùng các bạn bằng cách là tham mưu cho UBND tỉnh để có những cơ chế chính sách, hỗ trợ để các bạn có thêm nguồn vốn, tạo việc làm cho nhiều bạn thanh niên khác. Không chỉ làm giàu cho bản thân mà các bạn còn hỗ trợ việc làm cho thanh niên toàn tỉnh./.”