Hân đhơ cơnh đêêc, lâh đợ acoon số ghít n’năc, xa nay bh’rợ du lịch công dzợ muy bơr rau căh ơy liêm choom. Hau tu ta mooi tơợ k’tiêc k’ruung n’lơơng căh tộ c’câl bấc lâh mơ? Hau tu pazêng c’kir k’r’bhâu c’moo năc đhiệp muy ng’lươt lêy a năm? Xa nay ta ơơi pa chô êêh rau muy đơ bâc, ha dzợ rau bha lâng năc coh Cr’noọ xa nay lâng cơnh Ng’bhrợ têng.

BHA AR XRẶ 2: NGÀNH DU LỊCH BHR’LẬ CỚ, PA DƯR NHÂM MÂNG

C’moo 2025, du lịch Việt Nam vêy 22 ức chu ta mooi tơợ k’tiêc k’ruung n’lơơng tươc la lêy, vêy 140 ức chu ta mooi coh k’tiêc k’ruung lươt la lêy, pazêng zên bơơn pay pa chô lâh 1 ức tỷ đồng. Đợ acoon số n’nâu năc đoọng lêy năc rau dưr vaih cớ liêm choom bhlâng âng ngàn kinh tế bha lâng. Hân đhơ cơnh đêêc, lâh đợ rau pa dưr liêm choom n’năc âng du lịch Việt Nam năc dzợ rau zr’năh k’đhap. Rau đêêc năc đhr’năng pr’đươi du lịch coh vel đong dzợ mr’cơnh, căh lâh liêm choom; rau liêm choom âng dịch vụ căh mr’cơnh; đợ zên đươi dua âng ta mooi tơợ k’tiêc k’ruung n’lơơng dzợ m’bứi t’piing lâng bấc k’tiêc k’ruung n’lơơng coh zr’lụ.

Muy coh pazêng rau căh liêm choom vêy ta moon năc đhr’năng du lịch đươi dua bâc ooy muy bơr thị trường ta mooi tơợ đanh ahay. Ting cơnh p’căn Nguyễn Lê Mai Phương, Giám đốc Công ty Du lịch Seni xang lâh pr’luh cr’ăy Covid-19, du lịch Việt Nam xoọc dưr vaih k’rơ lâh mơ. Hân đhơ cơnh đêêc, ta mooi nâu cơy căh muy tước la lêy ting n’năc năc dzợ chêêc n’năl, ting đươi dua. Tu cơnh đêêc, bh’rợ bhr’lậ cớ đợ pr’đươi du lịch năc căh muy bh’rợ kỹ thuật ting n’năc năc dzợ tr’xăl ooy cr’noọ xa nay lâng bh’rợ pa dưr:“Đợ pr’đươi du lịch xoọc đâu năc dzợ bấc ng’tước lêy a năm, ha dợ đợ bh’rợ chêêc n’năl, ting đươi dua ghit lâh mơ năc căh ơy bâc. Pr’đươi du lịch coh ha dum căh ơy ta đươi liêm choom. Pazêng bh’rợ du lịch cơnh du lịch cộng đồng, du lịch cruung đác, du lịch pa dưah đh’reh cr’ăy năc đhiệp năc mơ a tôh a năm. Huế năc vêy cr’noọ bh’rợ t’mêê coh bh’rợ pa dưr pr’đươi du lịch, năc ng’bhrợ t’bấc đợ pr’đươi chêêc n’năl pa têệt đh’rưah lâng văn hoá, bh’rợ lướt cha cha đa đăh, nghệ thuật ty đanh, du lịch pa dưah đh’reh cr’ăy crêê cơnh lâng c’lâng bh’rợ liêm choom lâh mơ cơnh xoọc đâu”.

