Tợơ trung tâm chr’val Hồng Thuỷ, chr’hoong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế truih c’lâng k’tứi moọt ooy ha rêê mơ 2 tiếng đồng hồ, z’lâh bấc crâng nắc vêy tước zr’lụ crâng âng tiểu khu 256 t’mêê apêê huông lết col pay, pa hư. Bấc n’loong ga mắc t’mêê apêê col c’lâm, tơơm dzợ xắt t’mêê. Đọong zư lêy crâng coh đâu, đh’rưah lâng k’bhuh kiểm lâm chuyên trách, Bộ đội Biên phòng lâng apêê tổ chức zư lêy crâng vel  bhươl bơơn bhrợ pa căh đoọng pa zưm, k’đhợơng lêy đhr’năng pa hư crâng… Ha dợ, pazêng tu bhiệc pa hư crâng đhị đâu nắc dzợ ta luôn dưr vaih, crâng dzợ ta pa hư toong t’ngay ha dưm. T’cooh Nguyễn Văn Sỹ, Trưởng k’bhuh pa đớp zư lêy crâng tiểu khu 256 ặt đhị chr’val Hồng Thuỷ, chr’hoong A Lưới đoọng năl: apêê pa hư crâng zêng tợơ tỉnh Quảng Bình moọt ooy đâu pa zưm lâng apêê đhanuôr vel đong tông moọt pay n’loong tợơ crâng: “X’rịa c’moo 2020, nắc pa xang hợp đồng, tu cơnh đếêc rau k’đhap zr’năh bhlầng xoọc đâu nắc chroót zên. Cơnh lâng k’bhuh zư lêy crâng, chroót zên muy c’moo muy chu, nắc rau k’đhap bhlầng. Rau bơr nắc cr’chăl đâu, Ủy ban t’mêê hợp đồng cớ nắc moọt tợơp c’xêê 4, tu cơnh đếêc bhiệc lêy cha mệêt, zư lêy, đoọng lêy cha mệêt pa hư crâng nắc xiêr.”

        Zr’lụ crâng crêê apêê huông lết col pa hư nắc âng chr’val Hồng Thuỷ k’đhợơng lêy. UBND chr’val Hồng Thuỷ ơy pa đớp đoọng ha k’bhuh  pr’loọng đong t’cooh Nguyễn Văn Sỹ ặt đhị  vel Pa Ây, chr’val Hồng Thuỷ zư lêy. T’cooh Ngô Hữu Phước, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm chr’hoong A Lưới, đoọng năl: đhị zr’lụ nâu, tợơ lêy cha mệêt vêy 10 t’nơơm n’loong ta col pa hư, pậ 45-70cm. Tơơm n’loong lâh ta col pa hư nắc apêê k’bhuh n’loong chr’năp cơnh: Bạng, Phò Lái, Xoan, Trám,… T’cooh Phước đoọng năl, đhr’năng bhrợ têng n’loong lết xa nay ta luôn dưr vaih đhị zr’lụ bhlưa 2 tỉnh Quảng Trị lâng Thừa Thiên Huế. Coh đâu, vel đong zr’năh k’đhap tu cơnh đếêc lêy bhrợ k’đhap zr’năh. Coh cr’chăl a hay, k’bhuh kiểm lâm vel đong pa zưm lâng Bộ đội Biên phòng đh’rưah lâng apêê ngành chức năng lâng chính quyền vel đong bhrợ têng apêê g’luh truy quét đhị crâng, ơy bơơn lêy, cọop zư 8 tu bhiệc lâng lâh 13m3 n’loong. T’cooh Ngô Hữu Phước, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm chr’hoong A Lưới đoọng năl: “Coh đhr’năng bhrợ têng, a zi nắc ơy pa hay pazêng đhanuôr, k’bhuh pr’loọng dong ơy vêy đớp zư lêy crâng lâng pay chế độ ting cơnh Nghị định 75 nắc vêy trách nhiệm lâh mơ dzợ coh  bh’rợ k’đhợơng, zư lêy crâng ơy pa đớp đoọng. Đhơ cơnh đếêc, coh cr’chăl a hay, đhr’năng pay cr’van crâng lết xa nay dzợ dưr vaih.”

