Ting cơnh zâp chuyên gia tơợ Viện Dinh dưỡng Quốc gia lâng Đại học Y Hà Nội, mưy chế độ ộm cha liêm crêê năc đoo “za nươu” liêm choom bhlâng đoọng n’jưah pa dưr liêm c’rơ, n’jưah cha groong lâng zư pa dưah cr’ay.

 L’lăm, lêy t’mơ đăh năng lượng lâng bhiệc ộm cha

Tơợ 60 c’moo năc a’têh, tu lêy p’gơt bhrợ căh dzợ lâh bâc lâng cr’chăl lêy tr’xăl chất cung căh dzợ đơơh, cr’noọ đăh năng lượng âng a’chặc a’rang năc mơ k’dâng 1.800-1.900 calo zâp t’ngay. Bhiệc cha u’xưa căh cậ ta bhưch chất năc vêy bhrợ đợ râu căh liêm crêê tươc ooy c’rơ tr’mung.

Đoọng doọ bhrợ zr’năh k’đhạp ha p’lung lâng zooi đoọng a’chặc a’rang pa xoọng đợ dưỡng chất liêm choom, apêê t’cooh t’ha lêy oó lâh cha la lâh k’bhộ. Năc lêy pac k’tứi tr’bứi mơ 4-5 chu zâp t’ngay, pa zêng 3 chu cha bha lâng lâng 1-2 chu cha phụ dzợ. Lâh mơ, tu bhiệc lêy bh’nhai cung căh dzợ lâh k’rơ liêm, ch’na cha lêy xrơơt bhrợ nha nhar, zêệ r’boọt căh cậ uh pa liêm cớ. Bhiệc nâu bhrợ tiêu hoá âng hêê bhrợ bhiệc buôn lâh, tơợ đêêc zêl cha groong liêm choom đhr’năng hil lâng oom ooch.

Lêy chơơih pay đạm bhriêl choom:

Lêy cha mêêt ghit đợ mơ đạm t’moot ooy a’chặc a’rang năc mưy ooy đợ râu p’ghit lêy chr’năp bhlâng lâng manưih t’cooh t’ha. Zâp chuyên gia pa rơơt moon đoọng ha pêê t’cooh lêy cha mơ 60-70g protein đhị mưy t’ngay, ooy đâu đạm động vật mơ 30%.

Đoọng zư lêy da dưl r’rặ lâng zooi đoọng pa gluh lơi cholesterol căh liêm crêê, manưih t’cooh t’ha lêy oó lâh cha đăh lêệ hât bhrông (choom pa xiêr mơ bơr tuần cha mưy chu). Đợ mơ đạm chr’năp lêy pa dưr pa xơc năc zâp râu a’chông, a’xiu, a’tam) lâng lâh mơ năc đạm thực vật liêm  crêê cơnh a’tuông, chi pọc căh cậ đậu phụ.

T’bhlâng pa dưr chất xơ, vitamin lâng khoáng chất

Apêê ga rựa t’ha buôn vêy c’rơ zêl cha groong đhưr lâng buôn vaih zâp cr’ay mạn tính cơnh dal huyết áo, da dưl, tiểu đường. Tu cơnh đêêc, bhiệc lêy bhrợ pa dưr mưy hệ miễn dịch nhâm mâng ooy đăh ch’na đh’năh năc đoo bha lâng.

Lêy pa xoọng liêm ghit chất xơ tơợ bhơi r’veh t’mêê liêm, lâh mơ năc zâp râu bhơi r’veh cơnh súp lơ, a’bhêy... Chất xơ căh mưy bhrợ đoọng liêm choom ha bhiệc k’dzăn buôn lưm ooy apêê ga rựa t’ha năc dzợ vêy cơnh râu g’roong cha groong tiểu đường, mọ lâng zâp cr’ay đăh da dưl. Pa zưm đh’rưah lâng bhiệc t’moot pa xoọng vitamin lâng khoáng chất chr’năp zâp t’ngay, a’chặc a’rang vêy zâp c’rơ đoọng zêl cha groong lâng cr’ay k’naanh.

Mưy chu lêy cha cha liêm crêê doọ vêy moon bâc cơnh căh cậ bâc râu ch’na cha. Râu chr’năp bhlâng năc manưih t’cooh t’ha lêy xơợng a’chặc a’rang đay, têêm ngăn lâng 4 c’bhuh chất (đạm, tinh bột, chất béo, vitamin - khoáng chất) lâng lêy g’đách đợ ch’na cha căh liêm crêê. Lâng râu tr’xăl liêm choom ooy đăh c’năl bh’rợ lâng bhiệc ộm cha, manưih t’cooh t’ha năc choom lêy ăt ma mung mưy cơnh k’rơ liêm, bhui har lâng nhâm mâng lâh mơ./.

