Chr’hoong k’coong ch’ngai Tây Giang vêy lấh 91 r’bhâu hécta crâng. Ooy đâu, crâng a’bhưy lấh 70% k’tiếc bhứah lâng bấc râu tơơm n’loong ch’nắp pr’hắt cơnh h’lêệm, đỗ quyên... lâng zr’lụ crâng c’cir Pơmu lấh 2.000 t’nơơm. Đoọng zư lêy crâng bêl hân noo p’răng xơớt, tơợ tơợp c’moo đâu, Ban Quản lý dự án crâng g’mrâng Tây Giang lâng Hạt Kiểm lâm chr’hoong nắc ơy bhrợ pa dưr c’lâng bh’rợ zêl cha groong roóh cát crâng, lâng lêy cha mêết xay moon ooy UBND chr’hoong pa glúh zâp bha ar pa tơ k’đhơợng bhrợ crêê tước bh’rợ cha groong roóh cát crâng. T’coóh Lê Văn Hiếu, Phó Gíam đốc Ban k’đhơợng zư crâng g’mrâng Tây Giang đoọng năl, lấh mơ lêy cha mêết định kỳ zâp c’xêê, c’bhúh chức năng dzợ lêy bhrợ zâp g’lúh lêy cha mêết đấh hân đoọng cha groong đhr’năng pa hư crâng, óch bhrợ ha rêê: “Lâng chr’hoong Tây Giang, bhiệc zêl cha groong roóh cát crâng bấc c’moo đâu liêm choom, c’năl bh’rợ âng đhanuôr liêm choom. Ooy đắh k’đhơợng zư lêy crâng lấh mơ luật pháp nắc dzợ vêy hương ước ha dang đhanuôr n’đoo, manứih ngai bhrợ pa roóh crâng nắc cắh bơơn đươi zâp chế độ đắh dịch vụ zư lêy crâng. Xoọc đâu đhanuôr xoọc chóh crâng ga mắc, 1 hécta đhanuôr bơơn đươi 10 ực đồng, ooy đâu pa dưr zên pa chô, t’bil ha ul pa xiêr đha rứt ha đhanuôr.”

Pa dưr k’rơ bh’rợ xay moon tước zâp vel đông, lấh mơ nắc âng đơợng zâp cr’liêng xa nay đắh zư lêy crâng t’moót ooy hương ước âng vel, cr’noọ bh’rợ âng đhanuôr đắh bêl k’noọ tal óch ha rêê, đhanuôr zêng bhrợ đơn đăng ký tal ha rêê lâng gr’hoót moon oó moót bhrợ pa hư crâng. P’căn A Lăng Kiên, đhanuôr vel Da Ding, chr’val Ga Ry, chr’hoong Tây Giang đoọng năl: “Đhanuôr tal óch ha rêê bấc ta luôn năl liêm ghít đắh bhiệc zêl cha groong roóh cát crâng. Vel đông cung ta luôn pa họp đhanuôr, p’too moon. Zâp bêl óch ha rêê azi k’đươi đh’rứah lâng c’bhúh zư lêy crâng. Đhanuôr cung k’rang k’pân, năl ghít bhiệc nâu.”

Đh’rứah lâng pa dưr pa xớc xay moon, p’cắh, p’too pa choom pháp luật lâng zâp c’lâng bh’rợ zư lêy, cha groong roóh cát crâng, Ban k’đhơợng zư dự án crâng g’mrâng chr’hoong Tây Giang cung ơy câl pr’đươi pr’dua zêl cha groong roóh cát crâng. Zâp vel đông cung ơy lêy cha mêết, bhr’lậ pa liêm zâp c’lâng zêl cha groong đh’rông óih roóh cát đợ đhị vêy đhr’năng roóh cát crâng. Bêl đợ c’xêê rơợng p’răng pứih, chính quyền zâp chr’val pazưm lâng c’lang crâng t’bhlâng lêy cha mêết manứih lướt vốch, ặt bhrợ cóh crâng, bơơn lêy, zêl cha groong đấh loon đợ apêê đươi dua óih bêl hân noo p’răng pứih. T’coóh A Viết Nhưng, Chủ tịch UBND chr’val Ga Ry, chr’hoong k’coong ch’ngai Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl: “Tơợ tơợp c’moo tước đâu chr’val ơy bhrợ 3 g’lúh xay moon tước đhanuôr. mơ 80% dhanuôr ơy óch ha rêê têêm ngăn, doọ vêy roóh cát. Azi t’bhlâng bhrợ pa dưr tổ xung kích zêl cha groong roóh cát cóh vel đông. C’năl bh’rợ âng đhanuôr pa dưr lấh mơ ahay, zâp bêl cung xay moon cóh vel đông, doọ ma tự óch bhrợ.”

Tu vêy lêy cha mêết t’bhlâng bhrợ zâp bh’rợ zêl cha groong roóh cát crâng lâng pa dưr bhiệc xay moon tước zâp vel bhươl, zâp đhanuôr.. 2 c’moo đâu cóh vel đông chr’hoong k’coong ch’ngai Tây Giang, tỉnh Quảng Nam doọ ơy vêy dưr váih roóh cát crâng n’đoo./.

