Đớp boóp k’đươi moon âng Chủ tịch Liên minh Nghị viện bha lang k’tiếc (IPU) t’coóh Saber Chaudhury, Chủ tịch thường trực chr’nắp Thượng viện Hoa Kỳ t’coóh Patrick Leahy, Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ t’cooh John Boehner lâng Chủ tịch Uỷ ban Quân vụ, Thượng sĩ John McCain, C’bhúh đại biểu cấp dal Quốc hội k’tiếc k’euung hêê nắc âng CHủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng  bhrợ bh’cộ vêy ting pấh Hội nghị apêê Chủ tịch Quốc hội cóh bha lang k’tiếc g’lúh 4 bơơn bhrợ đhị New York lâng tước lum Hoa Kỳ tơợ t;ngay 31/8 tước 9/9/2015. Nâu đoo bơơn lêy bh’rợ pa bhlâng chr’nắp tu g’lúh tr’nơợ Chủ tịch Quốc hội k’tiếc hêê tước Lum Hoa Kỳ đoọng bhrợ pa dưr bh’rợ ặt bhrợ zấp prang bhlưa 2 k’tiếc k’ruung, đh’rứah moon ghít gr’hoót lâng bhrợ têng tu muy bha lang k’tiếc dưr k’rơ nhâm mâng âng Quốc hội Việt Nam lâng pa zêng bha lang k’tiếc, công cơnh chroi đoọng ha dưr dal pr’dzoọng, bh’rợ âng Quốc hội Việt Nam cóh nghị trường bha lang k’tiếc. PV Ngọc Thạch vêy bha ar xrắ xay moon ooy râu đâu:

Cóh nghị trường Quốc tế, bh’rợ lâng pr’dzoọng âng Quốc hội Việt Nam ting t’ngay ting bơơn ha dưr dal, vêy chr’nắp lâng bơơn bhrợ t’váih râu chắp đươi dal. Râu đêếc bơơn pa cắh cóh bh’rợ pa zum bhrợ têng, đợ râu chroi đoọng liêm crêê lâng trách nhiệm âng apêê đoàn cấp dal, apêê đại biểu Quốc hội Việt Nam đhị apêê diễn đàn nghị viện quốc tế n’đhơ mị n’đắh lâng bấc n’đắh. bh’rợ, Quốc hội k’tiếc hêê k’đhơợng bhrợ Đại hội đồng liên minh nghị viện bha lang k’tiếc g’lúh 132 ( IPU132) nắc muy c’léh lâng bh’nhăn p’teeetj pa zum k’rơ bêl IPU 132 bơơn lêy nắc Đại hội ga mắc lâng liêm choom bhlâng âng IPU cóh  k’zệt cmoo ha nua.

Râu vêy mặt âng Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng lâng C’bhúh Đại biểu cáp dal Quốc hội k’tiếc hêê đhị Hội nghị apêê Chủ tịch Quốc hội cóh bha lang k’tiếc g’lúh 4 bơơn bhrợ đhị New York (30/8-2/9) nắc đoọng moon ghít cớ Việt Nam, Quốc hội Việt Nam ta luôn nắc ma nứih ting pấh liêm ta níh vêy trách nhiệm đhị nghị trường bha lang k’tiếc, t’bhlâng đh’rứah lâng nghị viện apêê k’tiếc k’ruung xăl boóp moon dưr váih bh’rợ tr’nêng cóh xơợng bhrợ apêê cr’noọ cr’niêng pa dưr nhâm mâng, cóh đêếc râu liêm crêê, quyền lợi la lua âng đha nuôr bơơn xay moon l’lăm. Diễn đàn nghị viện ga mắc bhlâng prang bha lang k’tiếc bơơn bhrợ têng 5 c’moo muy chu n’nâu la lua năc sbêl liêm crêê bhlâng cắh muy đoọng Quốc hội Việt Nam chroi đoọng p’rá nắc dzợ bêl đh’rứah lâng k’tiêc sk’ruung n’lơơng t’bhlâng bhrợ pa dưr đợ cr’liêng xa nay âng Tuyên bố Hà Nội “ Apêê cr’noọ cr’niêng pa dưr nhâm mâng, xăl boóp moon dưr váih bh’rợ tr’nêng”, pa bhlâng nắc đơơng đoọng cr’liêng xa nay ha Hội nghị thượng đỉnh âng Liên Hợp Quốc moọt x’ría c’xêê 9 n’nâu, cóh đêếc k’đươi k’tá chính phủ apêê k’tiếc k’ruung bêl pa prá nắc choom hay tước cr’noọ cr’niêng la lua lâng p’rơơm âng đha nuôr.

