T’mêê đâu, đhị thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc k’đhợơng lêy pr’họp xay moon đắh apêê c’lâng bh’rợ pa liêm, pa dưr crâng đanh mâng zr’lụ Tây Nguyên đoọng đương tr’zêl lâng đhr’năng tr’xăl âng pleng k’tiếc cr’chăl c’moo 2016-2020. Lêy cớ pazêng c’xêê tợơp c’moo đâu, apêê tỉnh Tây Nguyên nắc ơy t’bhlầng apêê bh’rợ zư lêy, cóh đếêc toọm bhrợ bấc cán bộ zư lêy râng crêê tước, đhơ cơnh đếêc nắc đhr’năng crâng crêê ta pa hư đhị zr’lụ nâu cung cắh ơy bơơn ta k’đhợơng lêy.
 Tợơp c’xêê 6, tợơ bêl phóng viên Đài TNVN đhi Tây Nguyên xay moon tu bhiệc mỏ đhêl bhrợ c’lâng đoọng ha pêê lất mốp bhrợ têng , pay bơơn cr’van crâng đhị zr’lụ 474 chr’val Măng Cành, chr’hoong Kon Plông, tỉnh Kon Tum, apêê ngành chức năng vel đong nắc vêy pr’hân moọt bhrợ têng, lâng ta k’chụt bh’rợ. Bh’cộ Hạt kiểm lâm chr’hoong Kon Plông moon, 900ha crâng nắc ơy bơơn zao đoọng ha UBND chr’val Măng Cành k’đhợơng lêy; lâng crâng đhr’năng crâng crêê ta pay lứch n’loong nắc tu đhanuôr vel đong pay bơơn n’loong bhrợ têng đong ắt. Ha dợ chính quyền chr’val nắc moon pa ghít, đhanuôr pay bơơn nắc m’bứi bhlầng, pa bhlầng nắc apêê lất mốp tông pay bơơn, col âng chô n’loong crâng. T’coóh Lê Phước Tín, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Kon Plông xay moon, crâng đhị zr’lụ 474 crêê ta pa hư lứch cóh cr’chăl đanh đươnh, ma nuýh bhrợ lất nắc zêng apêê bơơn ta zao k’đhợơng lêy lâng apêê tông pay bơơn n’loong:
Vêy bấc đhăm nắc ơy zao đoọng ha đhanuôr k’đhợơng lêy, đhanuôr cung dzợ bấc râu k’đháp đha rựt tu cơnh đếêc nắc apêê pay col n’loong crâng đoọng bhrợ têng đong ắt, bhrợ c’rool bh’năn. ĐH’rứah lâng đếêc nắc cung vêy bơr pêê ch’nắc đươi dua lâng bhrợ lất xa nay đắh crâng. Chr’hoong ơy vêy bha ar pr’hân xay moon đoọng ha kiểm lâm, công an năl ghít.
Ma nuýh zư lêy crâng cắh pa ghít, toon lu lơ căh cợ nắc đoọng apêê moọt pay col n’loong tợơ crâng, nắc râu doó choom chríh đhị Tây Nguyên. Nắc tợơ báo chí ơy xay moon ghít, cắh cợ nắc k’bhúh Công an moọt bhrợ têng, nắc vêy c’la apêê pa chô trách nhiệm.
Crêê tước đhr’năng bơơn pay n’loong bấc ơl đhị chr’hoong Krông Pa, tỉnh Gia Lai âng báo chí xay moon bêl tợơp c’moo đâu, apêê ngành chức năng tỉnh Gia Lai nắc ơy kỷ luật 15 cán bộ, nhân viên Hạt kiểm lâm Krông Pa lâng Ban k’dhợơng lêy crâng gmrâng Ia Rsai.
Đhị Đắc Lắc, t’mêê đau, bêl pazêng hình ảnh đắh apêê cán bộ zư lêy crâng pay zên apêê đoọng nắc cắh pa ghít, toon lu lơ đoọng ha pêê bơơn pay n’loong, âng đơơng lất xa nay bơơn xay moon pậ bhứah, nắc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Buôn Ja Wầm, nắc vêy quyết định pa đhêy pa bhrợ lâng 2 cán bộ zư lêy crâng số 1, đhị chr’val Ea Kiết, chr’hoong Cư M’gar.