Tây Giang tăng cường phòng, chống cháy rừng

                                     PV Jumi Sĩ

Miền Trung đang vào mùa nắng nóng gay gắt. Một số nơi, nhiệt độ ban ngày xấp xỉ 40 độ C, tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng cao. Chính quyền và ngành chức năng huyện miền núi Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đã chủ động triển khai các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, hạn chế thấp nhất những thiệt hại do cháy rừng gây ra.

Huyện miền núi Tây Giang có hơn 91 nghìn ha rừng. Trong đó, rừng tự nhiên chiếm hơn 70% diện tích với nhiều loại cây gỗ quý hiếm như lim, đỗ quyên, dổi... và khu rừng di sản Pơmu hơn 2.000 cây. Để bảo vệ rừng trong mùa khô, ngay từ đầu năm, Ban Quản lý dự án rừng phòng hộ Tây Giang và Hạt Kiểm lâm huyện đã xây dựng kế hoạch phòng cháy chữa cháy rừng, đồng thời chủ động tham mưu UBND huyện ban hành các văn bản chỉ đạo liên quan đến công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Ông Lê Văn Hiếu, Phó Giám đốc Ban quản lý rừng phòng hộ Tây Giang cho biết, ngoài kiểm tra định kỳ hằng tháng, lực lượng chức năng còn tiến hành các cuộc kiểm tra đột xuất nhằm ngăn chặn tình trạng phát rừng già, rừng đầu nguồn, đốt rừng làm nương rẫy: “Đối với huyện Tây Giang việc phòng cháy chữa cháy rừng mấy năm trở lại đây đã dần đi vào nề nếp, ý thức bà con rất cao. Trong quản lý bảo vệ rừng ngoài luật pháp còn có hương ước nếu cộng đồng, bà con nào để xảy ra tình trạng cháy rừng thì không được hưởng các chế độ về dịch vụ môi trường rừng. Hiện nay bà con đang trồng rừng gỗ lớn, 1 hécta bà con được hưởng 10 triệu đồng, qua đó tăng thu nhập, xoá đói giảm nghèo cho bà con.”

Đẩy mạnh tuyên truyền đến từng thôn bản, đặc biệt là đưa các nội dung về bảo vệ rừng vào hương ước của thôn, ý thức của bà con về công tác  bảo vệ, phòng chống cháy rừng ngày càng được nâng cao. Trước khi phát rẫy, bà con đều làm đơn đăng ký phát rẫy và ký cam kết không xâm lấn rừng. Bà A Lăng Kiên, người dân ở thôn Da Ding, xã Ga Ry, huyện Tây Giang cho biết: “Bà con phát, đốt rẫy rất nhiều nhưng luôn ý thức trong việc phòng cháy chữa cháy rừng. Chính quyền địa phương thường xuyên họp, nhắc nhở. Chúng tôi cũng không giám đốt bừa khi không có chính quyền địa phương, lực lượng bảo vệ rừng, lở mà cháy lây lan thì chúng tôi không biết phải làm sao... bà con rất sợ và ý thức được việc đó.”

Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và các biện pháp kỹ thuật về bảo vệ, phòng cháy, chữa cháy rừng, Ban Quản lý dự án rừng phòng hộ huyệnTây Giang cũng đã mua sắm trang thiết bị, dụng cụ phòng cháy chữa cháy rừng; tổ chức ký cam kết về bảo vệ rừng với chính quyền và người dân sống gần rừng. Các địa phương cũng đã chủ động rà soát, tu sửa đường băng cản lửa những khu vực trọng điểm về nguy cơ cháy rừng. Vào những tháng cao điểm nắng nóng, chính quyền các xã phối hợp với chủ rừng tăng cường tuần tra, kiểm soát người đi lại, sinh hoạt trong rừng, phát hiện, ngăn chặn kịp thời những trường hợp  sử dụng lửa trong mùa nắng nóng.  Ông A Viết Nhưng, Chủ tịch UBND xã Gary, huyện miền núi Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết: “Từ đầu năm đến nay xã đã mở 3 đợt tuyên truyền đến người dân. Cơ bản 80% người dân đã đốt nương rẫy an toàn, không để xảy ra tình trạng cháy rừng. Chúng tôi tích cực thành lập tổ xung kích phòng cháy chữa cháy rừng trên địa bàn xã. So với trước đây ý thức của người dân tốt hơn, bà con tự biết phân luồng đường tránh lửa cháy lan cũng như trước khi đốt bà con cũng báo lên thôn, xã để nhờ lực lượng sẵn sàng trợ giúp khi có việc không may xảy ra ngoài ý muốn.”

Nhờ chủ động tăng cường các biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng và đẩy mạnh tuyên truyền đến từng thôn, bản, người dân, 2 năm nay trên địa bàn huyện miền núi Tây Giang, tỉnh Quảng Nam chưa xảy ra vụ cháy rừng nào./.