Phiên chợ Co Mạ ta bhrợ bhui har bhlâng, r’rộ r’răm bhlâng, vêy tươc bơr pêê r’bhâu cha năc tr’pliên chô pâh n’đhơ ch’ngai bha dăh. Tơợ đhư mrư brương, coh tơơp acoon c’lâng moot ooy chợ phiên Co Mạ âi vêy bâc đha nuôr tươc pâh. Ma nưih năc guy bơr pêê puôl bhơi r’veh, ngai năc ta dzic muy p’nong a tưch, ngai năc kêêh a oc, vêy ngai tươc đâu công căh câl, căh pa câl râu rí, năc tỵ lươt la lêy cha ơh. A moó Lầu Thị Dợ, ăt coh chr’val Tênh Phông, chr’hoong Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên xay moon:“Xơợng apêê moon chợ phiên n’nâu bhui har bhlâng tu cơnh đêêc năc tươc đâu. Acu lươt tơợ bêl 6 giờ ra diu. A cu đơơng ca coon lươt cha ơh lâng công căh âi năl vêy câl n’hâu căh.”

Đơ đha đhâm c’mâr cơnh lâng apêê acoon coh bhưưng ang bâc pr’hoọm, bh’nhăn bhrợ zr’lụ chợ bh’nhăn liêm pr’hay. A noo Vừ A Thánh ăt coh chr’val Long Hẹ, chr’hoong Thuận Châu, tỉnh Sơn La tươc chợ phiên pa câl bơr pêê p’nong a tưch đoọng câl xa nâp ha đong, đoọng năl.“Acu tươc đâu câl xa nâp ha cu lâng câl xa nâp ha k’điêl lâng ca coong xâp, cha ơh, lươt lum lêy c’bhuh xoọng. Zâp bộ cơnh đâu a cu câl 350 r’bhâu đồng.”

Lâh mơ bh’nơơn âng đha nuôr vel đong bhrợ t’vaih đơơng pa câl đhị chợ, cơnh: xa nâp, n’loong, gọ đhooh, bhơi r’veh, p’lêê p’coo, a óc a tưch, năc dzợ vêy apêê n’luung pr’đươi bâc ơl coh apêê tỉnh Điện Biên, Lai Châu. Coh cr’loọng chợ công vêy bơr pêê quán pa câl pr’chơh, phở đoọng ha đha nuôr coh ch’ngai tươc chợ. Lâh n’năc, dzợ vêy apêê x’rang pa câl xa nâp, pr’nơng, cr’têêng, coọng… âng ma nưih Thái, Mông đoọng ha đhi a moó câl cha ơh. A moó Giàng Thị Dếnh ăt coh chr’val Rào Sang, chr’hoong Phong Thổ, tỉnh Lai Châu tươc pa câl coh chợ đoọng năl:“Acu tươc đâu văc muy zr’lụ pa câl pr’đươi âi bơơn 2-3 c’moo ă. Bâc năc pa câl apêê bhai, xa nâp pân jưih pân đil… T’ngay n’đoo bâc apêê tươc câl năc công veye bơơn 7, 8 ưc, t’ngay căh vêy năc đhêêng 4-5 ưc a năm.”

Tươc chợ phiên, bâc đha đhâm c’mâr Mông k’đhơợng coh têy đợ bêệ điện thoại di động âng đay đoọng đh’rưah xơợng đợ pr’hat Mông, xơợng pr’hat ba booch năc moon pa căh  loom âng bâc ngai p’niên xa dơơr lâng âi choom dưr vaih dic điêl xang g’luh lươt chợ. Bâc ngai tươc chợ phiên đoọng tr’lum pa prá, t’mooh c’rơ, pa choom bhrợ cha… Ting a noo Và Phỏng Sá, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân chr’val Co Mạ, tơợ bêl vêy chợ năc đha nuôr tr’câl tr’bhlêy liêm buôn lâh:“Moot apêê t’ngay Tết, chợ phiên vêy pa câl bâc râu lâh t’ping lâng tơơp c’moo. Dhda nuôr apêê chr’val đăn đêêc công đơơng âng bâc bh’nơơn âng đay bhrợ t’vaih tươc đâu pa câl công cơnh apêê ngai tươc đâu câl bhlêy tết bâc lâh. Bêl vêy chợ phiên n’nâu, đợ bh’nơơn âng đha nuôr bhrợ t’vaih zêng đơơng tươc đâu pa câl, tơợ đêêc tươc đâu, pr’ăt tr’mông âng đha nuôr âi z’zăng lâh a hay.”

Phiên chợ Co Mạ xay pa căh zâp râu bh’nơơn liêm la lay âng vel đong, xay pa căh c’leh văn hóa âng đha nuôr acoon coh zr’lụ Tây Bắc. Chợ phiên zr’lụ Co Mạ năc tơơp tơợ 6h ra diu tươc đhâng năc xang. Ăt cơnh đêêc, đha nuôr r’rộ r’răm tươc chợ xang n’năc dưr chô, zâp ngai xơợng coh loom luônh hay, kiêng đơơh tươc phiên chợ t’tun./.