Nắc cơnh xang Hội nghị n’nâu CHủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng vêy g’lúh tước lum Hoa Kỳ. Nâu đoo bơơn lêy bh’rợ pa bhlâng chr’nắp tu g’lúh tr’nơợ Chủ tịch Quốc hội k’tiếc hêê tước lum Hoa Kỳ- g’lúh lum dưr váih đhị xang g’lúh lum Hoa Kỳ âng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đoọng bhrợ pa dưr bh’rợ pa zum bhrợ đh’rứah zấp prang bhlưa 2 k’tiếc k’ruung. G’lúh lum bơơn p’rơơm nắc cớ bơơn bhrợ t’váih đợ c’lâng pa zum bhrợ đh’rứah t’mêê bhlưa 2 k’tiếc k’ruung cóh záp râu bh’rợ nắc lêy đhị pr’đơợ âng 20 c’moo bhrợ t’váih bh’rợ ngoại giao công cơnh bhrợ bhr’lậ loom chắp đươi chính trị âng 2 k’tiêc sk’ruung.

Cóh g’lúh lướt lum lêy n’nâu, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng vêy apêê g’lúh họp, xay prá lâng apêê đong k’đhơợng xay âng thượng viện lâng hạ viện Hoa Kỳ đoọng bhrợ bhr’lậ cớ bh’rợ pa zum bhrợ liêm crêê bhlưa cơ quan nghị viện 2 k’tiếc k’ruung. Đhị apêê g’lúh ặt lum, xay prá c’bhúh zấp cấp,  pa zum bhrợ đh’rứah nghị viện cr’chăl ha nua âi chroi đoọng chr’nắp ha bh’rợ bhrợ pa dưr pa zum bhrợ mị n’đắh. pa bhlâng nắc, Quốc hội Mỹ vêy bh’rợ chr’nắp; âi quyết định bấc cr’liêng xa nay chr’nắp chroi đoọng bhrợ pa dưr pa zum bhrợ têng bhlưa 2 k’tiếc k’ruung ting c’lâng liêm crêê đoọng ha mị k’tiếc k’ruung, đha nuôr 2 k’tiếc k’ruung cơnh: Lơi jợ bh’rợ cấm vận lâng Việt Nam ( 1994), bhrợ t’váih bh’rợ ngoại giao  ( 1995), Ký hiệp định thương mại mị n’đắh BTA ( 2000), đhị apêê nghị quyết n’đắh râu Biền Đông lâng bấc râu đươi dua zên bạc đoọng xay bhrợ bh’rợ âng chiến tranh  đớc lơi cóh Việt Nam.

Muy râu p’ghít cóh g’lúh lum n’nâu âng c’bhúh đại biểu cấp dal Quốc hội hêê tước Hoa Kỳ bêl mị n’đắh xoọc lướt apêê bhr’dzang lươt x’ría đoọng tước ký kết Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái BÌnh Dương (TPP). Hiệp định n’nâu vêy chroi đoọng bhrợ k’rơ bh’rợ ặt bhrợ, xay prá kinh tế, thương mại bhlưa Việt Nam lâng Hoa Kỳ, công cơnh  z’lấh ch’ngai đợ bh’nơơn mặ bơơn cóh 20 c’moo bhrợ t’váih bh’rợ ngoại giao n’đhơ xoọc đâu, Hoa Kỳ xoọc nắc đối tác thương mại ga mắc bhlâng âng Việt Nam; Kim ngạch thương mại 2 n’đắh dưr dzoóc 90 chu tơợ lấh 400 ức USD c’moo 1995 dzoóc lấh 36 tỷ USD c’moo 2014; mị n’đắh t’bhlâng bhrợ têng đh’rứah cóh apêê bh’rợ khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế, an ninh, quốc phòng, nhân đạo….

Muy ta la t’mêê cóh lịch sử bhrợ têng đh’rứah bhlưa Việt Nam lâng Hoa Kỳ, pa bhlâng nắc cóh bh’rợ bhrợ đh’rứah nghị viện vêy bơơn bhrợ t’váih cóh g’lúh lum n’nâu âng Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng. Zấp râu t’bhlâng âng bh’cộ cáp dal 2 k’tiếc k’ruung âi lâng xoọc xơợng bhrợ đoọng đơơng chô râu liêm crêê la lua ha 2 k’tiếc k’ruung lâng đha nuôr 2 k’tiếc k’ruung, đoọng ha hoà bình, yêm têêm, bhrợ têng lâng pa dưr cóh châu Á- TBD lâng cóh  bha lang k’tiếc./.