Coh pazêng t’ngay n’nâu, prang k’tiêc k’ruung xoọc t’bhlâng zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19. Năc crêê cr’chăl n’nâu, bâc râu chr’noh chr’bêệt, bh’năn âng đhanuôr năc tươc ooy hân pay pa chô. Hành bhrậu, za cai, dưa lê, chứa lâng bâc bhlâng năc vài thiều, bâc bhlâng ta choh đhị 2 tỉnh Bắc Giang lâng Hải Dương xoọc ăt lâng đhr’năng dưr ta bọ lơi ha dang căh ngai tươc pay câl:

“Căh ơy vêy zr’lụ pa câl năc zr’năh k’đhap pa bhlâng, ha dang manuyh câl apêê đoo tươc, năc ađay đơơng ooy chợ năc căh đơơng u lứch.”

“Bh’rợ pa câl năc k’đhap bhlâng, đhanuôr căh râu bơơn pay pa chô.”

“Ng’moon zazum rơơm kiêng bâc bhlâng âng đhanuôr năc nhâm mâng chr’năp. Nhà nước k’rang zup zooi ooy chr’năp đoọng ha đhanuôr.”

C’moo đâu, vải thiều tỉnh Bắc Giang boong bâc pa bhlâng lâng đợ bâc 180 r’bhâu tấn. Muy coh pazêng bh’rợ đơơh hân năc vêy chính quyền vel đong bhrợ têng năc ga ving zr’lụ choh bhrợ, zư lêy liêm mâng zr’lụ vải doọ crêê tươc âng pr’luh cr’ăy Covid-19. T’cooh Trần Quang Tấn, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Bắc Giang xay moon: “Pa câl coh k’tiêc k’ruung năc 50%, ha mơ dợ năc đơơng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng. Ha dang pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih k’rơ, pa câl coh k’tiêc k’ruung năc 70%, pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng năc 30%. Ha dang pr’luh cr’ăy vaih k’rơ, bha lâng năc pa câl coh k’tiêc k’ruung lâng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng mơ 10%. Tỉnh ơy bhrợ cr’noọ bh’rợ pa dưr pr’đươi Online đoọng crêê cơnh lâng đhr’năng coh xoọc đâu.”

Coh bh’rợ bhrợ bhiệc lâng t’cooh xa nay tỉnh Bắc Giang ooy bh’rợ pa câl vải thiều, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên xay moon ghít năc bhrợ t’vaih râu liêm crêê pa bhlâng đoỌng ha đhanuôr lâng doanh nghiệp âng tỉnh Bắc Giang pa câl chr’noh chr’bêệt, pa têệt lâng cr’noọ đươi dua lâng pa câl hàng hoá chr’năp coh đhr’năng pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih k’rơ. Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên prá: “C’moo đâu, vải bâc pa bhlâng, azi xay moon n’jưah xay bhrợ ooy bh’rợ pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng n’jưah zư đhị zr’lụ pa câl tơợ ty đanh ahay âng apêê k’tiêc k’ruung coh zr’lụ, năc coh xoọc đâu năc bêl lêy xay bhrợ ghít ooy thị trường coh k’tiêc k’ruung. Pa câl p’lêê vải tươc ooy vel đong coh prang k’tiêc k’ruuung hêê, bhrợ têng crêê cơnh cr’noọ đươi dua âng k’nặ 100 ức đhanuôr âng hêê công chr’năp pa bhlâng.”

Coh g’luh pr’luh n’nâu, pazêng bộ, ngành ơy đơơh bhrợ pazêng cr’noọ bh’rợ pa câl pr’đươi âng đhanuôr. Đươi cơnh đêêc, chr’noh doọ u ta bọ, k’đoong. Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr bhươl cr’noon xoọc đoọng cán bộ pa choom, zup zooi, vêy dợ bh’rợ liêm choom đoọng ha bh’rợ đơơng âng hàng hoá. T’cooh Trần Thanh Nam, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp lâng pa dưr bhươl cr’noon xay moon: “Pazêng đơn vị âng Bộ pazum đh’rưah lâng Bộ Công thương đoọng bhrợ têng cơnh ooy năc pa dưr bh’rợ ch’mêệt lêy pr’luh coh chr’noh chr’bêệt, p’lêê p’xoo đoọng nhâm mâng đợ hàng pa câl ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng năc liêm choom. T’bhlâng p’too moon pazêng zr’lụ choh bhrợ, pa bhlâng năc zr’lụ choh bhrợ tươc ooy hân noo pay pa chô. Cơnh vải, nhãn, thanh long… năc pazum đh’rưah lâng pazêng vel đong đoọng vêy bh’rợ bhrợ têng cơnh ooy pa dưr bh’rợ câl đươi.”