Rộn ràng chợ phiên Co Mạ ở Sơn La

Vừ Chu –vov5

Chợ  phiên Co Mạ ở xã Co Mạ, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La được hình thành từ năm 2007. Từ đó đến nay, phiên chợ Co Mạ họp vào thứ Năm hàng tuần, đã trở thành nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông nơi đây. 

Phiên chợ Co Mạ diễn ra thật vui vẻ, náo nhiệt, có đến vài nghìn người chen nhau đổ về cho dù đường xa. Tờ mờ sáng, ở đầu con đường vào chợ phiên Co Mạ đã có rất đông bà con đến họp chợ. Người gùi mấy mớ rau, người xách đôi gà, người thồ đôi lợn cắp nách, có người đến đây cũng không bán mua gì, chỉ đến với chợ phiên để khám phá. Chị Lầu Thị Dợ, ở xã Tênh Phông, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên, bày tỏ: "Nghe nói chợ phiên này đông vui lắm nên tôi mới đến đây. Tôi đi từ lúc 6 giờ sáng. Tôi dẫn con đi chơi và cũng chưa biết sẽ mua gì."

Những chàng trai, cô gái với những bộ trang phục truyền thống của các dân tộc thiểu số, rực rỡ sắc màu, càng làm cho không gian chợ thêm đa dạng, đậm bản sắc dân tộc.

       Những chàng trai, cô gái với những bộ trang phục truyền thống của các dân tộc thiểu số rực rỡ sắc màu càng làm cho không gian chợ thêm đa dạng, đậm bản sắc dân tộc. Anh Vừ A Thánh ở xã Long Hẹ, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La đến chợ phiên bán vài con gà để mua quần áo cho gia đình, cho biết: "Tôi đến đây mua quần áo cho tôi và mua váy áo cho vợ con mặc đi chơi, đi thăm người thân. Mỗi một bộ như thế này, tôi mua 350 nghìn đồng."

Ngoài những sản vật bà con địa phương tự mình làm ra mang đến chợ bán, trao đổi hàng hóa như: Váy áo, chõ gỗ để đồ xôi, rau cải, hoa quả, lợn, gà, còn có các gian hàng tiêu dùng phong phú ở các tỉnh Điện Biên, Lai Châu. Bên trong chợ cũng có vài quán bán cháo, phở sáng phục vụ đồng bào ở xa đến họp chợ sớm. Ngoài ra, còn có các sạp hàng bán trang phục truyền thống dân tộc Thái, Mông và các phụ kiện đi kèm như mũ, xà cạp, vòng tay… phục vụ chị em đi chơi hội. Chị Giàng Thị Dếnh ở xã Rào Sang, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, đến bán hàng ở chợ cho biết:"Tôi đến đây thuê một gian nhà bán hàng đã được 2-3 năm rồi. Chủ yếu là bán các loại vải, váy áo nam, nữ... Ngày nào đông khách thì cũng được 7 đến 8 triệu, ngày không có khách chỉ được 4 đến 5 triệu thôi."

Đến chợ phiên, nhiều chàng trai, cô gái Mông mang trên tay những chiếc điện thoại di động của mình để cùng nghe những giai điệu dân ca Mông, nghe tiếng hát giao duyên nói hộ tiếng lòng và không ít bạn trẻ đã thành đôi từ sau buổi chợ. Nhiều người đến chợ phiên để được gặp gỡ, trò chuyện, hỏi thăm sức khoẻ, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau về cách trồng trọt, chăn nuôi và công việc làm ăn hàng ngày. Theo anh Và Phỏng Sá, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Co Mạ, từ khi chợ phiên đi vào hoạt động nền nếp, bà con trao đổi, mua bán hàng hóa thuận lợi hơn: "Vào những ngày Tết, chợ phiên có bán nhiều hàng hóa hơn so với đầu năm. Bà con các xã lân cận cũng mang những sản phẩm mình làm ra đến đây bán cũng như những người đến đây mua sắm tết đông hơn. Khi có chợ phiên này, những sản phẩm bà con làm ra đều mang ra đây bán, từ đó đến nay, đời sống của bà con đã khấm khá hơn so với trước đây."

Phiên chợ Co Mạ quảng bá các loại đặc sản đặc trưng của địa phương, giới thiệu nét văn hóa đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc. Chợ phiên vùng cao Co Mạ bắt đầu từ 6h sáng đến hết trưa là tan buổi chợ. Cứ thế, đồng bào rộn ràng đến họp chợ rồi lại bịn rịn chia tay, ai cũng thấy ấm lòng, hẹn phiên chợ tới./.