Thừa Thiên Huế: Bhrợ têng xang bha ar pa tơ c’kir bha ar pa tơ chr’năp k’tiêc k’ruung Cửu đỉnh

Thứ hai, 10:16, 14/06/2021

Xang 2 c’moo pa chăp ch’mêêt lêy lâng bhrợ pa dưr c’kir bha ar ha cr’van k’tiêc k’ruung Cửu đỉnh, Trung tâm Zư đơc C’kir cố đô Huế t’mêê pa căh Bộ Văn hóa- Thể thao lâng Du lịch ha lỵ lêy, đoọng boop p’rá, l’lăm bêl xay pa căh UNESCO xay moon Cửu đỉnh năc C’kir bha ar bha lang k’tiêc.

Cửu đỉnh năc 9 đỉnh lâng đồng bơơn tơơp bhrợ têng moot x’ría c’moo 1835 đhị lang Bhua Minh Mạng, bơơn ta bhrợ đhị tang Thế Tổ Miếu, Đại Nội Huế. Tơợ đêêc tươc đâu, Cửu đỉnh công dzợ ăt liêm đhị đâu, năc đoo lâng muy đhị đâ a năm dzợ liêm doó âi bhrợ bhr’lâ. Râu chr’năp, Cửu đỉnh p’têêt lâng thụy hiệu âng apêê bhua Nguyễn, bơơn bhrợ đhị đhăm zr’moh lâng đong bhuôih apêê bhua coh cr’loọng Thế Tổ Miếu Cửu đỉnh Huế năc đợ bh’nơơn bh’rợ nghệ thuật liêm chr’năp ooy văn hóa lâng lịch sử âng k’tiêc k’ruung, k’độ bâc c’liêng bh’rợ âng muy cr’chăl, cr’noọ cr’niêng âng acoon manưih ooy k’tiêc k’ruung, plêêng k’tiêc. Z’lâh 200 c’moo đanh, tươc đâu, Cửu đỉnh công dzợ ăt liêm cơnh tr’nơơp. Lâh apêê c’leh pa căh đoọng ha pêê bhua, pa căh quyền lực âng đong Nguyễn năc cửu đỉnh cơnh muy bộ “ Địa dư chí lược” âng Việt Nam tơơp thế kỷ XIX bơơn xră pa căh cơnh lâng pa zêng 162 x’ră cooch booc liêm pr’ay. Cửu đỉnh p’têêt lâng acoon số 9, muy acoon số chr’năp ting cơnh xa nay âng phương Đông; công năc cr’noọ bha lâng âng bhua Minh Mạng coh bh’rợ tộc bhrợ Cửu Đỉnh ha triều đại đay: Zâp râu coh đâu zêng bơơn chơơih pay lâng ra păc ting số 9. Pa bhlâng ănc, Cửu đỉnh, ha dang coh c’năt Tuyên đỉnh vêy k’ruung Hồng năc Huyền đỉnh vêy k’ruung Cửu Long lâng Nhân đỉnh vêy k’ruung Hương; Cao đỉnh vêy t’cooh crâng năc Nhân đỉnh vêy a xiu ruôih coh biển. Apêê x’ră coh Cửu đỉnh zêng pa căh đợ râu la lua lâng đăn lâng đha nuôr Việt Nam. Đong pa chăp ch’mêêt lêy Dương Phước Thu đoọng năl: Zâp đoo x’ră bơơn tôc coh Cửu đỉnh zêng năc đợ c’leh zr’lụ tơợ Bắc tươc Nam./.

Thừa Thiên Huế: Hoàn thành hồ sơ di sản tư liệu bảo vật quốc gia Cửu đỉnh

Sau 2 năm nghiên cứu và xây dựng hồ sơ di sản tư liệu cho bảo vật quốc gia Cửu đỉnh, Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế vừa trình Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch xem xét, cho ý kiến, trước khi đệ trình UNESCO công nhận Cửu đỉnh là Di sản tư liệu thế giới.

Cửu đỉnh là 9 đỉnh bằng đồng được khởi công chế tác vào cuối năm 1835 dưới thời vua Minh Mạng, được đặt tại sân Thế Tổ Miếu, Đại Nội Huế. Từ đó đến nay, Cửu đỉnh vẫn tồn tại nguyên ở vị trí này, là bản nguyên gốc và duy nhất, chưa từng sửa chữa. Điều đặc biệt, Cửu đỉnh gắn liền với thụy hiệu của các vua nhà Nguyễn, được đặt ở vị trí đối diện án thờ các vua bên trong Thế Tổ Miếu. Cửu đỉnh Huế là những tác phẩm nghệ thuật đặc sắc, có giá trị cao về mặt văn hóa và lịch sử của dân tộc, chứa đựng những nội dung tư tưởng của một thời đại, tâm tư và ý niệm của con người về đất nước, vũ trụ và thiên nhiên. Trải qua 200 năm tồn tại, đến nay, Cửu đỉnh vẫn còn nguyên vẹn như ban đầu. Ngoài tính biểu trưng cho các vị vua, thể hiện quyền lực của vương triều nhà Nguyễn thì Cửu đỉnh như một bộ “Địa dư chí lược” của Việt Nam đầu thế kỷ XIX được ghi bằng ngôn ngữ tạo hình với tổng cộng 162 họa tiết chạm nổi tinh xảo. Cửu Đỉnh gắn liền với con số 9, một con số thiêng liêng theo quan niệm phương Đông; cũng là tư tưởng chủ đạo vua Minh Mạng trong việc đúc Cửu Đỉnh cho triều đại mình: Tất cả các loại cảnh vật đều được chọn lọc và sắp xếp theo số 9. Đặc biệt, trên Cửu đỉnh, nếu ở phần Tuyên đỉnh có sông Hồng thì Huyền đỉnh có sông Cửu Long và Nhân đỉnh có sông Hương; Cao đỉnh có cọp trên rừng thì Nhân đỉnh có cá voi dưới biển. Các hình ảnh ở Cửu đỉnh đều biểu hiện những cảnh vật rất thật và gần gũi với dân tộc Việt Nam. Nhà nghiên cứu Dương Phước Thu cho biết: Tất cả các hình ảnh được đúc nổi trên Cửu đỉnh đều là những đặc trưng vùng miền trải dài từ Bắc chí Nam./.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

MƯY BÍ THƯ CHR’VAL COH DA DING K’COONG ĐÀ NẴNG CĂH DZỢ ĐOỌNG BHRỢ UỶ VIÊN BAN CHẤP HÀNH ĐẢNG BỘ CHR’VAL

LÂH 1,2 ỨC THÍ SINH ZƯỚC PÂH THI TỐT NGHIỆP THPT C’MOO 2026

HUẾ T’PÂH LÂH 610.000 CHU T’MOOI COH BÊL LỄ 30/4 – 01/5

A BÓC TOONG ĐAM LỌONG PR’LOỌNG ẶT ĐHÊY, BHRỢ ĐHẬU BHƯAH CHR’NĂP DU LỊCH MĂNG ĐEN

CỌOP ZƯ MANƯIH PA ĐHIÊR XE ÂNG TU BHIỆC ROOH XE Ô TÔ ĐHỊ CÂY XĂNG ĐÀ NẴNG BHRỢ 2 CHA NẮC CHÊỆT

CHỦ TỊCH QUỐC HỘI TRẦN THANH MẪN LƯM PRÁ LÂNG ĐHANUÔR ĐHỊ TP HỒ CHÍ MINH

PODCAST/ VIDEO

HỒI SINH LÀNG GỐM THANH HÀ

Pr'hay chr'năp bhlâng VOV4