N’đhang đhr’năng la lua n’nâu xooc r’dợ tr’xăl đươi Nghị quyết 72 âng Bộ Chính trị. Bh’rợ bhrợ apêê g’luh khám ta luôn chô tươc vêêl bhươl căh muy zooi đơơh bơơn năl cr’ay coh a chăc, năc dzợ bhrợ t’vaih bh’rợ ma năl cha groong cr’ay ha đha nuôr.

Pêê t’ngay ha nua, tang Trạm Y tế chr’val Nam Giang, thành phố Đà Nẵng xu blu lâh mơ c’xu. G’luh tr’nơơp, vêêl đong bhrợ khám k’gooh c’rơ ha pa zêng đha nuôr ting Nghị quyết 72 âng Bộ Chính trị. Cơnh lâng đha nuôr, pa bhlâng năc ma nưih t’cooh t’ha, nâu đoo năc pr’đơợ chr’năp đoọng ch’mêêt lêy c’rơ zâp prang, đơơh bơơn lêy cr’ay lâng tr’xăl cr’noọ bh’rợ ma năl zư x’miir lêy c’rơ đh’reh c’la đay….

Đơơh tươc tơợ đơơh, a ngăh Zơrâm Riih (68 c’moo, ăt coh vêêl Abát) xay moon, tu pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap tu cơnh đêêc bh’rợ lươt khám cr’ay năc đoo bh’rợ ch’ngai đh’vơch. Đươi vêy g’luh khám n’nâu, a ngăh vêy bơơn năl a đay cr’ay a zơi, đại tràng kiêng zư pa dưah đanh. A ngăh Zơrâm Riih xay moon:“Tơợ ahay n’đhơ xơợng ca ay đhưh ăt pr’ngâu p’đhơợn căh pân châc lươt khám tu căh ma zên pră. Nâu bơơn apêê bác sĩ khám đoọng đhị đâu, apêê đoo moon ca ay a zơi, ca ay hoọng, thiếu a ham. Apêê p’too moon ng’cơnh ộm ng’cơnh zư lêy c’rơ. Chăp hơnh Đảng, Nhà nước âi ka er da dô azi da ding ca coong”.

L’lăm đêêc, tơợ m’pâng c’xêê 7, c’bhuh y bác sĩ Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch âi pa zum lâng Trung tâm Y tế zr’lụ Nam Giang bhrợ g’luh khám sàng lọc ha đha nuôr đhị apêê chr’val k’noong k’tiêc La Êê, La Dêê lâng Đắc Pring. Râu k’rang liêm crêê n’nâu âi đơơng chô râu bhui har ga măc ga mai ha đha nuôr. Lêy ooy râu tr’xăl n’nâu, t’cooh Hiên Giăng, 73 c’moo, ăt coh chr’val Đắc Pring moon, Nghị quyết 72 âi bhrợ t’vaih pr’đơợ chr’năp ha y tế zr’lụ k’noong k’tiêc, xăl tơợ bh’rợ “pa dưah cr’ay” dzang “cha goong cr’ay”. T’cooh Hiên Giăng xay moon:“Nâu câi t’cooh đhur ă công dzợ lươt bhrợ ha rêê tu cơnh đêêc c’rơ năc râu pa bhlâng chr’năp. Bơơn apêê bác sĩ khám, đo huyết áp, siêu âm, pa choom đoọng ghit tu cơnh đêêc acu k’rang lâh mơ. Bơơn năl đơơh cr’ay năc đoọng zư pa dưah, dzợ châc lươt pa bhrợ ta têng, ăt tơt lâng ca coon cha chau. Đha nuôr coh đâu zâp ngai zêng bhui har”.

T’cooh Zơrâm Lành, Trưởng vêêl Đắc Ốc, chr’val k’noong k’tiêc La Dêê xay moon, Râu đha nuôr da ding ca coong rơơm kiêng tơợ đanh năc bơơn zư x’mir lêy c’rơ tơợ bêl doó âi ca ay. Lâng nâu câi, rơơm kiêng n’năc xooc r’dợ dưr vaih la lua. Xăl ooy loom t’ơơh t’al tu c’lâng ch’ngai căh câ lu lơ cơnh l’lăm ahay, nâu câi đha nuôr bơơn khám lêy ta luôn đhị vêêl bhươl. Bh’rợ ma năl ch’mêêt lêy cr’ay căh muy zooi đha nuôr đơơh bơơn cr’ay, năc dzợ pa xiêr râu bing xiên coh tuyến m’piing:“L’lăm ahay bâc ngai năc muy lươt bệnh viện bêl ca ay ngân ă, muy năc tu c’lâng ch’ngai, bơr năc pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap. Nâu câi Nhà nước đơơng bác sĩ chô tươc chr’val đoọng khám c’rơ, đha nuôr pa bhlâng hâng hơnh, lươt khám zâp zêng. Zâp ngai ma năl bh’rợ khám n’nâu năc đoọng cha groong cr’ay, căh choom đương mơ ca ay năc vêy ha dợ pa dưah”.

