Lâng chr’năp, trách nhiệm âng đay, apêê nắc ơy chroi k’rong c’rơ vaih rau tr’cơnh loom âng đhanuôr, zư pa dưr chr’năp văn hóa, pa dưr c’rơ đoàn kết lâng pa zưm c’rơ pa dưr pr’ặt tr’mông đhanuôr vel đong.

Coh lâh 1 c’moo hay, anoo Ja si Môn, Bí thư Chi bộ vel Ha Wai, chr’val Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng ta luôn trơ vâng lâng bh’rợ za zưm. Lalăm bhrợ pa zưm tỉnh, lơi cấp chr’hoong lâng pa zưm chr’val, đhanuôr ma nưih Chu Ru đhị chr’hoong Đơn Dương ty cung vêy bấc cơnh chấc k’noọ. Năl ghit c’lâng xa nay âng Đảng, c’lâng bh’rợ xay bhrợ âng Nhà nước lâng chính quyền vel đong, lâng chr’năp âng đay, anoo Ja Si Môn tước zập pr’loọng đhanuôr xay moon ghit, zooi đhanuôr năl crêê liêm, vaih rau tr’cơnh loom cr’noọ. Lâh 1 c’moo xay bhrợ chính quyền vel đong bơr cấp, Bí thư Chi bộ Ja Si Môn pa căh lưch c’rơ chr’năp âng đay coh bhiệc xay moon, t’pâh đhanuôr ting xơợng bhrợ c’lâng xa nay ra pặ, pa zưm 3 vel: Ha Wai, Ma Đanh lâng Thôn Mới vêy pazêng 1.026 pr’loọng:“Đăh pa zưm vel bhươl đhị cr’chăl k’rong bọop p’rá âng đhanuôr năc đhanuôr zêng ting xơợng. Đhanuôr ting pâh lưch c’rơ âng đay, ting xơợng zập c’lâng xa nay âng Đảng, Nhà nước coh cr’chăl tước đâu năc ting pa dưr lâh mơ dzợ”.

Chr’val Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng bơơn ta bhrợ t’vaih tơợ thị trấn Thạnh Mỹ, chr’val Đạ Ròn lâng chr’val Tu Tra âng chr’hoong Đơn Dương ty. Chr’val vêy 33 vel năc vêy tước 17 vel dưp 300 pr’loọng. Bhrợ têng c’lâng xa nay ma mach bộ máy, pa dưr dal rau liêm choom đhị cơ sở, chr’val Đơn Dương ra pặ cớ, vaih 15 vel t’mêê lâng zư liêm 1 vel, xiêr tước 17 vel cơnh lâng lalăm. T’cooh Nguyễn Văn Vinh, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chr’val Đơn Dương, đoọng năl, 12 t’cooh bhươl, ma nưih bấc ngai chăp coh chr’val năc rau chr’năp bhlầng chroi k’rong vaih rau tr’cơnh loom âng đhanuôr, pa mâng rau ting xơợng âng zập đhanuôr acoon coh cơnh lâng Đảng, Nhà nước.“Azi moon ghit, ma nưih vêy bấc ngai chăp đhị vel đong năc chr’val Đơn Dương năc poong pa têệt bhlưa đhanuôr lâng Đảng lâng Nhà nước.. Apêê nắc pazêng ma nưih a zi tin xơợng, vêy boọp p’rá ta nih, xay pa căh zập c’lâng xa nay, chính sách pháp luật âng Đảng lâng Nhà nước tước lâng đhanuôr, pa bhlầng năc zr’lụ đhanuôr acoon coh. Apêê năc xr’mil ang đoọng ha đhanuôr coh vel ting lêy  bhrợ”.

Tỉnh Lâm Đồng xoọc vêy 49 c’bhuh acoon coh ặt ma mông, coh đêêc đhanuôr acoon coh pay lâh 17% đhanuôr vel bhươl. Prang tỉnh vêy 883 ma nưih bấc ngai chăp lâng năc đhị za nươr nhâm mâng âng đhanuôr. Cr’chăl hay, c’rơ chr’năp âng t’cooh bhươl, ma nưih bấc ngai chăp đhị Lâm Đồng ting moon ghit lâh chr’năp bêl apêê nắc ma nưih tơợp lêy bhrợ coh bh’rợ pa zưm đơn vị hành chính, dươi dua khoa học kỹ thuật đhị bhrợ cha, zư lêy j’niêng cr’bưn, chr’năp văn hóa liêm pr’hay, zư nhâm mâng pr’ặt tr’mông, pa dưr c’rơ đoàn kết zập c’bhuh acoon coh. Anoo Ban Niêng Ha Dang, ma nưih K’Ho c’bhuh Lạch, phường Lang Biang – Đà Lạt đoọng năl, đươi vêy pazêng t’cooh bhươl k’đươi moon đhanuôr k’rang bhrợ têng cha, vel bhươn năc ting t’ngay ting ha dưr, tệêm ngăn lâh mơ:“Cơnh lâng an ninh đhị vel đong, c’rơ chr’năp âng t’cooh bhươl năc chr’năp ga măc bhlầng. T’cooh bhươl coh đâu năc ma nưih prá xay chr’năp, pa too pa choom lang p’niên, zư lêy tệêm ngăn vel bhươl, pa bhlầng năc rau căh liêm coh pr’ặt tr’mông. T’cooh bhươl năc poong pa têệt bhlưa lực lượng an ninh phường, đh’rưah zư lêy tệêm ngăn vel bhươl”.