Coh đhr’năng n’năc, bh’rợ bhrợ t’bhưah thị trường, t’pâh c’bhuh ta mooi c’câl, đơ đươi bâc lâng đhêy ăt đanh đươnh xoọc dưr vaih xa nay bh’rợ đơơh hân lâh mơ. Đh’rưah lâng n’năc, thị trường coh cr’loọng k’tiêc k’ruung lâng lâh 100 ức đhanuôr năc vêy ta moon năc pr’đơợ chr’năp âng ngành Du lịch. T’cooh Nguyễn Cao Tấn, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình xay truih, vel đong xay moon pa dưr công nghiệp văn hoá pa têệt lâng du lịch, bhrợ t’vaih zr’lụ ngành kinh tế bha lâng âng ngành du lịch. Ninh Bình ơy lâng xoọc t’bhlâng t’bấc pr’đươi, bhrợ t’vaih rau chr’năp pr’hay la lay, ting bhrợ pa dưr thương hiệu du lịch Việt Nam. Ting n’năc, bh’rợ xay p’căh năc vêy ta bhrợ k’rơ lâh mơ, liêm choom lâh mơ, pa têệt lâng rau la lay âng zập zr’lụ miền đoọng bhrợ t’vaih thương hiệu du lịch k’tiêc k’ruung ghít lâh mơ.“Năc ng’bhrợ k’rơ lâh mơ bh’rợ k’đơơng vel đong, pa dưr pazêng rau chr’năp la lay âng zập zr’lụ, miền bhrợ t’vaih đợ du lịch Việt Nam tươc ooy bha lang k’tiêc, lêy pay ooy pazêng thị trường bha lâng đoọng bhrợ pa dưr thương hiệu âng k’tiêc k’ruung. N’đăh vel đong, azi t’bhlâng bhrợ t’vaih đợ pr’đươi vêy đợ rau chr’năp liêm la lay, ting bhrợ zr’lụ du lịch Việt Nam vêy bấc cơnh chr’năp pr’hay âng du lịch Việt Nam”.

Đhị Huế, đô thị c’kir chr’năp pa bhlâng âng Việt Nam, pa dưr du lịch đh’rưah lâng công nghiệp văn hoá vêy ta moon năc c’lâng bh’rợ chr’năp pa bhlâng. P’căn Dương Thị Thu Truyền, Phó Giám đốc Sở Du lịch thành phố Huế prá xay, bh’rợ bhr’lậ thị trường du lịch năc crêê cơnh lâng bh’rợ đô thị c’kir, xay bhrợ k’rơ ooy bh’rợ du lịch ch’ngaách liêm lâng du lịch nhâm mâng:“Lâng bh’rợ bhr’lậ cớ thị trường, thành phố Huế công xoọc lêy pay c’lâng bh’rợ crêê cơnh lâng bh’rợ đô thị c’kir, t’hước k’rơ ooy bh’rợ pa dưr du lịch ch’ngaách liêm, du lịch nhâm mâng. Lâng coh c’lâng bh’rợ n’năc công xay moon ghit thị trường n’nâu công năc muy thị trường bha lâng xay bhrợ đoọng ha cr’chăl ha y. Hân đhơ cơnh đêêc, ooy thể chế năc căh ơy ghít, đơơh vêy đợ cr’noọ xa nay du lịch ch’ngaách liêm lâng tơợ đêêc năc choom đươi đoọng prá xay lâng vêy cơnh cậ năc tơợ đêêc ng’cher đoọng chứng nhận ha doanh nghiệp”.

Coh cr’chăl t’mêê, bấc apêê chuyên gia xay moon, bh’rợ bhr’lậ cớ bh’rợ du lịch pa têệt đh’rưah lâng pa dưr công nghiệp văn hoá năc c’lâng bh’rợ chr’năp pa bhlâng. PGS. Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao lâng Du lịch Việt Nam prá xay, Việt Nam vêy đợ c’kir văn hoá bâc pa bhlâng năc đơơh vêy ng’xay truih cớ lâng đợ bh’rợ ta béch lâh mơ đoọng dưr vaih cơnh ng’chêêc n’năl bấc cơnh đoọng ha ta mooi. Tu cơnh đêêc, công nghiệp văn hoá năc pr’đơợ bhrợ t’vaih rau liêm choom bâc lâh mơ lâng c’rơ tr’zeng đoọng ha pr’đươi du lịch.“Zr’lụ du lịch năc căh muy zr’lụ tươc la lêy ting n’năc năc dưr vaih zr’lụ ahêê choom ăt mamông đh’rưah, đh’rưah chêêc n’năl lâng bhrợ t’vaih bh’rợ bhrợ cha ha zập ngai. Du lịch ng’đươi ooy công nghiệp văn hoá năc ting zư lêy c’kir, n’jưah pa dưr rau liêm choom âng pr’ăt tr’mông coh pazêng đô thị, đhị pazêng zr’lụ ng’tước du lịch lâng pa dưr kinh tế bhrợ t’vaih bh’rợ tr’nêng tr’béch g’lăng lâng pa mâng bh’rợ pa têệt đh’rưah bhlưa vel đong lâng rau pa dưr nhâm mâng”.