Ha dợ đhị Đắc Nông, crêê tước lấh 250m3 n’loong lất xa nay đhị chr’val Quảng Sơn, chr’hoong Đắc G’long tu k’bhúh chuyên trách âng Bộ Công an bơơn năl bêl c’xêê 4 c’moo đâu, 4 cán bộ kiểm lâm nắc crêê pa đhêy pa bhrợ đoọng ch’mệêt bhrợ têng đoọng ghít. T’coóh Nguyễn Ngọc Tài, Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm tỉnh Đắc Nông đoọng năl, cán bộ cơ sở nắc cắh ting bhrợ têng cơnh k’đươi moon âng cấp piing, n’đhơ lalăm đếêc nắc ơy bơơn lêy pazêng tu bhiệc lât xa nay:
Đhị đhr’năng tu bhiệc dưr váih, Chi cục Kiểm lâm cung ơy bhrợ têng k’bhúh ch’mệêt lêy xưởng Quốc Triệu lâng bơơn lêy lấh 31m3 n’loong.. Chi cục ơy bhrợ bh’ar lâng ch’mệêt, tọom bhrợ tu bhiệc, pa bhlầng nắc apêê đơn vị bhrợ têng n’loong cóh vel đong, cóh đếêc vêy apêê xưởng đhị Quảng Sơn. Đhơ cơnh đếêc, Hạt kiểm lâm Đắc Glong cắh bhrợ têng ting cơnh k’đươi moon âng Chi cục, cắh vêy lêy ch’mệêt bhrợ váih đhr’năng tu bhiệc nâu.
Lêy cớ pazêng tu bhiệc coóp zư n’loong cắh crêê xa nay đhị apêê tỉnh Đắc Nông, Đắc Lắc, Gia Lai đhị cr’chăl a hay, cơ quan chức năng zêng năl ghít nắc crêê tước apêê cán bộ zư lêy crâng. Bóop p’rá âng đhanuôr t’moóh, n’zâu crâng Tây Nguyên nắc muy p’léh bánh a yêm bhlầng, ha dợ apêê pa hư crâng lâng ma nuýh zư lêy crâng zêng p’loon pay âng chô râu liêm choom đoọng ha đay? Apêê pr’loọng đong đớp zư lêy crâng, apêê doanh nghiệp vặ k’tiếc vặ crâng, apêê công ty lâm nghiệp nhà nước, chính quyền vel đong, k’bhúh kiểm lâm, k’bhúh biên phòng, công an kinh tế, môi trường… Bấc k’bhúh pa tệêt lâng bh’rợ zư lêy crang, đho cơnh đếêc nắc cắh vêy ngai pa chô trách nhiệm đhị bêl bil lứch n’loong cóh crâng.
Muy t’nơơm n’loong âng đơơng tợơ crâng chô tước phố nắc cung z’lấh bấc trạm zư lêy, đhơ cơnh đếêc nắc bêl Bộ Công an moọt bhrợ têng nắc bơơn zêl zr’lụ đớc k’ha riêng, k’ra bhầu m3 n’loong lất xa nay đhị trung tâm chr’hoong Đắc Min ( tỉnh Đắc Nông), Thành phố Buôn Ma Thuột ( tỉnh Đắc Lắc) cắh cợ nắc Thành phó Plei Ku ( tỉnh Gia Lai).
Kiêng zư lêy crâng Tây Nguyên, nắc lêy bhrợ tợơp tợơ k’bhúh zư lêy!
                                                                                     Tây Nguyên:
                                                         Muốn giữ được rừng – hãy nhìn lại lực lượng bảo vệ rừng

Thưa quý vị và các bạn!  Mới đây tại thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị bàn về các giải pháp khôi phục rừng bền vững vùng Tây Nguyên nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2016 – 2020.  Nhìn lại những tháng đầu năm nay, các tỉnh Tây Nguyên đã tiếp tục đẩy mạnh các biện pháp quản lý bảo vệ rừng, trong đó xử lý kỷ luật không ít cán bộ bảo vệ rừng có liên quan, thế  nhưng tình trạng rừng bị tàn phá vẫn chưa được ngăn chặn. 
Đầu tháng 6 này, sau khi phóng viên Đài TNVN tại Tây Nguyên phản ánh việc mỏ đá mở đường cho lâm tặc khai thác rừng ở tiểu khu 474, xã Măng Cành, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum, các ngành chức năng địa phương mới ráo riết vào cuộc, rồi đùn đẩy trách nhiệm cho nhau.  Lãnh đạo Hạt kiểm lâm huyện Kon Plông cho rằng, 900 ha rừng đã được giao cho UBND xã Măng Cành quản lý;  và rừng “rỗng ruột” là do người dân địa phương khai thác gỗ làm nhà.  Còn chính quyền xã lại khẳng định, dân phá thì ít, mà chủ yếu do lâm tặc vào trộm rừng. Ông Lê Đức Tín, Phó Chủ tịch UBND huyện Kon Plông nhận định, rừng tại tiểu khu 474 bị rút ruột trong thời gian dài, thủ phạm bao gồm cả người được giao rừng lẫn lâm tặc:
“Có một số trường hợp diện tích đã giao cho cộng đồng quản lý dân cũng còn rất khó khăn cho nên họ lấy một số cây để làm nhà, làm chuồng trại. Bên cạnh đó cũng có một số đối tượng người ta lợi dụng người ta vi phạm về lâm luật. Huyện đã có văn bản khẩn chỉ đạo cho kiểm lâm, công an xác minh lại cho rõ ràng”.
