Pr’loọng đong amoó Pơ Loong Dương coh cr’noon Ga’nil, chr’val A Xan, chr’hoong Tây Giang năc muy coh pêê pr’loọng đong crêê ha rập đông tu hr’lang hr’câh da ding k’coong bhrợ t’vaih. Đh’rưah lâng n’năc, pazêng cr’van coh đong năc lưch bil hư ngân. Cr’van, đong xang căh dợ vêy, pr’loọng đong a moó năc lươt ăt coh đong apêê n’lơơng, pr’ăt tr’mông lum bâc râu zr’năh k’đhap. Amoó Dương rơơm kiêng vel đong đơơh bhrợ têng xang đhăm k’tiêc clung zr’lụ ăt mamông t’mêê đoọng pr’loong đong a moó công cơnh pazêng pr’loong đong n’lơơng choom bhrợ cớ đong ăt nhâm mâng pr’ăt tr’mông: “Azi rơơm kiêng bh’rợ ga lâp k’tiêc bhrợ đhăm ăt mamông đơơh u xang, đoọng pr’loọng đong cu năc choom chô ăt coh đhăm ty ahay. Xoọc đâu, năc lươt ăt coh đong apêê n’lơơng, pr’ăt tr’mông âng pr’loong đong cu zr’năh k’đháp. Diic điêl zi căh vêy ma bh’rợ nhâm mâng, đhiệp bhrợ ha rêê đhuốch năc pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap, k’coon xoọc học. Rơơm kiêng đơơh bơơn chô ăt đhị đhăm ăt ty đoọng choom nhâm mâng pr’ăt tr’mông.”

Cr’noon Ga’nil, chr’val A Xan, chr’hoong Tây Giang vêy 105 pr’loong đong, lâng lâh 400 cha năc manuyh. Đhí boo số 5 coh x’rịa c’moo ahay bhrợ hr’lang hr’câh da ding bhrợ pêê đhr’nong đong ha rập lâng 42 đhr’nong đong n’lơơng hư ngân. Tơợ đêêc tươc nâu cơy, đhanuôr năc dợ ăt mamông coh pazêng đhr’nong pợ, căh cậ ăt coh đong bhuh xoọng. T’cooh Tơ Ngôn Thiếu, Chủ tịch UBND chr’val A Xan, chr’hoong Tây Giang xay moon: Đhí boo số 5 lâng số 9 c’moo ahay công bhrợ bil hư ngân pa bhlâng pazêng râu pr’đươi âng chr’val A Xan cơnh: c’lâng p’rang, bha nậ đác, ruộng bhươn; zr’lụ bán trú âng Trường THCS Lý Tự Trọng công hư ngân. Xang đhí boo, chính quyền chr’val A Xan ơy zup zooi đhanuôr crêê râu bil hư lâh 1 tỷ đồng bhr’lậ pazêng công trình chr’năp: “Tươc nâu cơy năc ơy ra li k’tiêc bhrợ bơr đhăm ăt mamông, coh đêêc vêy muy đhăm đhanuôr ơy choom chô ăt, ha dợ lâng đhăm ăt coh cr’noon Ga’nil năc xoọc ta bhrợ. Lâh n’năc pazêng c’lâng lươt ooy pazêng bhươl cr’noon lứch vêy ta bhrợ bhr’lậ liêm xang, bhrợ pr’đơợ liêm crêê đoọng ha đhanuôr lươt chô, tr’câl tr’bhlêy hàng hoá. Râu pêê cậ năc bha nậ đác, đhị chr’val vêy 6 bha nậ đác ga mắc lứch vêy ta bhr’lậ lâng lâh 80% đhanuôr công ơy bhrợ cớ bh’rợ nông nghiệp, pa bhlâng năc ha roo đác. Đợ clung ruộng lâh ta g’lấp bâc, azi ta đang moon đhanuôr căh dợ bhrợ ha roo ruộng năc xăl choh chr’noh râu lơơng, căh đơc k’tiêc k’gooh.”

