Xoọc đâu, k’ha riêng pr’loọng đong đhanuôr coh chr’val Duy Phước, chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam k’rang lâng đhr’năng đác k’rịa mọt đơơh lâh mơ t’piing lâng zập c’moo. Tơợ tr’nơớp c’moo tươc nâu cơy, đợ đác đác boo m’bứi lâh mơ t’piing lâng pazêng c’moo l’lăm ahay, pa bhlâng năc pazêng a bọc pa nong đác âng thuỷ điện căh lâh ch’hooi đác ooy piic năc bhrợ đác k’rịa mọt ta luôn.

Ting cơnh t’cooh Lê Trung Nam, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Duy Phước, chr’hoong Duy Xuyên, 2 c’xêê n’nâu, đác k’rịa ta luôn mọt, đhr’năng k’rịa năc bâc lâh mơ, vêy cr’chăl đhr’năng k’rịa z’lâh 10 t’piing r’bhâu. Tu cơnh đêêc, pazêng k’nặ 500 héc ta ha roo âng chr’val Duy Phước, chr’val Duy Vinh lâng k’nặ 30 héc ta k’tiêc pa bhrợ âng chr’val Cẩm Kim, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam năc đươi ooy Trạm dziếu đác t’ngay 19 c’xêê 5 ăt lâng đhr’năng căh ma đác.

T’cooh Lê Trung Nam, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Duy Phưpức, chr’hoong Duy Xuyên xay moon: đơn vị năc pazum đh’rưah lâng pazêng ngành crêê tươc đương ch’mêệt lêy nhâm mâng đhr’năng đác nong, đươi dua pazêng đác ch’hooi chô tơợ pazêng zr’lụ n’lơơng đoọng dziếu đác:

“Bơr tuần n’nâu đác k’rịa ta luôn chô hooi, năc trạm dziếu đác căh choom dziếu. Xoọc đâu, ha roo xoọc coh cr’chăl u đọm, ha dang căh loon ch’hooi đác năc đợ bâc âng ha roo u xiêr. Azi xoọc đươi Công ty đươi dua bha nậ đác Quảng Nam bhrợ t’vaih c’lâng ch’hooi đác ch’ngai lâh 5 cây số đoọng trôông dzâc đhăm ha roo truih z’rooh đác. Ch’noọng c’lọt ha y năc công vêy p’xoọng đác, pa bhlâng năc coh pazêng a bọc đác thuỷ điện coh pazêng tu k’ruung công ta đang moon ch’hooi đác chô ooy piic k’ruung.”

Đoọng nhâm mâng ha trạm dziếu đác t’ngay 19 c’xêê 5 pa bhrợ ta luôn, pazêng ngành crêê tước chr’hoong Duy Xuyên xoọc t’bhlâng pếch pa liêm pazêng z’rooh đác coh truih k’ruung, đợ z’rooh đác bha lâng, bể dziếu đác. T’cooh Phan Xuân Cảnh, Chủ tịch UBND chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam xay moon: ooy đanh đươnh, vel đong p’too moon đhanuôr xăl chr’noh chr’bêệt coh bh’rợ tr’nêng nông nghiệp: “Đhr’năng k’rịa coh x’rịa hân noo ha roo coh đhr’năng k’rơ bhlâng, azi ơy zup zooi lâng bh’rợ p’xoọng tơợ pazêng đác coh trạm dziếu n’lơơng đoọng ha trạm dziếu đác dã chiến t’ngay 3 c’xêê 2 Duy Phước. Xa nay bha lâng âng zi xang bêl t’pặt đác hân noo ha ót ha pruốt năc pa nong đớc đác ra văng đoọng ha hân noo ch’noọng c’lọt. Pa zêng bh’rợ zâl cha groong xơợt gooh năc đoọng ra văng crêê cơnh cr’noọ đươi đác tưới ha bh’rợ pa bhrợ coh hân noo ch’noọng c’lọt.”

Lâng đhr’năng pleng k’tiêc p’răng puyh lâng dưr vaih bâc cơnh coh xoọc đâu, ngành nông nghiệp tỉnh Quảng Nam ơy ta đang moon đhanuôr đươi k’miah đác. Coh đêêc vêy đợ manuyh k’đhơợng lêy a bóc đác công đươi k’miah đác. Ting n’năc ta đang moon đhanuôr bhậ bha nậ zư đớc đác, bhậ đợ z’rooh đác ch’hooi đac đoọng pay đươi cớ đác đoọng ha pazêng zr’lụ ếp. T’cooh Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng pa dưr pa xơc bhươl cr’noon tỉnh Quảng Nam đoọng năl “Tu crêê tươc coh đhr’năng p’răng puyh lâng đác k’rịa mọt công vêy muy bơr đhăm chr’noh coh Duy Xuyên crêê đác k’rịa mọt. Sở ơy p’too moon Công ty thuỷ lợi Quảng Nam t’bhlâng dziếu đác coh pazêng trạm dziếu đác năc tr’xăl ch’hooi đác đoọng ha pazêng zr’lụ crêê đác k’rịa mọt. Đoọng đơơh loon zâl cha groong lâng đhr’năng xơợt gooh, năc tơợ tr’nơơp hân noo ha ọt ha pruốt UBND tỉnh ơy bhrợ têng bh’rợ zâl cha groong xơợt gooh lâng crêê đác k’rịa mọt xay moon ooy zập cấp. Lâng hân noo ch’choh ch’noọng c’lọt, Sở t’bhlâng p’too moon pazêng vel đong đươi đợ m’ma chr’noh m’bứi t’ngay đoọng đơơh loon bhr’lậ chr’noh chr’bêệt tơợ 70% dợ mơ 30% t’đui ooy đhr’năng âng vel đong.”/.