Ặt ma mông đh’rưah lâng đhanuôr, năl cr’noọ cr’niêng rơơm kiêng âng đhanuôr, apêê t’cooh bhươl, ma nưih bấc ngai chăp đhị tỉnh Lâm Đồng năc poong pa têệt nhâm mâng cr’noọ âng Đảng lâng loom âng đhanuôr. Pr’căn Cil Bri, Phó Giám đốc Sở Dân tộc lâng Tôn Giáo tỉnh Lâm Đồng đoọng năl, đương xơợng zập bọop p’rá âng t’cooh bhươl, ma nưih bấc ngai chăp, đơn vị năc ơy xay moon lâng tỉnh xay bhrợ bấc bh’rợ pa dưr pr’ặt tr’mông đhanuôr, zư pa dưr chr’năp văn hóa truyền thống ghit cơnh lâng đhr’năng lalua lâng bh’nơơn dal.“Coh cr’chăl c’moo 2026 – 2030 tỉnh Lâm Đồng năc k’rong pr’đơợ liêm choom đoọng ha zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding ca coong ting c’lâng k’rong chr’năp, pay đhanuôr bhrợ bha lầng lâng pa dưr dal bh’nơơn pr’ặt tr’mông âng đhanuôr năc đoo đhr’năng đăng lêy bh’nơơn lalua. Zập pr’đơợ lơơng k’rong bhrợ têng đăh hạ tầng, giáo dục, y tế, bhrợ têng cha lâng pa dưr ma nưih bhriêl choom. Chr’năp lâh mơ nắc t’vaih c’lâng bh’rợ đoọng ha đhanuôr zập c’bhuh acoon coh pa dưr c’rơ âng đay, ting pâh đhậu bhưah lâh mơ ooy đhr’năng pa dưr c’rơ ha dưr za zưm âng tỉnh”.

Cơnh lâng rau ha dưr liêm k’rơ âng vel đong Lâm Đồng t’ngay đâu, t’cooh bhươl, ma nưih bấc ngai chăp năc pazêng ma nưih bha lầng coh  vel bhươl, năc đhị za nươr nhâm mâng âng đhanuôr zập c’bhuh acoon coh. Lâng chr’năp, kinh nghiệm lâng trách nhiệm cơnh lâng đhanuôr, apêê năc poong  pa têệt cr’nọo âng Đảng lâng loom âng đhanuôr, chroi k’rong đơơng c’lâng xa nay âng Đảng, chính sách âng Nhà nước moọt ooy pr’ặt tr’mông, pa dưr c’rơ đại đoàn kết pazêng đhanuôr, zư liêm chr’năp văn hóa lâng pa dưr vel bhươl ting t’ngay ha dưr lâh mơ./.

NHỊP CẦU NỐI Ý ĐẢNG VỚI LÒNG DÂN Ở VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ LÂM ĐỒNG

Giữa những đổi thay của vùng đồng bào dân tộc thiểu số Lâm Đồng, các già làng, người có uy tín vẫn là điểm tựa của buôn làng, là cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến với từng hộ dân. Với uy tín và trách nhiệm, họ góp phần tạo đồng thuận xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng khối đại đoàn kết và chung sức phát triển kinh tế - xã hội địa phương. 