Ting cơnh t’cooh Nguyễn Văn Lượm, Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, chr’hoong Tây Giang năc muy coh pazêng vel đong da ding k’coong coh tỉnh Quảng Nam crêê bil hư ngân ooy pr’đươi, pa bhlâng năc c’lâng p’rang, bha nậ đác… Xang đhí boo, chính quyền chr’hoong ơy pay đươi ngân sách vel đong đh’rưah lâng râu zup zooi âng Trung ương, âng tỉnh lâng âng pazêng c’bhuh, cha năc manuyh liêm loom k’nặ 70 tỷ đồng bhr’lậ pazêng công trình ga măc, cơnh c’lâng, zung cống, bha nậ đác… Đh’rưah lâng n’năc, chr’hoong ơy đoọng m’ma tơơm chr’noh, bh’năn băn pa dưr bh’rợ pa bhrợl lâng đợ ruộng lâh ga lâp bâc k’tiêc chuah năc xăl choh chr’noh râu lơơng. T’cooh Nguyễn Văn Lượm, Chủ tịch UBND chr’hoong Tây Giang xay moon: Tươc nâu cơy bh’rợ bhr’lậ râu bil hư ooy c’lâng p’rang đong xang, bha nậ đác năc lâh 80%: “Zr’năh k’đhap bhlâng âng zi xoọc đâu năc đhị ăt mamông ha đhanuôr, bêl k’tiêc hr’lang hr’câh bh’rợ ra pặ đhanuôr ăt đhị đhăm n’lơơng năc đanh bhlâng, zr’năh k’đhap râu bơr cậ năc xang đhí boo tuh bhlong c’lâng lướt chô zr’năh k’đhap. Xoọc đâu pazêng bha nậ đác, đác đươi, tuh pr’hơợc, tuh ga măc âng đhí boo số 5 lứch pa hư. Coh cr’chăl ahay, azi bhr’lậ pa liêm, ooy ghít bhlâng năc k’rong bhrợ bâc pa bhlâng, năc cr’noọ cr’niêng tr’nơơp, cr’noọ cr’niêng râu bơr cậ năc muy bơr c’lâng p’rang crêê hr’lang hr’cấh năc ng’pa liêm, ha dợ lâh u hư năc đơơh vêy zên đoọng bhrợ têng cớ, lâng thứ 3 cậ nắc zung ha đhanuôr lướt chô, c’lâng bê tông… Coh tr’nơơp n’nâu năc nhâm mâng, ha dợ ooy đanh đươnh năc vêy zên k’rong bhrợ bâc lâh mơ năc vêy choom liêm choom.”/.

Tây Giang- Quảng Nam: Khắc phục cơ sở hạ tầng sau mưa lũ

                                                       Hôih Nhàn

Cơn bão số 5 và số 9 cuối năm ngoái đã làm hư hại nhiều cơ sở hạ tầng trên địa bàn huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam. Ngay sau bão, UBND huyện Tây Giang đã chỉ đạo các cấp, các ngành, địa phường tiến hành khắc phục thiệt hại, sớm ổn định cuộc sống cho nhân dân. Hôih Nhàn, PV Đài TNVN phản ánh.

Gia đình chị Pơ Loong Dương ở thôn Ga’nil, xã A Xan, huyện Tây Giang là một trong ba hộ gia đình bị sập nhà hoàn toàn do sạt lở núi gây ra. Cùng với đó, tất cả tài sản trong nhà đều bị hư hại nặng. Tài sản, nhà cửa không còn, gia đình chị phải đi ở nhờ nhà hàng xóm, cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Chị Dương mong muốn địa phương sớm hoàn thành mặt bằng khu tái định cư để gia đình chị cũng như các hộ gia đình khác có thể dựng lại nhà ở ổn định cuộc sống: “Chúng tôi mong muốn việc san lấp mặt bằng hoàn thành sớm, để gia đình tôi có thể về định cư lại nơi ở trước đây. Hiện nay phải đi ở nhờ nhà bà con hàng xóm, cuộc sống của gia đình tôi gặp nhiều khó khăn. Vợ chồng tôi không có việc làm ổn định, chỉ làm nương, làm rẫy nên cuộc sống vất vả, con cái đang trong độ tuổi ăn học. Mong muốn là sớm về nơi ở cũ để có thể ổn định cuộc sống.”