Apêê chuyên gia công moon pa rơơt, ha dang pa dưr du lịch căh vêy bh’rợ k’đhơợng lêy crêê cơnh, xay bhrợ t’bấc, bâc zr’lụ tươc la lêy năc dưr vaih lâng đhr’năng pa bhlâng bâc manuyh tươc, bhrợ t’vaih đhr’năng cơnh tr’câl tr’bhlêy coh pazêng c’kir lâng pa xiêr rau liêm choom. Bh’rợ “pa dưr c’kir” năc đh’rưah lâng bh’rợ zư lêy rau chr’năp pr’hay âng vel đong. Du lịch nhâm mâng năc tơơp tơợ văn hoá. Xa nay bh’rợ liêm choom bhlâng đoọng pa dưr công nghiệp văn hoá tước c’moo 2030, cr’noọ bh’rợ tước c’moo 2045 xay moon 10 ngành bha lâng, t’hước đhr’năng pa dưr k’dâng 10% coh muy c’moo, chroi đoọng 7%GDP lâng bhrợ t’vaih pazêng zr’lụ công nghiệp văn hoá, zr’lụ xay p’căh tr’béch g’lăng cơnh t’mêê liêm. T’cooh Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao lâng Du lịch prá xay ghít bh’rợ bhrợ t’mêê c’kir Quan họ Bắc Ninh lâng rau ta béch g’lăng âng nghệ sĩ năc t’pâh bâc ta mooi, bhrợ t’vaih c’lâng bh’rợ t’mêê đoọng pa dưr công nghiệp văn hoá lâng du lịch:“Xa nay du lịch năc ng’đươi ooy văn hoá. Năc ng’tơơp tơợ văn hoá, tơợ pazêng c’kir ng’bhrợ t’mêê lâng rau ta béch lâh mơ. Ng’lêy bhưah lâh mơ tơợ rau la lua, quan họ Bắc Ninh - C’kir vêy UNESCO haanh deh, năc lâng rau bh’rợ ta béch âng nghệ sĩ - Bắc Bling ơy t’pậ k’r’bhâu chu ta mooi tước ooy cruung k’tiếc Kinh Bắc. Đươi tơợ bấc cơnh bh’rợ nghệ thuật vêy ta bhrợ cơnh t’mêê năc bhrợ t’vaih c’lâng bh’rợ t’mêê đoọng ha ngành công nghiệp văn hoá”.

Bhr’lậ cớ ngành Du lịch năc căh muy xa nay bh’rợ đơơh choom ng’xay bhrợ liêm choom, năc c’lâng bh’rợ coh đanh đươnh, xay moon rau ting bhrợ đh’rưah, k’rong bhrợ nhâm mâng bhlưa Nhà nước, doanh nghiệp lâng zập ngai. Bêl bh’rợ chêêc lêy n’năl văn hoá la lua crêê cơnh cr’noọ cr’niêng âng ta mooi, du lịch Việt Nam năc ha dzợ vêy choom pa dưr nhâm mâng, xay p’căh ghít rau chr’năp coh xa nay bh’rợ du lịch coh zr’lụ lâng coh bha lang k’tiêc./.

