Hân đhơ zr’nắh k’đhạp, trơ vâng lấh mơ bhiệc băn a’ọc, bhrợ ruộng, nắc pr’loọng đông t’coóh Nguyễn Đức Minh, cóh vel Lan Đình, chr’val Việt Thành, chr’hoong Trấn Yên, tỉnh Yên Bái dzợ ặt zư băn tằm bấc c’moo đâu tu vêy zên pa chô bấc. ting cơnh t’coóh Minh lêy cha mêết, lâng 2, 3sào ruộng đhị đăn k’ruung Hồng, xang bêl lơi zên phân bón, bhiệc zư lêy lâng m’ma... bêl bơơn bhrợ, cha nêếh đắt lấh mơ câl cóh ngoai chợ: “Cơnh đhanuôr lêy cha mêết mưy hân noo chóh bhrợ ha roo bil 3 c’xêê, bơơn bấc bhlâng nắc 1,8 tước 2 tạ cha nêếh zâp sào, ting lêy 3 c’xêê bơơn 1,4 ực. Ha dang acu băn mơ 5 nong tằm, pa chô mơ 8 ký kén đhị mưy nong, lâng zên pa câl k’ha riêng r’bhâu zâp ký nắc cung bơơn 4 ực đồng, mưy c’xêê acu pa chô 2 g’lúh cơnh đêếc. moon zr’nưm nắc câl pay tằm têêm ngăn pr’ắt tr’mung lấh mơ chóh bhrợ ha roo.”

T’coóh Nguyễn Văn Mạnh, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp lâng pa dưr pa xớc vel bhươl chr’hoong Trấn Yên, tỉnh Yên Bái đoọng năl: Ghít lấh mơ Nghị quyết âng Đảng bộ chr’hoong đắh pa dưr pa xớc vel bhươl, cr’chăl hanua ngành Nông nghiệp nắc ơy moon pa choom đhanuôr k’tiếc chóh ha roo cắh liêm choom, đhị k’tiếc toor k’ruung Hồng lêy chóh dâu băn tằm lâng zooi zúp đhanuôr đắh kỹ thuật. Xoọc, zâp zr’lụ chóh dâu băn tằm bơơn bhrợ pa dưr bhứah, zúp lêy pa xiêr zên câl, c’rơ bh’rợ, pa dưr đợ mơ đhị băn tằm cóh đơn vị băn bhrợ, kén tằm bơơn zâp công ty, doanh nghiệp câl lâng zên têêm ngăn k’dâng 100 r’bhâu đồng đhị 1 ký. Lơi jợ zên pa câl đươi l’lăm, nắc vêy pa chô mơ 5-7 chu ting lêy lâng chóh ha roo: “Tr’mung âng acoon tằm cắh đenh, đấh dưr pậ, bêl đấh dưr pậ cơnh đâu nắc buôn dưr váih cr’ay, ha dang bh’rợ zêl cha groong pr’lúh cr’ay cắh liêm choom nắc lêy băn acoon bh’năn nâu buôn cắh liêm choom. Zâp cr’chăl lêy băn cắh cậ tơợp băn bhrợ zêng vêy cán bộ kỹ thuật, cán bộ khuyến nông moon pa choom đoọng ha đhanuôr ooy zâp bh’rợ lêy băn lâng zêl cha groong cr’ay ha tằm cơnh: khử trùng zâp pr’đươi pr’dua băn, rao pa liêm nong, hi la dâu pay đoọng ha tằm cha nắc lêy têêm ngăn. Bêl m’ma liêm, k’rơ nắc vêy bơơn bh’nơơn liêm choom.”