Xră pa gluh tợơ c’xêê 9 c’moo 2025, Nghị quyết 72 âng Bộ Chính trị pay y tế cơ sở bhrợ pr’đơợ, pa ghit cha groong cr’ay lâng bhrợ t’bhưah khám ta luôn ha đha nuôr zr’lụ ch’ngai bha dăh, zr’năh xr’dô. Bh’rợ n’năc xooc tơơp moot đhộ ooy pr’ăt tr’mông coh apêê chr’val k’noong k’tiêc cơnh La Dêê, Đắc Pring, La Êê căh câ Nam Giang, bêl dịch vụ y tế bơơn đơơng chô tươc vêêl bhươl.

N’đhơ cơnh đêêc, bh’rợ đơơng âng y tế chô ooy cơ sở công dzợ căh hăt zr’năh k’đhap. Bác sĩ Bhơnươch Ngân, Giám đốc Trạm Y tế chr’val Nam Giang đoọng năl: N’đhơ t’bhlâng k’đhơợng bhrợ khám pa dưah cr’ay lâng k’đhơợng lêy c’rơ pa zêng đha nuôr, tuyến y tế cơ sở xooc đâu công xooc ăt zâng lâng bâc zr’năh k’đhap tu căh zâp ooy pr’đươi pr’dua lâng ma nưih pa bhrợ. Bác sĩ Ngân moon:“Đoọng xơợng bhrợ liêm Nghị quyết 72 n’nâu, l’lăm năc kiêng zâp ma nưih pa bhrợ, pr’đươi pr’dua công zâp mơ đêêc a tôh. Cơnh xooc đâu, pr’đươi pr’dua căh vêy, cơnh máy chụp X-quang, máy siêu âm zêng căh vêy, năc căh choom bhrợ râu rí, ha dang vêy máy siêu âm ha dợ căh vêy ma nưih pa bhrợ năc công cơnh đêêc âh. Acu rơơm kiêng k’noọ tươc đâu cấp piing k’rang k’rong bhrợ mr’cơnh tơợ pr’đươi pr’dua pa tươc ma nưih pa bhrợ đoọng k’đhơợng liêm bh’rợ khám sàng lọc, zư x’mir lêy c’rơ ha đha nuôr liêm lâh”.

T’cooh Hôih Ưu, Phó Chủ tịch UBND chr’val Đắc Pring đoọng năl, đoọng k’đhơợng nhâm zâp râu đha nuôr bơơn zư x’mir lêy c’rơ đh’reh 1 cơnh zâp prang, vêêl đong k’đươi apêê vêêl bhrợ k’rơ bh’rợ p’too moon đoọng đha nuôr năl ghit chr’năp âng bh’rợ khám c’rơ ta luôn; đh’rưah k’rong apêê c’bhuh zooi đơơng âng ma nưih t’cooh t’ha, ma nưih khuch goo lâng apêê ngai căh choom lươt ra vach đoọng tươc khám:“C’lâng xa nay âng vêêl đng năc căh đơc đha nuôr ngai tu pr’đơợ zr’năh k’đhap năc căh bơơn lươt khám c’rơ. Nâu đoo công năc trách nhiệm âng cấp ủy, chính quyền coh bh’rợ đh’rưah lâng ngành y tế xơợng bhrợ liêm choom c’lâng xa nay âng Đảng ooy zư lêy, x’miir lêy lâng ha dưr dal c’rơ âng đha nuôr coh vêêl đong”.

Ting bác sĩ Cor Thị Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Nam Giang, thành phố Đà Nẵng, kiêng ha dưr dal chất lượng zư x’miir lêy c’rơ ha đha nuôr  da ding ca coong, râu chr’năp năc t’bhlâng bhrợ pa dưr bh’rợ âng y tế cơ sở.“Đoọng đha nuôr da ding ca coong bơơn zư xmiir lêy c’rơ liêm lâh, l’lăm azi t’đui ha dưr dal z’hai y tế cơ sở, t’bhlâng pa zum zooi n’đăh chuyên môn ha pêê Trạm y tế chr’val coh bh’rợ zêl lâng cha groong pr’luh cr’ay, khám c’rơ ta luôn, k’đhơợng lêy c’rơ âng đha nuôr. Lâh đhị đêêc, đơn vị công t’bhlâng chuyển đỏi số, hội chấn lâng pa choom đoọng tơợ ch’ngai, ting t’mooh boop p’rá n’đăh tuyến m’piing năc đoọng đơơng kỹ thuật chuyên môn tươc đăn lâh lâng đha nuôr. Cr’noọ xa nay n’đhơ năc coh zr’lụ da ding ca coong, ch’ngai bha dăh đha nuôr zêng bơơn đươi dua dịch vụ y tế loon đơơh, yêm têêm lâng chất lượng lâh”.