Bảo vệ rừng làm ngơ hoặc tiếp tay cho lâm tặc, đó là điều không lạ ở Tây Nguyên. Nhưng chỉ khi vụ việc được báo chí nêu rõ, hoặc lực lượng của Bộ Công an vào cuộc, thì mới có những cá nhân cụ thể phải chịu trách nhiệm.  
Liên quan đến nạn khai thác gỗ trắng trợn ở huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai mà báo chí phản ánh hồi đầu năm nay,  các ngành chức năng tỉnh Gia Lai đã xử lý kỷ luật 15 cán bộ, nhân viên Hạt Kiểm lâm Krông Pa và Ban quản lý rừng phòng hộ Ia Rsai.
Tại Đắc Lắc, mới đây, khi những hình ảnh về cán bộ bảo vệ rừng nhận tiền lót tay rồi làm ngơ cho việc khai thác vận chuyển gỗ lậu được thông tin rộng rãi, thì Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Buôn Ja Wầm, mới quyết định đình chỉ công tác 2 cán bộ trạm Bảo vệ rừng số 1, đóng tại xã Ea Kiết, huyện Cư M’gar.
Còn tại Đắc Nông,  liên quan đến hơn 250 mét khối gỗ trái phép ở xã Quảng Sơn, huyện Đắc G’long do lực lượng chuyên trách của Bộ Công an phát hiện hồi tháng tư năm nay, 4 cán bộ kiểm lâm đã bị đình chỉ công tác để điều tra làm rõ trách nhiệm.   Ông Nguyễn Ngọc Tài, Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm tỉnh Đắc Nông, cho biết, cán bộ cơ sở đã không tuân thủ chỉ đạo của cấp trên dù trước đó đã phát hiện những hành vi vi phạm:
“Trước khi sự việc xảy ra, Chi cục Kiểm lâm cũng đã tổ chức đoàn kiểm tra xưởng Quốc Triệu và đã phát hiện 31 khối gỗ... Chi cục đã lập biên bản và điều tra xử lý, sau đó Chi cục đã yêu cầu Hạt Kiểm lâm Đắc G’long tăng cường kiểm tra giám sát các đơn vị chủ rừng, đặc biệt là các đơn vị chế biến lâm sản trên địa bàn, trong đó có các xưởng tại Quảng Sơn. Tuy nhiên, Hạt Kiểm lâm Đắc G’long không thực hiện theo chỉ đạo của Chi cục, thiếu kiểm tra, giám sát dẫn đến xảy ra vụ việc.”
Nhìn lại các vụ bắt giữ gỗ lậu số lượng lớn tại các tỉnh Đắc Nông, Đắc Lắc, Gia Lai thời gian qua, cơ quan chức năng đều xác định có liên quan đến các cán bộ bảo vệ rừng. Dư luận đặt câu hỏi, phải chăng rừng Tây Nguyên vẫn là miếng bánh béo bở, mà cả kẻ phá rừng và người bảo vệ rừng đều tranh thủ hưởng lợi?   Hộ nhận khoán bảo vệ rừng, các doanh nghiệp thuê đất thuê rừng, các công ty lâm nghiệp nhà nước, chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm, lực lượng biên phòng, công an kinh tế, môi trường…   Nhiều lực lượng gắn với công tác bảo vệ rừng, nhưng không có ai chịu trách nhiệm rõ ràng khi rừng mất gỗ bị khai thác.
Một cây gỗ đi từ rừng ra phố phải qua rất nhiều “cửa ải”, vậy mà khi Bộ Công an vào cuộc là phát hiện những kho chứa hàng trăm, hàng nghìn mét khối gỗ lậu ở ngay trung tâm huyện Đắc Min (tỉnh Đắc Nông), thành phố Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắc Lắc) hay Thành phố Plây Ku (tỉnh Gia Lai).
Muốn giữ được rừng Tây Nguyên, hãy bắt đầu từ lực lượng bảo vệ rừng!