Suốt hơn 1 năm qua, anh Ja Si Môn, Bí thư Chi bộ Thôn Ha Wai, xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng luôn bận rộn với công việc chung. Trước khi thực hiện sáp nhập tỉnh, bỏ cấp huyện và sáp nhập xã, bà con dân tộc Chu Ru ở huyện Đơn Dương cũ cũng có nhiều tâm tư. Hiểu rõ chủ trương của Đảng, kế hoạch triển khai thực hiện của Nhà nước và chính quyền địa phương, bằng uy tín của mình, anh Ja Si Môn đến từng hộ dân giải thích cặn kẽ, thấu đáo giúp bà con nhận thức đúng, tạo được sự đồng thuận cao. Sau 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bí thư Chi bộ Ja Si Môn lại phát huy vai trò của mình trong việc tuyên truyền, vận động người dân chấp hành chủ trương sắp xếp, sáp nhập 3 thôn: Ha Wai, Ma Đanh và Thôn Mới với tổng cộng 1.026 hộ dân:“Vấn đề sáp nhập thôn trong thời gian lấy ý kiến của bà con Nhân dân bà con Nhân dân rất là đồng tình, rất là tâm huyết. Bà con tham gia hết mình, ủng hộ hết các chủ trương của Nhà nước trong thời gian tới thôn sẽ càng ngày càng phát triển hơn nữa”.

Xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng được thành lập từ thị trấn Thạnh Mỹ, xã Đạ Ròn và xã Tu Tra của huyện Đơn Dương cũ. Xã có 33 thôn thì có tới 17 thôn quy mô dưới 300 hộ dân. Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động tại cơ sở, xã Đơn Dương sắp xếp lại, hình thành 15 thôn mới và giữ nguyên 1 thôn, giảm tới 17 thôn so với trước. Ông Nguyễn Văn Vinh, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Đơn Dương, cho biết, 12 già làng, người có uy tín trong xã là yếu tố quan trọng góp phần tạo đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của cộng đồng các dân tộc thiểu số với Đảng, Nhà nước:“Chúng tôi khẳng định rằng người có uy tín trên địa bàn xã Đơn Dương là cầu nối giữa Nhân dân với Đảng và Nhà nước. Họ là những người chúng tôi rất tin tưởng, có tiếng nói đưa chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước đến với bà con Nhân dân đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc. Họ là gương sáng để bà con ở dưới thôn noi theo”.

Tỉnh Lâm Đồng hiện có 49 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ hơn 17% dân số. Toàn tỉnh có 883 người có uy tín được người dân tin yêu, kính trọng và là chỗ dựa tinh thần vững chắc của cộng đồng. Thời gian qua vai trò của già làng, người có uy tín ở Lâm Đồng càng được khẳng định rõ nét khi họ là ngọn cờ đầu trong công cuộc sáp nhập đơn vị hành chính, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, gìn giữ phong tục, bản sắc văn hóa truyền thống, giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Anh Ban Niêng Ha Dang, dân tộc K’Ho nhánh Lạch, phường Lang Biang – Đà Lạt, cho biết, nhờ có các già làng chỉ bảo người dân chăm lo phát triển kinh tế gia đình, thôn làng ngày càng bình yên:“Đối với an ninh trật tự trên địa bàn, vai trò của già làng rất là quan trọng. Già làng ở đây là người rất là uy tín giáo dục cho thanh thiếu niên, rồi buôn làng giữ gìn an ninh trật tự, đặc biệt là tệ nạn xã hội, đua xe, ăn nhậu say qua đêm, trộm cắp vặt. Già làng là cầu nối với lực lượng an ninh phường cùng nhau giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở”.  

Sống giữa cộng đồng, thấu hiểu tâm tư nguyện vọng, mong muốn của từng người dân, các già làng, người có uy tín ở tỉnh Lâm Đồng là nhịp cầu bền chặt kết nối ý Đảng với lòng dân. Bà Cil Bri, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lâm Đồng, cho biết, lắng nghe ý kiến các già làng, người có uy tín, đơn vị đã tham mưu cho tỉnh triển khai nhiều chương trình phát triển kinh tế- xã hội, bảo tồn phát huy văn hoá truyền thống sát đúng thực tế và hiệu quả.“Trong giai đoạn 2026- 2030 tỉnh Lâm Đồng tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo hướng là tập trung trọng tâm, trọng điểm, lấy người dân là trung tâm và mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống là thước đo hiệu quả. Các nguồn lực tập trung giải quyết những vấn đề thiết yếu về hạ tầng, giáo dục, y tế, sinh kế và phát triển nguồn nhân lực. Quan trọng hơn nữa là tạo cơ hội để mà đồng bào các dân tộc thiểu số phát huy nội lực, tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển chung của tỉnh”.

Giữa những đổi thay mạnh mẽ của quê hương Lâm Đồng hôm nay, già làng, người có uy tín vẫn là những “cột mốc sống” trong buôn làng, là điểm tựa tinh thần của đồng bào các dân tộc. Bằng uy tín, kinh nghiệm và trách nhiệm với cộng đồng, họ là nhịp cầu nối ý Đảng với lòng dân góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đi vào cuộc sống, vun đắp khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn bản sắc văn hóa và xây dựng buôn làng ngày càng phát triển./.