Zư x’mir lêy c’rơ tơợ cơ sở căh muy zooi pa đăn cr’chăl y tế bhlưa da ding ca coong lâng coh xuôi, năc dzợ bhrợ đhị za nươr nhâm mâng ha đha nuôr. Năc đoo chr’năp liêm bhlâng tơợ c’lâng xa nay âng Đảng ooy muy bh’rợ y tế ma mơ mr’cơnh. Đoọng tơợ đâu, zâp ngai đha nuôr, n’đhơ cơh k’noong k’tiêc ch’ngai bha dăh bhlâng, zêng bơơn zư lêy c’rơ liêm crêê, k’rêêm loom pa bhrợ ta têng lâng bhrợ pa dưr vêêl bhươl./.

CHĂM SÓC SỨC KHỎE ĐỒNG BÀO VÙNG CAO TỪ NGHỊ QUYẾT 72

Đường xa và tâm lý e ngại khiến bà con vùng cao biên giới thường chỉ đi viện khi bệnh đã trở nặng. Nhưng thực tế này đang dần thay đổi nhờ Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị. Việc đưa các đợt khám định kỳ về tận cơ sở không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật, mà còn tạo thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe cho đồng bào.

Ba ngày qua, sân Trạm Y tế xã Nam Giang, thành phố Đà Nẵng nhộn nhịp hơn hẳn. Lần đầu tiên, địa phương tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho toàn dân theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị. Với bà con, đặc biệt là người cao tuổi, đây là cơ hội quý để kiểm tra sức khỏe toàn diện, phát hiện bệnh sớm và thay đổi thói quen tự chăm sóc bản thân...

Có mặt từ rất sớm, bà Zơrâm Riih (68 tuổi, ở thôn A Bát) chia sẻ, vì hoàn cảnh khó khăn nên trước nay việc đi khám bệnh luôn là điều xa xỉ. Nhờ đợt khám tận nơi này, bà mới biết mình mắc bệnh về đại tràng và thoái hóa cột sống, cần được điều trị lâu dài. Bà Zơrâm Riih bộc bạch: “Trước đây mình đau thì cứ nghĩ già rồi ai cũng vậy, ráng chịu thôi, không đi khám đỡ tốn kém, khi nào đau quá không chị nổi lúc đó hẵng hay. Nay được bác sĩ khám ngay tại xã, bác sĩ nói thiếu máu, thiếu can xin, bị viêm xương khớp, rồi đại tràng,…tùm lum hết. Rồi bác sĩ cũng cho thuốc uống, thuốc bôi, dặn cách ăn uống, tập luyện. Cảm ơn các bác sĩ, cảm ơn Đảng Nhà nước nhiều lắm. Mong sau này năm nào cũng có khám sức khỏe để bà con đỡ phần nào".

Trước đó, từ giữa tháng 7, đoàn y bác sĩ Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch đã phối hợp với Trung tâm Y tế khu vực Nam Giang tổ chức khám sàng lọc cho bà con tại các xã biên giới La Êê, La Dêê và Đắc Pring. Sự quan tâm thiết thực này mang lại niềm vui lớn cho đồng bào. Nhìn nhận về sự thay đổi này, già Hiên Giăng, 73 tuổi, ở xã Đắc Pring cho rằng: Nghị quyết 72 đã tạo bước ngoặt lớn cho y tế vùng biên, chuyển trọng tâm từ 'chữa bệnh' sang 'phòng bệnh'. Già Hiên Giăng bày tỏ:“Giờ già rồi vẫn còn lên rẫy nên sức khỏe rất quan trọng. Được các bác sĩ khám, đo huyết áp, siêu âm, tư vấn kỹ nên mình yên tâm hơn. Có bệnh biết sớm để chữa, còn làm ăn, còn chăm con cháu. Bà con ở đây ai cũng phấn khởi".

