T’cooh Trần Văn Trân truih, t’cooh n’niên lâng dưr pậ nắc ơy g’bọ lâng crâng ca coon Trà My, nâu kêi ặt đhị tu da ding nâu, bhrương nắc ặt đhị tu da dinh lơơng ting cơnh j’niêng ặt tơơi đhấc. T’cooh chăp kiêng pazêng g’luh bhiệc bhan âng vel bhwol lâng x’nưl chiing cha gâr, aluốt ta lía, n’jưl vơró lâng pr’múa ka đấu, pazêng bhươr dân ca Cor pr’hay pr’hươn. Bêl  mơ 10 c’moo, t’cooh Trân bơơn apêê t’cooh t’ha coh  vel pa choom cơnh taanh bhrợ a c’rêê chọ t’rị lâng tơơm x’nur lâng bhrợ têng j’niêng n’đhâng x’nur coh bhiệc bhuôih boo, bhuôih ha roo t’mêê, bhiệc tặc t’rí…

         Đhơ t’cooh đhưr nắc t’cooh Trân dzợ pa zay ting pâh apêê g’luh sinh hoạt văn hoá vel bhươl. Mơ chu vêy bhiệc bhan, t’cooh Trân lướt zập pr’lọong zooi c’la đong bhrợ têng j’niêng ty đanh. Mơ chu pa hay tước t’cooh Trân, cán bộ lâng đhanuôr vel 1 lâng pazêng chr’val Trà Kót chăp hơnh, tu t’cooh nắc ma nuyh năl ghit j’niêng văn hoá âng ma nuyh Cor. T’cooh Trần Văn Trân ta luôn lướt xay moon, t’pâh đhanuôr, p a bhlầng nắc lang p’niên ma nuyh Cor năl zư lêy, chăp kiêng văn hoá ty đanh âng acoon coh đay. K’bhuh văn nghệ vel 1, nắc muy coh pazêng k’bhuh tr’haanh liêm choom bhlầng âng chr’val Trà Kót bơơn t’cooh Trân bhrợ tổ trưởng ta luôn đoọng lướt pâh biểu diễn đhị zập g’luh bhiệc bhan văn hoá acoon coh da ding ca coong âng chr’hoong, tỉnh lâng đhị vel Văn hoá zập acoon coh Việt Nam đhị Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội. Tợơ rau pa too pa choom âng t’cooh, k’bhuh văn nghệ vel 1 nắc ơy vinh dự bơơn đớp Bằng khen âng Bộ trưởng Bộ Văn hoá Thể thao lâng Du lịch đươi vêy bh’nơơn liêm choom coh bh’rợ biểu diễn đhị vel Văn hoá Đồng mô cr’chăl hơnh deh 1000 c’moo Thăng Long-Hà Nội. Lâh mơ, t’cooh dzợ ting pâh bấc bh’rợ bhiệc bhan coh tỉnh lâng tỉnh lơơng k’dua t’pâh.

         Xọoc đâu, văn hoá ty đanh âng zập acoon coh đhị chr’val Trà Kót, chr’hoong Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam xoọc ặt đhị đhr’năng r’dợ bil pất tu tr’lúc tr’xăl zập rau văn hoá. Pazêng ma nuyh choom tâm goong, n’toong chiing, piah n’jưl vơró, a luốt ta lía, múa ka đấu xoọc đâu nắc zêng t’cooh đhưr lâng dzợ m’bứi. Rau đâu bhrợ t’cooh Trần Văn Trân k’rang pa bhlầng. T’cooh Trân ta luôn pa hay lang p’niên acoon coh Cor đăh chr’năp âng văn hoá acoon coh đay, cung cơnh trách nhiệm âng đhanuôr coh bh’rợ zư lêy văn hoá âng acoon coh đay. T’cooh Trần Văn Trân, nắc ma nuyh tr’haanh liêm choom bhlầng đoọng ha văn hoá ty đanh âng đhanuôr Cor coh đâu./.

GIÀ TRẦN VĂN TRÂN GÌN GIỮ VĂN HÓA DÂN TỘC COR

                              CTV Nguyễn Văn Sơn

Ông Trần Văn Trân, 80 tuổi, ở xã vùng cao Trà Kót, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam được bà con dân tộc Cor biết đến là người đam mê với văn hóa dân tộc Cor. Ông là một trong số ít người có công trong việc giữ gìn và bảo tồn văn hoá Cor.

      Ông Trần Văn Trân kể, ông sinh ra và lớn lên đã gắn bó với núi rừng Trà My, nay ở ngọn núi này, mai quả đồi khác theo tập quán du canh, du cư. Ông yêu những mùa lễ hội của làng với tiếng cồng chiêng, tiếng sáo ta lía, đàn vơró, và những điệu múa ka đấu, những làn điệu dân ca Cor mộc mạc, trữ tình. Khi lên 10 tuổi, ông Trân đã được những người lớn tuổi trong làng truyền dạy cách làm dây Nài trâu làm cây Nêu (Gơr ố) và thực hiện nghi thức dựng cây Nêu trong lễ cúng cầu mưa, lễ mừng được mùa, nghi thức cúng hiến sinh trâu…

Nay ở tuổi “thất thập cổ lai hy”, ông Trân vẫn tích cực tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng. Mỗi khi trong thôn có lễ hội, ông Trân đi khắp các thôn giúp chủ nhà thực hiện nghi lễ truyền thống. Mỗi khi nhắc đến ông Trân, cán bộ và người dân thôn 1 và cả xã Trà Kót đều kính trọng, quý mến ông bởi ông am hiểu các phong tục tập quán và nét văn hóa độc đáo của người Cor. Ông Trần Văn Trân thường xuyên tuyên truyền, vận động bà con, đặc biệt là thế hệ trẻ người Cor phải biết yêu quý giữ gìn, bảo tồn vốn văn hóa truyền thống của dân tộc. Đội văn nghệ của thôn 1, là một trong những đội tiêu biểu của xã Trà Kót do ông Trân làm tổ trưởng thường xuyên được chọn đi tham gia biểu diễn vào nhũng dịp diễn ra lễ hội văn hóa các dân tộc miền núi của huyện, tỉnh và tại Làng Văn hóa Các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội. Dưới sự hướng dẫn của ông, Đội văn nghệ thôn 1 đã vinh dự nhận được Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch vì đã có nhiều thành tích xuất sắc trong đợt biểu diễn tại Làng văn hóa Đồng Mô nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội. Ngoài ra, ông còn tham gia nhiều hoạt động lễ hội trong và ngoài tỉnh.

       Hiện nay, văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số ở xã Trà Kót, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam đang đứng trước nguy cơ bị mai một dần theo thời gian do sự ảnh hưởng ồ ạt từ các luồng văn hóa khác. Những người biết sử dụng cồng chiêng hay đàn vơró, sáo ta lía, múa ka đấu hiện nay phần lớn đã lớn tuổi và còn lại rất ít. Điều này khiến ông Trần Văn Trân không khỏi lo lắng. Ông Trân luôn nhắc nhở thế hệ trẻ dân tộc Cor về tầm quan trọng của văn hóa dân tộc, cũng như trách nhiệm của cộng đồng trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Ông Trần Văn Trân, là tấm gương tiêu biểu cho văn hóa truyền thống của cộng đồng dân tộc Cor nơi đây./.