Quảng Nam ứng phó với nhiễm mặn cuối vụ Đông Xuân

  PV VOV miền Trung

Những ngày qua, nước mặn liên tục xâm nhập sâu vào bể hút Trạm bơm điện 19 Tháng 5 ở xã Duy Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam khiến nhiều diện tích lúa vụ Đông Xuân ở địa phương này có nguy cơ thiếu hụt nguồn nước tưới. Trước tình trạng này, chính quyền địa phương đã lắp đặt thêm máy bơm dã chiến bơm tưới cho cây trồng.

Hiện nay, hàng trăm hộ dân ở xã Duy Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam lo lắng trước tình trạng nhiễm mặn đến sớm hơn mọi năm. Từ đầu năm đến nay, lượng mưa ít hơn hẳn so với những năm trước, đặc biệt là các hồ chứa thủy điện ít vận hành xả nước về vùng hạ du khiến nhiễm mặn liên tục diễn ra.

Theo ông Lê Trung Nam, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Duy Phước, huyện Duy Xuyên, 2 tháng nay, mặn liên tục xâm nhập, nồng độ liên tục tăng, có thời điểm vượt mức 10 phần nghìn. Vì vậy, toàn bộ gần 500 ha lúa của xã Duy Phước xã Duy Vinh và gần 30 ha đất sản xuất của xã Cẩm Kim, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam phụ thuộc vào Trạm bơm 19 Tháng 5 đối mặt với nguy cơ khô hạn nặng.

Ông Lê Trung Nam, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Duy Phước, huyện Duy Xuyên cho biết: đơn vị đã phối hợp với các ngành liên quan theo dõi chặt chẽ lịch thủy triều, tận dụng tối đa nguồn nước hồi quy từ các khu vực khác để bơm tưới: “Hai tuần nay mặn bị uy hiếp liên tục cho nên trạm bơm không thể bơm được. Hiện nay, lúa đang vào giai đoạn chín tới nếu không cứu được thì năng suất sẽ bị thất thu. Chúng tôi nhờ Công ty khai thác thủy lợi Quảng Nam tạo nguồn dẫn nước tới đó 5 cây số để cứu cho diện tích lúa dọc theo kênh. Hè thu sắp tới cần có nguồn nước bổ sung, đặc biệt các hồ thủy điện ở thượng nguồn cũng đề nghị vận hành liên hồ để đẩy mạnh xuống hạ du.”

Để đảm bảo cho Trạm bơm điện 19 Tháng 5 hoạt động ổn định, các ngành liên quan huyện Duy Xuyên đang triển khai nạo vét lạch dẫn nước trên nhiều tuyến sông, hệ thống kênh chính, bể hút. Ông Phan Xuân Cảnh, Chủ tịch UBND huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam cho biết: về lâu dài, địa phương chỉ đạo người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng trong sản xuất nông nghiệp:“Tình hình hạn mặn ở cuối vụ đã ở mức cao, chúng tôi đã chi viện bằng cách là bổ sung từ các nguồn nước ở trạm bơm xuyên đông tạo nguồn cho trạm bơm dã chiến 3 tháng 2 Duy Phước. Phương châm của chúng tôi sau khi cắt nước vụ đông xuân giữ nước lại chuẩn bị phương án cho vụ hè thu. Các phương án chống hạn sẵn sàng để đáp ứng đươc nhu cầu nước tưới cho sản xuất vụ hè thu.”

Trước tình hình thời tiết nắng nóng và diễn biến bất thường như hiện nay, ngành nông nghiệp tỉnh Quảng Nam đã khuyến khích nông dân tưới tiết kiệm. Kể cả đối với những người quản lý hồ cùng phải tưới tiết kiệm. Đồng thời khuyến khích bà con be bờ giữ nước, đắp chặn các kênh tiêu để tận dụng nước hồi quy tưới trở lại những vùng thấp. Ông Trương Xuân Tý, phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam cho biết:“Do ảnh hưởng thời tiết nắng nóng và mặn xâm nhập cũng có một số diện tích ở Duy Xuyên bị nhiễm mặn. Sở đã chỉ đạo Công ty thủy lợi Quảng Nam tăng cường vận hành trạm bơm xuyên đông cấp phiên nước cuối cùng cho khu vực bị nhiễm mặn. Để chủ động ứng phó với hạn hán, ngay từ  đầu vụ Đông Xuân UBND tỉnh đã xây dựng phương án phòng chống hạn và nhiễm mặn trình các cấp. Đối với vụ hè thu, Sở tiếp tục chỉ đạo các địa phương sử dụng các bộ giống ngắn ngày và trung ngày chủ động cơ cấu khoảng 70% còn 30-% còn lại tùi theo tình hình địa phương./.”