Ông Zơrâm Lành, Trưởng thôn Đắc Ốc, xã biên giới La Dêê chia sẻ: Điều bà con vùng cao mong mỏi từ lâu là được chăm sóc sức khỏe ngay từ khi chưa đổ bệnh. Và nay, mong mỏi ấy đang dần thành hiện thực. Thay vì tâm lý e ngại đường xa hay chủ quan như trước, giờ đây bà con được thăm khám thường xuyên ngay tại bản làng. Việc chủ động tầm soát không chỉ giúp người dân phát hiện bệnh sớm, mà còn giảm tải đáng kể cho các bệnh viện tuyến trên. “Trước đây nhiều người chỉ khi bệnh nặng mới đi viện, thứ nhất vì đường xa, thứ hai vì kinh tế còn khó khăn. Bây giờ Nhà nước đưa bác sĩ về tận xã khám sức khỏe, bà con rất tin tưởng và đi khám đông đủ. Mọi người cũng hiểu hơn việc khám định kỳ để phòng bệnh, chứ không phải đợi đau mới đi chữa”.

Ban hành từ tháng 9 năm 2025, Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị lấy y tế cơ sở làm nền tảng, chú trọng phòng bệnh và mở rộng khám định kỳ cho đồng bào vùng sâu, vùng xa. Tinh thần ấy đang bám rễ vào đời sống tại các xã biên giới như La Dêê, Đắc Pring, La Êê hay Nam Giang, khi dịch vụ y tế được đưa về tận bản làng.

Thế nhưng, hành trình đưa y tế về cơ sở vẫn còn không ít rào cản. Bác sĩ Bhơnươch Ngân, Giám đốc Trạm Y tế xã Nam Giang cho biết: Dù nỗ lực duy trì khám chữa bệnh và quản lý sức khỏe toàn dân, tuyến y tế cơ sở hiện nay vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn do thiếu thốn cả về nhân lực lẫn trang thiết bị. Bác sĩ Ngân nói: “Để thực hiện tốt Nghị quyết 72 này, trước hết cần phải đủ nhân lực, trang thiết bị tối thiểu nhất cũng phải đảm bảo. Như hiện nay, trang thiết bị không có, như máy chụp X-quang, máy siêu âm không có thì không làm gì được, có máy siêu âm mà không có người làm cũng như nhau thôi. Tôi rất mong sắp tới cấp trên quan tâm đầu tư đồng bộ từ trang thiết bị máy móc đến nhân lực để đảm bảo việc khám sàng lọc, chăm sóc sức khỏe cho người dân tốt hơn”.

Ông Hôih Ưu, Phó Chủ tịch UBND xã Đắc Pring cho biết, để đảm bảo cho tất cả bà con được chăm sóc sức khỏe 1 cách toàn diện, địa phương chỉ đạo các thôn đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ ý nghĩa của việc khám sức khỏe định kỳ; đồng thời huy động các lực lượng hỗ trợ đưa đón người cao tuổi, người khuyết tật và những trường hợp đi lại khó khăn đến điểm khám:“Quan điểm của địa phương là không để người dân nào vì điều kiện đi lại hay hoàn cảnh khó khăn mà bỏ lỡ cơ hội được chăm sóc sức khỏe. Đây cũng là trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền trong việc cùng ngành y tế thực hiện hiệu quả chủ trương của Đảng về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân."

Theo bác sĩ Cor Thị Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Nam Giang, thành phố Đà Nẵng, muốn nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân vùng cao, điều quan trọng là tiếp tục củng cố và phát huy vai trò của y tế cơ sở. “Để người dân vùng sâu vùng xa được chăm sóc sức khỏe tốt hơn, trước hết chúng tôi ưu tiên nâng cao năng lực y tế cơ sở, tăng cường phối hợp hỗ trợ chuyên môn cho các Trạm y tế xã trong công tác phòng chống dịch, khám sức khỏe định kỳ, quản lý sức khỏe người dân, chăm sóc sức khỏe ban đầu. Bên cạnh đó, đơn vị cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, hội chẩn và tư vấn từ xa, tham vấn ý kiến tuyến trên nhằm đưa những kỹ thuật chuyên môn đến gần với người dân hơn. Mục tiêu là dù ở vùng sâu, vùng xa người dân đều tiếp cận được dịch vụ y tế kịp thời, an toàn và chất lượng hơn”.

Chăm sóc sức khỏe ngay từ cơ sở không chỉ giúp thu hẹp khoảng cách y tế giữa miền núi và miền xuôi, mà còn tạo điểm tựa vững chắc cho đồng bào. Đó chính là giá trị nhân văn sâu sắc từ chủ trương của Đảng về một nền y tế công bằng. Để từ đây, mỗi người dân, dù ở nơi biên cương xa xôi nhất, đều được bảo vệ sức khỏe trọn vẹn, an tâm lao động và vững bước xây dựng bản làng./.