Tzùng quýa thính múa tỏi tẩy hang coiz thiuz sấy tzẳng

Kếu múa tỏi ìu miền, quýa mayz tan bez nhủng đéng tzính  liều phát héng nhnàng khzun bez  nhủng đéng hả mài lào tỏi. Tỏ Đặng Thị Thêm, ziêm Làng Câu láng, Tân Hợp xía, Lào Cai sanhz ( lồ Văn Yên guyển) bez ziệt nom mâu. Ziêm hít phái, tỏ hả quyến mez quỳa đốp, kếu khzía quýa đang tuz plui ziêm đảng mánh plieoz.

Ziêm coz pliến kềm quýa phái, tháo ỳ tzản chà tình tỏ Thêm hả phát héng quýa đảng 50 ha quýa hữu cơ, mải tuz hòng pez tzỉu  ziệt nhnáng ziêm tìu công son gòa, xiêu nòm khzáo mải quỳa đốp. lái nải, nhnàng khzun chà tình òn tỉnh, múa tỏi nhây sấy tzẳng anhz tuz pầu pháo, tẩu công tzấu pun khzàm làn miền tzấu công ziêm tẩy pung.  Tỏ Đặng Thị Thêm pun hiuz thim: 

“Lái mài tìu công tzuống quýa tỏ día ziêm láng mayz tzụ mình tzấu nhản cô. Hayz làn tồng mài công tzấu, nhùôn xiêu òn tỉnh, sấy tzẳng mayz nảng khâuz hnăng đảng”.

Tồng diêuz mảng puột chá tzìn lống vuônz ziêm tzùng quýa, ông Trần Văn Tráng, ziệt làn cựu chiến binh ziêm Xuân Ái xía, hả púng tamz khzấy liệp pliến tẩy tzuống quýa quy hô hô. Ziêm coz nom cờ tzong guyang đảng nayz, tháo ỳ tzản ông Tráng hả  mài quýa đảng 20 ha quýa, ziệt ha quýa mải tuz nhàn tzìn khzăm. Mayz tình tzấu pút tzòi pun chà tình, nhnáng 2024, ông Tráng chuổng kếu tấy paz huaz hả liệp tzèng Hợp tác xã Chính quy, lái tzính ông tzấu Giám đốc. Hợp tác xã ỳ tzản mài 39 xía viên, cunz xiêuz pliến tẩy tzuống  475 ha quýa hữu cơ. Hòng nhnáng, HTX xiêu, mái khzáo tzấy pến ziêm 300-400 khzin chan quýa, xiêu duấn tuz  hòng chiệp tỷ nhàn, tẩu công tzấu òn tỉnh pun hòng pez nhnáng pun miền tzấu công ziêm tẩy  pung. Ông Trần Văn Tráng pun hiuz:

“Ỳ tzản, hợp tác xã nhây húa zia bua mảng cấu khzáo tzuống can  quy mô cào họp lẩy tói kếu đảng, puz lống chất lượng, tạp ếnh lống pun khé miền”.

Ziêm xía tẩy hang Lâm Thượng, Lào Cai (tẩy pung lọ tzụ lồ Lục Yên guyển, lồ Yên Bái sanhz),  khzàm huaz miền  coiz thiuz sấy tzẳng ziêm tìu công tzuống quýa. Tỏ Bàn Thị Mến, phính ìu miền ziêm lồ Tân Phượng xía- ỳ tzản bez Lâm Thượng pun hiuz. Tỏ Bàn Thị Mến, ìu miền ziêm lồ Tân Phượng- ỳ tzản bez Lâm Thượng pun hiuz thim “Hnăng congz khúng mải quýa  nhiểm bez chá aiz, mài hít mayz cáo nhàn công mảng cấu. Ưz quânz hít tzấu quýa gai, quỳa đồng, plùn plaiz can chất lượng bez chá tuz tói díp, tài hít tuz cào khzăm. Lái nải, zia nhây chà tình plét chổm, mài khzáng tzấu plieoz, pun tòn chuôiz tộ sâu cáo dòi, on nhniêuz tzíp dờ hấy”.