DINH DƯỠNG HỢP LÝ: BÍ QUYẾT GIÚP NGƯỜI CAO TUỔI SỐNG VUI KHỎE MỖI NGÀY

Tuổi tác càng cao, các chức năng của cơ thể như tiêu hóa, nhai nuốt và hệ miễn dịch đều dần suy giảm. Tuy nhiên, người cao tuổi hoàn toàn có thể duy trì cuộc sống vui khỏe nếu biết chăm sóc bản thân bắt đầu từ từng bữa ăn.

Theo các chuyên gia từ Viện Dinh dưỡng Quốc gia và Đại học Y Hà Nội, một chế độ dinh dưỡng khoa học chính là "phương thuốc" tự nhiên hữu hiệu nhất để vừa nâng cao sức khỏe, vừa phòng và trị bệnh.

Trước hết, cần cân đối năng lượng và thói quen ăn uống.

Ở độ tuổi từ 60 trở lên, do cường độ vận động giảm và quá trình trao đổi chất diễn ra chậm lại, nhu cầu năng lượng của cơ thể chỉ rơi vào khoảng 1.800 - 1.900 calo mỗi ngày. Việc ăn thừa hay thiếu chất đều mang lại những bất lợi trực tiếp cho sức khỏe.

Để tránh gây áp lực lên dạ dày và giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt nhất, người cao tuổi không nên ăn quá no. Thay vào đó, hãy chia nhỏ khẩu phần thành 4 - 5 bữa mỗi ngày, bao gồm 3 bữa chính và 1 - 2 bữa phụ. Bên cạnh đó, do chức năng nhai giảm sút, thức ăn cần được thái nhỏ, nấu mềm hoặc hầm kỹ. Thói quen này giúp hệ tiêu hóa làm việc nhẹ nhàng hơn, từ đó ngăn ngừa hiệu quả tình trạng sụt cân hay suy dinh dưỡng.

Cần lựa chọn nguồn đạm thông minh:

Kiểm soát lượng đạm (protein) nạp vào cơ thể là một trong những lưu ý quan trọng nhất đối với người có tuổi. Các chuyên gia khuyến cáo người già chỉ nên tiêu thụ khoảng 60 - 70g protein/ngày, trong đó đạm động vật chỉ nên chiếm tối đa 30%.

Để bảo vệ hệ tim mạch và hỗ trợ đào thải cholesterol xấu, người cao tuổi nên hạn chế tối đa thịt đỏ (có thể giảm xuống mức hai tuần ăn một lần). Nguồn đạm lý tưởng nên được tăng cường là các loại thủy hải sản (cá, tôm, cua) và đặc biệt là đạm thực vật lành tính từ đậu đỗ, vừng lạc hay đậu phụ.

Tăng cường chất xơ, vitamin và khoáng chất

Nhóm người cao tuổi thường có sức đề kháng kém và dễ mắc các bệnh mạn tính như cao huyết áp, tim mạch, tiểu đường. Do đó, việc xây dựng một hệ miễn dịch vững chắc qua thực phẩm là vô cùng cốt lõi.

Cần bổ sung dồi dào chất xơ từ rau quả tươi, đặc biệt là các loại rau màu xanh thẫm (súp lơ, cải xanh...). Chất xơ không chỉ giải quyết hiệu quả chứng táo bón thường gặp ở tuổi già mà còn đóng vai trò như chiếc "hàng rào" ngăn ngừa tiểu đường, béo phì và các bệnh lý tim mạch. Kết hợp cùng việc nạp đủ các vitamin và khoáng chất thiết yếu mỗi ngày, cơ thể sẽ có đủ sức đề kháng để chống chọi với bệnh tật.

Một bữa ăn lành mạnh không đòi hỏi sự cầu kỳ hay nhiều món phức tạp. Điều quan trọng nhất là người cao tuổi cần lắng nghe cơ thể, đảm bảo cân bằng 4 nhóm chất (đạm, tinh bột, chất béo, vitamin - khoáng chất) và chủ động tránh xa những thực phẩm gây hại. Với sự thay đổi tích cực trong nhận thức và thói quen ăn uống, người cao tuổi hoàn toàn có thể tận hưởng tuổi xế chiều một cách khỏe mạnh, vui vẻ và trường thọ./.