        Cr’chăl a hay, crâng đhị chr’hoong da ding ca coong A Lưới moon za zưm lâng đhị chr’val Hồng Thuỷ moon lalay bơơn pa đớp đoọng ha đhanuôr k’đhợơng lêy ting cơnh quy định âng pháp luật. Đhơ cơnh đếêc, bhiệc chroót zên đoọng ha đhanuôr coh apêê tổ dzợ căh ơy liêm; zên prặ m’bứi; đhanuôr k’đhợơng zư lêy crâng vêy ha dợ đhr’năng pa hư dzợ dưr vaih bấc. T’cooh Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND chr’hoong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế đoọng năl, chr’hoong nắc k’đươi moon apêê vel đong pa zưm lâng k’bhuh Biên phòng, Kiểm lâm, apêê tổ zư lêy crâng bhrợ liêm bh’rợ âng đay: “Đhanuôr vêy quyền lợi ha dợ căh bhrợ têng liêm  bh’rợ zư lêy crâng, nắc ahêê căh ơy vêy cơnh bhrợ têng rợơng nhâm đăh đâu. A zi k’đươi moon coh cr’chăl ha y nắc apêê cấp thẩm quyền, pa bhlầng k’rang tước zên prặ zooi apêê k’bhuh k’đhợơng zư lêy crang. Rau bơr nắc lêy vêy quy định chế tài ghit liêm đoọng tọom bhrợ crêê nhâm cơnh lâng apêê căh bhrợ têng liêm bhiệc zư lêy crâng.”

       Ting cơnh t’cooh Nguyễn Đại Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel đong tỉnh, đh’rưah bhrợ Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thừa Thiên Huế nắc bhiệc zư lêy crâng, cha groong col pa hư, pay cr’van crâng căh crêê quy định dzợ lưm bấc k’đhap zr’năh. Dưr vaih đhr’năng nâu nắc tu k’bhuh ma nuyh bhrợ têng mbứi, vel đong pậ bhưah, k’đhap đoọng lêy cha mệêt lưch. T’cooh Nguyễn Đại Anh Tuấn moon, đhanuôr dzợ đương g’nưm tợơ k’bhuh kiểm lâm, căh ơy bơơn lêy c’rơ  bh’rợ âng đay coh  bh’rợ zư lêy crâng vel đong: “Bhiệc k’đhơợng zư lêy crâng za nươr tợơ đhanuôr, nắc pa tệêt pa zưm đhanuôr đhị  vel đong nắc đoo cơnh lâng crâng ha dợ bơơn đớp pay 300.000đ/ha, ha dợ căh zập đoọng tr’mông tr’meh âng đhanuôr tu cơnh đếêc zập bh’rợ zêng Kiểm lâm lêy bhrợ lưch./.”

Thừa Thiên Huế: Rừng A Lưới bị chặt phá

      PV Lê Hiếu/VOV-Miền Trung

Những cánh rừng ở huyện miền núi A Lưới, khu vực giáp ranh giữa 2 tỉnh Thừa Thiên Huế và Quảng Trị vẫn chưa thôi chảy máu. Các đối tượng khai thác rừng trái phép tiếp tục xâm hại rừng, gây thiệt hại nghiêm trọng rừng tái sinh.

       Từ trung tâm xã Hồng Thủy, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế men theo con đường mòn vào nương rẫy chừng 2 tiếng đồng hồ, trèo qua nhiều đèo dốc khúc khuỷu mới vào được khu vực rừng thuộc tiểu khu 256 vừa bị lâm tặc đốn hạ. Nhiều cây gỗ lớn bị đốn hạ, gốc cây còn tươi nguyên. Để bảo vệ rừng nơi đây, bên cạnh lực lượng kiểm lâm chuyên trách, Bộ đội Biên phòng và các tổ bảo vệ rừng cộng đồng được lập ra để phối hợp, ngăn chặn nạn phá rừng... Thế nhưng, những vụ phá rừng tại đây vẫn liên tiếp diễn ra, rừng vẫn ngày đêm bị xâm hại. Ông Nguyễn Văn Sỹ, Trưởng nhóm giao khoán bảo vệ rừng tiểu khu 256, ở xã Hồng Thủy, huyện A Lưới cho biết: các đối tượng phá rừng hầu hết từ tỉnh Quảng Bình vào đây cấu kết với một số người dân địa phương, lén lút vào rừng khai thác:“Cuối năm 2020, là kết thúc hợp đồng nên cái khó khăn nhất hiện tại là chi trả. Riêng nhóm hộ bảo vệ rừng, chi trả một năm một lần, là cái khó khăn thứ nhất. Thứ hai, đến thời điểm này, Ủy ban mới hợp đồng trở lại là vào đầu tháng 4, nên việc tuần tra, bảo vệ, để mà kiểm tra nạn phá rừng là hơi hạn chế. ”