Can phún tuz, Lào Cai sanhz  ỳ tzản mài 148 khzin ha quýa, danh quýa đảng 80% tấy đao tzuống quýa ziêm tzèng kuaz. Chá tzìn tzấu quýa ziêm nhnáng 2025 phún tuz quýa đảng 5.100 tỷ nhàn. Quýa nhnáng 2026, quýa anhz tzíp tuz phún búa bez ziệt ziêm coz nhnàng khzun tzính ziêm sanhz. Ông Lê Thanh Hùng, Chủ tịch Ủy ban miền màn Đông Cuông xía, Lào Cai sanhz pun hiuz:

“Zia bua hả plúi họp kếu Trung tâm  quýa zeng ziêm sanhz liều pong thính kỹ thuật pun múa tỏi miền màn, ziêm nải cấu tháo tìu công tzang tziênz  khzáo phát héng quỳa zeng. Cờ hên nải, tẩy pung  anhz muổn coz chuyên gia tháo gziáo búa, búa kỹ thuật liều pầu hang pến piêuz tzấu nhản pun múa tỏi miền màn”.

Bez ziệt nhủng đéng hả tuz múa tỏi ìu miền tzuống ziêm lào tỏi, quýa ỳ hnoi hả pến nhủng đéng tzính, tzấu coiz thiuz nhnàng khzun- tziều tình tẩy hang Lào Cai. Coz pliến kềm quýa menh lống  hả tzấu coiz thiuz, òn tỉnh sấy tzẳng, chom pêuz lống vuônz pun múa tỏi miền màn ziêm nayz./.

Thừa Xuân VOVTB - Biên dịch

Thzun duốn lò dố bui cóm láng tẩy

 Can múa tỏi ìu miền ziêm Lào Cai sanhz nhây ziềm lảm, hayz chà tình tồng tồng tzụ mài ziệt bộ lềm: dố, lò, kếu phàn tị liều lổng ziêm coz hnoi vủi, dờ hấy, tzấu sình cha, quá tang… Kếu tìu công tzấu dố bez ziệt nhủng công tzấu còn ziều tuz tzùn ziêm nayz tỏi quyaz vuaz tỏi ziêm khzàm chà tình, phính miền ziêm thị xã Sa Pa. Có Lý Cuổi Quáng ziêm Tà Chải Láng, Tả phìn xía, bez ziệt làn miền lún ziêm tuz ông te tzùn tài hả kếu đuông tzangz chiênz chà tình nhây tìu công tzấu dố còn ziều pun hiuz:            

Dồ mhiên tzụ kênz vèng, sùi ngùng, zùng nhây đốp tzấu tài ưz quânz đốp hổ bez tzụ tzấu pịa khzính tzấu tuz dố. Gang nải tò mình plui phai bez đíu ziêm cha pongz đàm há khzính tzấu pến dố tuz. Dồ đồng tuz lổng đéng lống tzấu tài tzụ thông cờ nhủa, tzấu hêng. Dồ mhiên tuz  lổng coz tìu mhây penh zòng. Miền tzấu dố sẽ lống coz tìu dồ phim phái pháp tziệt dố bui xính khù muống.

Can có Lý Láo Tả, tồng bez ziệt làn lác tzấu đố ziêm Tà Chải láng, Tả phìn xía: Miền tzấu đố tzụ tzụ hài tzấu kếu tzụ mài tói ưz nòm muống khía dố lống. Vuổi muống khzía dố mayz tan mài sâu gziáo bez tồng tzụ mài sành ấy.        

Ỳ tzản hnoi, phính ìu miền ziêm Tà Chải láng nhây dố mayz tan phụ sú múa tỏi miền màn nhây sấy tzẳng bez anhz pến nhủng hòng húa ziều mảng tuz khzàm làn khzé ziều diẻo, plièo hòng, khzách sạn, homestay đặt mái liều paiz mảng. Coz nom dố nayz tziểu can hô phái bez mài chá mải càn nhủng. Dố hô 20-30 puân bez mài chá mải 400-500 khzin nhàn, dố hô 1 khzí bez mài chá mải đùa tzỉu  tháo chiệp tzỉu nhàn. Hòng há, múa tỏi miền màn ziêm láng nhây dố tzấu tài mải khzuất hây tzẳng ziêm 100-150 nom. Lái nải, múa tỏi miền màn nhây nhuồn xiêu tồng cào òn tỉnh.

Múa tỏi ìu miền ziêm thị xã Sa Pa, Lào Cai sanhz nhây Tìu công tzấu dố hả tuz Bộ Văn puz thể thao kếu ziều diảo lénh bez di sản văn hóa phi vật thể kuaz cha pịa 11 há nhnáng 2020. Nayz bez khzáng liều Sa Pa khzấy liệp tuz thương hiệu dố pến nhủng hòng húa duổi ziêm tẩy pung, cáp puẩn puz tziênz ìu miền ziêm nayz nhây vuồn puz./.

Chẻo Thu  VOVTB – Biên dịch