LOẠT BÀI: DU LỊCH VIỆT NAM: VƯỢT "CÚ SỐC", ĐÓN VẬN HỘI MỚI

BÀI 2: NGÀNH DU LỊCH TÁI CƠ CẤU, PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

 Vượt mốc 1 triệu tỷ đồng doanh thu, đón hơn 22 triệu lượt khách quốc tế: Du lịch Việt Nam năm 2025 đã thực sự vươn mình mạnh mẽ từ đống đổ nát của đại dịch. Thế nhưng, đằng sau những con số "biết nói" ấy, bức tranh du lịch vẫn còn đó những mảng màu loang lổ. Tại sao khách quốc tế vẫn chưa chi tiêu mạnh tay? Vì sao những di sản nghìn năm vẫn chỉ dừng lại ở mức "cưỡi ngựa xem hoa"? Câu trả lời không nằm ở số lượng, mà nằm ở Tư duy và Hành động.

Năm 2025, du lịch Việt Nam đón 22 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 140 triệu lượt khách nội địa, tổng doanh thu ước vượt 1 triệu tỷ đồng. Những con số này cho thấy sự trở lại ấn tượng của ngành kinh tế mũi nhọn. Tuy nhiên, phía sau bức tranh tăng trưởng du lịch Việt Nam vẫn còn những gam màu tối. Đó là tình trạng, sản phẩm du lịch tại nhiều địa phương còn trùng lặp, thiếu chiều sâu; chất lượng dịch vụ chưa đồng đều; mức chi tiêu của khách quốc tế vẫn còn thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực.

Một trong những điểm yếu được chỉ ra là sự phụ thuộc của du lịch vào một số thị trường khách truyền thống. Theo bà Nguyễn Lê Mai Phương, Giám đốc Công ty Du lịch Seni thì sau đại dịch Covid-19, du lịch Việt Nam đang phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, du khách ngày nay không chỉ đến để tham quan mà còn tìm kiếm những trải nghiệm. Do đó, việc cơ cấu lại hệ thống sản phẩm du lịch không chỉ là yêu cầu mang tính kỹ thuật mà còn là sự chuyển đổi về tư duy và hành động phát triển:“Hệ thống sản phẩm du lịch hiện nay vẫn còn thiên về tham quan và du lịch, trong khi các hoạt động trải nghiệm có chiều sâu chưa thật sự phong phú. Sản phẩm du lịch ban đêm chưa được khai thác hiệu quả. Các loại hình như du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch chăm sóc sức khỏe mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu. Huế cần một cách tiếp cận mới trong phát triển sản phẩm du lịch, cần chuyển mạnh sang các sản phẩm trải nghiệm gắn với văn hóa, trải nghiệm ẩm thực, nghệ thuật truyền thống, du lịch chăm sóc sức khỏe  phù hợp với xu hướng chất lượng cao hiện nay”.

Trong bối cảnh đó, việc mở rộng thị trường, thu hút nhóm khách có khả năng chi tiêu cao và lưu trú dài ngày đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Song song với đó, thị trường nội địa hơn 100 triệu dân tiếp tục được xác định là nền tảng quan trọng của ngành Du lịch. Ông Nguyễn Cao Tấn, Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình cho rằng, địa phương xác định phát triển công nghiệp văn hóa gắn với du lịch, hình thành cụm ngành kinh tế mũi nhọn của ngành du lịch. Ninh Bình đã và đang nỗ lực đa dạng hóa sản phẩm, tạo bản sắc riêng, góp phần xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam. Bên cạnh đó, công tác xúc tiến, quảng bá được triển khai mạnh mẽ, bài bản hơn, gắn với đặc trưng từng vùng miền nhằm hình thành thương hiệu du lịch quốc gia rõ nét.“Cần mạnh dạn hơn trong việc dẫn dắt địa phương, đưa những giá trị đặc trưng của từng vùng, miền cấu thành nên hình ảnh du lịch Việt Nam ra thế giới, lựa chọn các thị trường trọng điểm để xây dựng thương hiệu quốc gia. Về phía địa phương, chúng tôi tiếp tục xây dựng những sản phẩm mang bản sắc riêng, góp phần tạo nên bản đồ du lịch Việt Nam đa sắc màu của du lịch Việt Nam.”