Pr’luh Covid-19 xoọc bhrợ t’vaih bâc râu zr’năh k’đhap ha bh’rợ pa bhrợ tr’câl tr’bhlêy lâng pa câl chr’noh chr’bêệt, p’lêê p’coo coh k’tiêc k’ruung lâng ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng. Nâu đoo năc bêl đoọng đhanuôr bhrợ têng lâng doanh nghiệp chêêc bh’rợ t’mêê lâng manuyh câl đươi. Lâng râu pazum bhrợ đh’rưah âng pazêng bộ, ngành, vel đong, mâng loom pazêng chr’noh chr’bêệt, p’lêê p’coo năc tươc ooy manuyh đươi dua coh k’tiêc k’ruung lâng ooy k’tiêc k’ruung n’lơơng./.

Hỗ trợ tìm đâu ra cho nông sản nông sản

PV Trần Long, Thành Trung

Thời điểm này đang vào mùa thu hoạch của nhiều loại nông sản, nhiều nhất là quả vải thiều Bắc Giang. Trong bối cảnh dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp, khó lường, bà con nông dân đang rất lo lắng tìm đầu ra cho sản phẩm. Vậy, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương đang làm gì để thực hiện có hiệu quả “mục tiêu kép”, vừa đảm bảo phòng chống dịch vừa phát triển kinh tế.

Những ngày này, cả nước đang “căng mình” phòng chống dịch Covid-19. Đúng thời điểm này, nhiều mặt hàng nông sản của bà con vào mùa thu hoạch. Hành tím, dưa hấu, dưa lê, dứa và nhiều nhất là vải thiều, chủ yếu được trồng tại 2 tỉnh Bắc Giang và Hải Dương đứng trước nguy cơ ùn ứ nếu không có người trực tiếp đến thu mua:

“Chưa có nguồn đầu ra thì rất khó, nếu không có thương lái họ đến, mình mà mang đi chợ thì không thể mang hết được.”

“Việc bán là rất khó, bà con rất là thiệt thòi.”

“Nói chung mong muốn lớn nhất của bà con là ổn định giá cả. Nhà nước quan tâm, tạo điều kiện về giá cả cho bà con.”

Năm nay, vải thiều tại tỉnh Bắc Giang được mùa với sản lượng 180 nghìn tấn. Một trong những giải pháp cấp bách đã được chính quyền địa phương thực hiện là khoanh vùng sản xuất, bảo vệ nghiêm ngặt vùng vải không bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Ông Trần Quang Tấn, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Bắc Giang cho biết: “Tiêu thụ ở thị trường trong nước là 50%, còn lại là xuất khẩu. Nếu dịch Covid-19 diễn biến phức tạp hơn, tiêu thụ ở thị trường trong nước 70%, xuất khẩu 30%. Trong trường hợp dịch bệnh rất phức tạp, cơ bản tiêu thụ ở thị trường trong nước và xuất khẩu chỉ khoảng 10%. Tỉnh đã xây dựng kế hoạch phát triển ứng dụng trên nền tảng Online để đáp ứng cho các kịch bản này.”

Trong buổi làm việc trực tuyến với lãnh đạo tỉnh Bắc Giang về giải pháp tiêu thụ vải thiều, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên khẳng định sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người nông dân và doanh nghiệp của tỉnh Bắc Giang tiêu thụ nông sản, kết nối cung cầu hàng hóa thiết yếu trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp. Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên cho biết: “Năm nay, với sản lượng rất lớn, chúng tôi cho rằng vừa phải quan tâm đến xuất khẩu và giữ được chân hàng và thị trường truyền thống của các nước trong khu vực, nhưng lúc này là lúc phải quan tâm đến thị trường trong nước. Tiêu thụ trái vải đến các địa phowng trong cả nước, phục vụ nhu cầu của gần 100 triệu dân của chúng ta cũng là rất quan trọng.”

Trong đợt dịch này, các bộ, ngành đã chủ động ban hành các kế hoạch tiêu thụ sản phẩm cho nông dân. Nhờ đó, nông sản không bị ùn ứ. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang phân công cán bộ hướng dẫn, hỗ trợ, có các giải pháp khả thi cho việc lưu thông hàng hóa.  Ông Trần Thanh Nam, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết: “Các đơn vị của Bộ phối hợp với Bộ Công thương để làm sao mà tăng cường công tác kiểm dịch động thực vật để đảm bảo các lô hàng xuất khẩu. Tập trung chỉ đạo ở các vùng nguyên liệu, nhất là vùng nguyên liệu đến mùa vụ thu hoạch. Như là vải, nhãn, thanh long… thì phối hợp với các địa phương để có những giải pháp làm sao mà thúc đẩy tiêu thụ.”

Dịch Covid-19 đang tạo ra nhiều thách thức cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ nông sản trong nước và xuất khẩu. Đây cũng là lúc để người sản xuất và doanh nghiệp tìm ra cách thức tiếp cận mới với khách hàng. Với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, tin rằng, các mặt hàng nông sản sẽ đến được với người tiêu dùng trong và ngoài nước./.