Chr’hoong Trấn Yên xoọc vêy k’noọ 700ha k’tiếc chóh dâu băn tằm, lấh mơ nắc cóh zâp chr’val Việt Thành, Báo Đáp, Y Can, Quy Mông lâng nắc dưr váih bh’rợ bhlâng âng đhanuôr. Bh’rợ băn tằm vêy đơơng chô bh’nơơn bấc âng đhanuôr. Bh’rợ băn tằm đơơng chô bh’nơơn chr’nắp đoọng ha đhanuôr bấc c’moo nua, ooy c’moo 2020, hân đhơ ặt zâng lâng râu cắh liêm crêê âng pr’lúh Covid-19, dâu tằm đơơng chô mơ 80 tỉ đồng đoọng ha đhanuôr vel đông. T’coóh Trần Đông, Chủ tịch UBND chr’hoong Trấn Yên, tỉnh Yên Bái đoọng năl, đhị đại hội Đảng bộ chr’hoong g’lúh 22, nhiệm kỳ 2020-2025, chr’hoong nắc ơy moon pa glúh 28 cr’noọ bh’rợ liêm ghít đhị zâp đắh bh’rợ, đắh pa dưr pa xớc nông lâm nghiệp nắc lêy cha mêết tơơm chr’nóh bha lâng nắc chóh dâu băn tằm: “Ooy cr’chăl c’moo 2020-2025, ooy đắh bhrợ têng nông lâm nghiệp chr’hoong t’bhlâng lêy năl ghít đợ tơơm chr’nóh bha lâng âng chr’hoong cơnh nắc chóh dâu băn tằm, t’bhlâng vêy lấh 1 r’bhâu hécta cr’chăl nâu a’tốh, zư têêm ngăn k’tiếc 3.500 hécta a’băng cram Bát độ, chóh quế pa dưr pa xớc ting c’lâng hữu cơ. Đoọng pa dưr pa xớc nhâm mâng zâp tơơm chr’nóh bha lâng, chr’hoong xoọc pazưm lâng zâp doanh nghiệp, zâp đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp chấc lêy zâp đắh m’ma dâu tằm chính ngạch, p’têết pazưm lâng zâp doanh nghiệp đoọng bhrợ têng bhiệc câl pay, bhrợ têng kén tằm, bhrợ têng a’băng cram, bhrợ têng quế hữu cơ... zúp đoọng zên pa câl têêm ngăn lâng đhanuôr k’rêệm loom lấh.”

Tơợ c’lâng xa nay liêm crêê, pr’ắt tr’mung âng chr’hoong Trấn Yên nắc ơy pa dưr pa xớc liêm choom, đợ mơ pr’loọng đha rứt nắc dzợ lấh 4%, zên pa chô mưy cha nặc mơ 40 ực đồng ooy c’moo hanua, âng đơơng chr’hoong dưr váih chr’hoong vel bhươl t’mêê tr’nơợp âng zâp tỉnh Tây Bắc./.

Chuyển đổi sản xuất hiệu quả, Trấn Yên trở thành

huyện nông thôn mới đầu tiên của Tây Bắc

                                                                                                    PV Thừa Xuân

Từ chủ trương đúng hướng, hoạt động sản xuất nông nghiệp ở huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái thời gian qua đã có những bước phát triển mạnh. Đảng bộ huyện đã xác định những tiềm năng, thế mạnh, cây, con chủ lực trong phát triển kinh tế, như trồng dâu nuôi tằm, măng tre Bát độ, cây quế… Những cây trồng này đã giúp người dân chuyển đổi sản xuất, nâng cao thu nhập, góp phần đưa Trấn Yên trở thành huyện nông thôn mới đầu tiên của miền núi Tây Bắc. 

Dù vất vả, bận rộn hơn so với nuôi lợn, làm ruộng, nhưng gia đình ông Nguyễn Đức Minh, ở thôn Lan Đình, xã Việt Thành, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái vẫn duy trì nuôi tằm nhiều năm nay vì thu nhập cao. Theo ông Minh tính toán, với vài sào ruộng ở bãi bồi ven sông Hồng, sau khi trừ phân bón, công chăm sóc, giống… lúc thu hoạch, gạo còn đắt hơn mua ngoài chợ: “Như nhà nông tính đơn cử nhất một vụ lúa là mất 3 tháng, giỏi lắm được 1,8 đến 2 tạ thóc mỗi sào, tính ra 3 tháng được 1,4 triệu. Nếu tôi chỉ cần nuôi 5 nong tằm, thu hoạch khoảng 8kg kén/nong, với giá bán trăm nghìn mỗi cân thì tôi đã có 4 triệu rồi, một tháng tôi thu được hai đợt như thế. Nói chung là thu nhập thì nuôi tằm đảm bảo cuộc sống hơn cây lúa”

Ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái cho biết: Cụ thể hóa Nghị quyết của Đảng bộ huyện về phát triển nông nghiệp, thời gian qua ngành Nông nghiệp đã hướng dẫn bà con chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả, đất bãi bồi ven sông Hồng sang trồng dâu nuôi tằm và hỗ trợ bà con về kỹ thuật. Hiện, các khu vực trồng dâu, nuôi tằm được xây dựng quy mô, giúp giảm chi phí, công lao động, tăng số lượng tằm nuôi trên đơn vị diện tích. Kén tằm được các Công ty, doanh nghiệp mua với giá ổn định khoảng 100 nghìn đồng/1kg. Trừ chi phí đi vẫn cho thu nhập gấp 5 đến 7 lần so với trồng lúa: “Vòng đời của con tằm rất là ngắn, lớn rất nhanh, khi mà lớn nhanh như thế rất dễ bị bệnh, nếu công tác phòng bệnh không tốt thì nuôi con này rất dễ bị thất bại. Mỗi giai đoạn nuôi hoặc đầu vụ đều có cán bộ kỹ thuật, cán bộ khuyến nông hướng dẫn bà con về các biện pháp kỹ thuật nuôi và phòng bệnh cho tằm như: khử trùng các dụng cụ nuôi, rửa nong, né sạch; lá dâu hái cho tằm con phải đảm bảo. Khi mà con giống tốt, khỏe, lúc đó nuôi mới đạt hiệu quả kinh tế cao”

Huyện Trấn Yên hiện có gần 700 héc ta đất trồng dâu nuôi tằm, chủ yếu ở các xã Việt Thành, Báo Đáp, Y Can, Quy Mông và đã trở thành nghề chính của bà con nông dân. Nghề nuôi tằm mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân nhiều năm qua, riêng năm 2020, dù chịu tác động của dịch bệnh Covid-19, dâu tằm vẫn mang lại khoảng 80 tỷ đồng cho nông dân địa phương. Ông Trần Đông, Chủ tịch UBND huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái cho biết: Tại Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXII, nhiệm kỳ 2020 – 2025, huyện đã đặt ra 28 chỉ tiêu cụ thể trên tất cả các lĩnh vực, riêng phát triển nông, lâm nghiệp xác định cây chủ lực là trồng dâu, nuôi tằm: “Trong giai đoạn 2020 – 2025, trong sản xuất nông- lâm nghiệp huyện tiếp tục xác định những cây trồng chủ lực của huyện như là trồng dâu nuôi tằm, phấn đấu có trên 1 nghìn héc ta giai đoạn tới; duy trì ổn định diện tích 3.500 héc ta tre măng Bát độ; trồng quế phát triển theo hướng quế hữu cơ. Để phát triển bền vững các cây trồng chủ lực, huyện đang hợp tác với các doanh nghiệp, các đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp tìm kiếm các nguồn giống dâu tằm chính ngạch; liên tết với các doanh nghiệp để tổ chức thu mua, chế biến kén tằm, sản xuất chế biến măng tre, sản xuất quế hữu cơ… giúp cho giá cả ổn định và người nông dân yên tâm hơn”

Từ chủ trương đúng hướng, kinh tế - xã hội của huyện Trấn Yên đã phát triển tích cực, tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn hơn 4%, thu nhập bình quân đầu người đạt gần 40 triệu đồng trong năm vừa qua, đưa huyện trở thành huyện nông thôn mới đầu tiên của các tỉnh Tây Bắc./.