Tại Huế, đô thị di sản tiêu biểu của Việt Nam, phát triển du lịch gắn với công nghiệp văn hóa được xem là hướng đi chiến lược. Bà Dương Thị Thu Truyền, Phó Giám đốc Sở Du lịch thành phố Huế cho rằng, việc tái cơ cấu thị trường du lịch cần phù hợp với mô hình đô thị di sản, hướng mạnh đến du lịch xanh và du lịch bền vững.“Đối với tái cơ cấu lại thị trường, thành phố Huế cũng đang chọn hướng đi phù hợp với mô hình đô thị di sản, hướng mạnh đến việc phát triển du lịch xanh, du lịch bền vững. Và trong định hướng đó cũng nêu rất rõ thị trường này cũng sẽ là một thị trường trọng điểm phục vụ cho giai đoạn sắp tới. Tuy nhiên, cái khung thể chế vẫn còn chưa rõ, cần sớm có một bộ tiêu chí du lịch xanh và căn cứ trên bộ tiêu chí đó để có thể tiến hành áp dụng đánh giá và thậm chí là trao chứng nhận cho doanh nghiệp”.

Trong giai đoạn mới, nhiều chuyên gia nhận định, việc tái cơ cấu hoạt động du lịch gắn với phát triển công nghiệp văn hóa là hướng đi mang tính chiến lược. PGS. Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam cho biết, Việt Nam sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú nhưng cần được “kể lại” bằng những giải pháp sáng tạo để trở thành trải nghiệm sống động cho du khách. Vì thế, công nghiệp văn hóa chính là chìa khóa tạo chiều sâu và sức cạnh tranh cho sản phẩm du lịch.“Không gian du lịch không chỉ là nơi tham quan mà sẽ trở thành một không gian mà chúng ta cùng sống, cùng trải nghiệm và tạo ra sinh kế cho cộng đồng. Du lịch dựa trên công nghiệp văn hóa sẽ góp phần vừa bảo tồn di sản, vừa nâng cao chất lượng sống tại các đô thị, tại các điểm đến du lịch và thúc đẩy kinh tế tạo việc làm sáng tạo và củng cố mối liên kết giữa cộng đồng địa phương với sự phát triển bền vững”.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu phát triển du lịch thiếu kiểm soát, chạy theo số lượng, nhiều điểm đến sẽ đối mặt nguy cơ quá tải, thương mại hóa di sản và suy giảm chất lượng. Việc “kích hoạt di sản” cần đi đôi với bảo tồn và gìn giữ bản sắc địa phương. Du lịch bền vững phải bắt đầu từ văn hóa. Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn 2045 xác định 10 ngành chủ chốt, hướng tới tăng trưởng khoảng 10%/năm, đóng góp 7% GDP và hình thành các trung tâm công nghiệp văn hóa, không gian sáng tạo hiện đại. Ông Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nêu rõ mô hình làm mới di sản Quan họ Bắc Ninh bằng sự sáng tạo của nghệ sĩ đã thu hút đông đảo du khách, mở ra hướng đi mới cho phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch.“Câu chuyện du lịch phải biết dựa trên văn hóa. Hãy bắt đầu từ văn hóa, từ những di sản làm mới bằng một sự sáng tạo. Nhìn rộng ra một thực tiễn, quan họ Bắc Ninh - Di sản được UNESCO vinh danh nhưng bằng sự sáng tạo của nghệ sĩ - Bắc Bling đã thu hút hàng nghìn lượt khách đến vùng đất Kinh Bắc. Thông qua một loại hình nghệ thuật được làm mới đã mở ra một hướng đi mới cho ngành công nghiệp văn hóa”.

Tái cơ cấu ngành Du lịch không phải là câu chuyện một sớm một chiều, mà là hành trình dài, đòi hỏi sự đồng hành, phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng. Khi những trải nghiệm văn hóa thực sự chạm tới cảm xúc du khách, du lịch Việt Nam mới có thể phát triển bền vững, khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới./.