Khu vực rừng bị lâm tặc đốn hạ do xã Hồng Thủy quản lý. UBND xã Hồng Thủy đã giao khoán cho nhóm hộ ông Nguyễn Văn Sỹ ở thôn Pa Ây, xã Hồng Thủy, quản lý, bảo vệ. Ông Ngô Hữu Phước, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện A Lưới, cho biết: Tại khu vực này, qua kiểm tra có 10 gốc cây bị chặt hạ, đường kính từ 45cm - 70 cm. Cây gỗ bị chặt hạ thuộc các chủng loại như Bạng, Phò Lái, Xoan, Trám,… Ông Phước cho biết thêm, tình trạng khai thác gỗ trái phép thường xảy ra ở khu vực giáp ranh giữa 2 tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên Huế. Nơi đây, địa hình phức tạp nên việc xử lý gặp nhiều khó khăn. Trong thời gian vừa qua, lực lượng kiểm lâm địa phương phối hợp với Bộ đội Biên phòng cùng các ngành chức năng và chính quyền địa phương tổ chức các đượt truy quét tại rừng, đã phát hiện, bắt giữ 8 vụ với hơn 13m³ gỗ. Ông Ngô Hữu Phước, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện A Lưới, cho biết:“Trong quá trình tổ chức thực hiện, chúng tôi đã nhắc nhở những cộng đồng, nhóm hộ đã có nhận rừng để quản lý, bảo vệ và hưởng chính sách theo Nghị định 75 là phải có trách nhiệm hơn nữa trong công tác quản lý rừng được giao. Tuy nhiên, trong thời gian vừa qua, tình trạng khai thác lâm sản trái pháp luật vẫn còn diễn ra.”

Thời gian qua, rừng ở huyện miền núi A Lưới nói chung và ở xã Hồng Thủy nói riêng được giao cho cộng đồng quản lý theo các quy định của pháp luật. Tuy nhiên, việc chi trả cho bà con trong các tổ cộng đồng còn bất cập; kinh phí hạn hẹp; bà con nhận quản lý, bảo vệ rừng nhưng tình trạng phá rừng không giảm. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, huyện chỉ đạo các địa phương phối hợp với lực lượng Biên phòng, Kiểm lâm, các tổ bảo vệ rừng làm tốt nhiệm vụ của mình:“Bà con có quyền lợi nhưng không làm tốt công tác bảo vệ rừng thì chúng ta chưa có một chế tài để xử lý vấn đề này. Chúng tôi đề nghị trong thời gian tới, các cấp có thẩm quyền, đặc biệt quan tâm kinh phí hỗ trợ cho các tổ quản lý bảo vệ rừng. Thứ hai, là cần có quy định chế tài cụ thể để mà xử lý các trường hợp không làm tốt công tác bảo vệ rừng”

Theo ông Nguyễn Đại Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh, kiêm Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thừa Thiên Huế thì việc bảo vệ rừng, chống nạn chặt phá, khai thác rừng không đúng quy định còn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân do lực lượng mỏng, địa bàn rộng, khó kiểm soát. Ông Nguyễn Đại Anh Tuấn nói, người dân còn ỷ lại lực lượng Kiểm lâm, chưa thấy được vai trò, trách nhiệm của mình trong công tác bảo vệ rừng cộng đồng:“Việc quản lý, bảo vệ rừng dựa vào cộng đồng, nó gắn kết cộng đồng ở bản địa ở đấy đối với rừng nhưng thực ra hưởng lợi 300.000 đồng/ ha cũng chưa đáp ứng được đời sống của bà con nên gần như công việc Kiểm lâm phải cáng đáng cả.”./.