Thôn Ga’nil, xã A Xan, huyện Tây Giang có 105 hộ, với hơn 400 nhân khẩu. Cơn bão số 5 hồi cuối năm ngoái gây sạt lở núi ba ngôi nhà bị sập hoàn toàn và 42 ngôi nhà khác bị hư hỏng nặng. Từ đó đến nay, bà con vẫn sống trong những căn nhà tạm bợ, hoặc ở nhờ nhà hàng xóm. Ông Tơ Ngôn Thiếu, Chủ tịch UBND xã A Xan, huyện Tây Giang cho biết: Cơn bão số 5 và số 9 năm ngoái cũng đã gây thiệt hại nặng nề về cơ sở hạ tầng của xã A Xan như: giao thông, thuỷ lợi, ruộng vườn; khu bán trú của Trường THCS Lý Tự Trọng cũng bị hư hại nặng. Sau bão chính quyền xã A Xan đã hỗ trợ bà con bị thiệt hại do thiên tai hơn 1 tỷ đồng để khắc phục những công trình dân sinh thiết yếu: “Đến thời điểm hiện nay đã san lấp hai mặt bằng, trong đó một mặt bằng bà con đã về ở, còn mặt bằng tại thôn Ga’nir vẫn đang quá trình san lấp. Ngoài ra các tuyến giao thông đến tất cả các thôn đều đã được khắc phục xong, tạo điều kiện thuận lợi cho bà con đi lại, giao thương hàng hoá. Thứ 3 là thuỷ lợi, trên địa bà xã có 6 thuỷ lợi lớn đều đã được khắc phục, sửa chữa và trên 80% bà con cũng đã trở lại sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là lúa nước. Những cánh đồng bị vùi lấp quá nặng, chúng tôi vận đồng bà con không làm ruộng lúa mà chuyển sang trồng màu, không để đất trống.”

Theo ông Nguyễn Văn Lượm, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, huyện Tây Giang là một trong những địa phương miền núi ở tỉnh Quảng Nam bị thiệt hại nặng nề về cơ sở hạ tầng, nhất là hệ thống giao thông, thuỷ lợi… Sau bão lũ, chính quyền huyện đã trích ngân sách địa phương kết hợp với các nguồn hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh và các tổ chức, cá nhân hảo tâm gần 70 tỷ đồng khắc phục các công trình lớn, như cầu cống, đường sá, thuỷ lợi… Cùng với đó, huyện đã hỗ trợ cây, con giống giúp bà con khôi phục sản xuất; đối với ruộng bị bồi lấp nặng không còn trồng lúa nước được thì chuyển sang trồng các loại cây rau màu khác. Ông Nguyễn Văn Lượm, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang cho biết: Đến nay công tác khắc phục những thiệt hại về cơ sở hạ tầng đã đạt được trên 80%: “Khó khăn nhất của chúng tôi hiện nay là về nơi ở cho người dân, khi đất đai sạt lở cần có thời gian bố trí cho người dân ở mặt khác đảm bảo hơn, khó khăn thứ hai là sau lụt bão đường đi rất khó khăn. Hiện nay hệ thống thuỷ lợi, nước sinh hoạt, lũ ống lũ quét của cơn bão số 5 đã phá hỏng hoàn toàn rồi. Trong thời gian vừa rồi, chúng tôi khắc phục tạm thời thôi, về cụ thể cần phải đầu tư rất nhiều, đó là nhu cầu thứ nhất. Nhu cầu thứ hai là một số tuyến đường giao thông bị sạt lở thì xử lý, nhưng bị hư hỏng cần có kinh phí đầu tư, và thứ ba là hệ thống cầu dân sinh, cầu bê tông… Trước mắt thì đảm bảo, nhưng về lâu dài cấn có nguồn đầu tư khá lớn thì mới có thể hoàn thiện được.”/.