Mái cạ đạ slu củ pjọm đảy quạng 2 bươn, tọ thâng cà này, phẳc moong hom cúa pỉ noọng dú hoẹn Thạch An, slảnh Cao Bằng khai khỏ, sổ phẳc moong slu củ mà nhằng mì lai, sle hâng ngải mẻn nẩu hết hẩư pỉ noọng chập chăn lai dưởng khỏ.

Phẳc moong hom lẻ thình co chay mì heng tiểng dú hoẹn Thạch An, slảnh Cao Bằng, đảy chay lai dú bại xạ Vân Trình, Lê Lai, Thái Cường, Thụy Hùng... Mảu phẳc moong pi nẩy tan xạ Vân Trình đai lẻ chay đảy tềnh 12 ha, héc ta nâng slu củ mà đảy quạng 20 tấn vạ nẩy lẻ xạ chay phẳc moong hom lai tải ết dú chang hoẹn Thạch An. Slì hua mảu, chá khai phẳc moong máo hù slung đảy tứ 12.000 - 15.000 mưn cân nâng. Thâng cà này mái cạ chá khai đạ xẻn lồng nhằng 5.000-7.000 mưn cân nâng tọ ái mọi lườn pỉ noọng nhằng mì fấn lai fẳc moong slu củ mà xằng khai đảy. Mảu phẳc moong pi nẩy lườn a Hoàng Thị Phượng, dú Bản Cắn, xạ Vân Trình, hoẹn Thạch An, slảnh Cao Bằng slu củ mà đảy quạng 5 tấn phẳc, tọ thâng cà này ngám khai đảy quạng 5 tạ.

Năm nay nhà tôi trồng bí xanh với diện tích 3000m2, bây giờ thu hoạch về chẳng bán được, ra chợ cũng rất nhiều, bí xanh nặng nữa nên khâu vận chuyển cũng gặp nhiều khó khăn, giờ chẳng biết bán vào đâu nữa, đến bây giờ tính tất cả thì nhà tôi mới bán được 5 tạ, giờ còn rất nhiều chỉ biết xếp vào dưới gần sàn nhà thôi, để lâu thì sợ thối, đa số bà con trong bản tôi cũng thế, trồng được nhiều nhưng không bán được, giờ không biết làm thế nào nữa, nhiều nhà còn lấy về chăn lợn, chăn cá...khó khăn lắm.

Dú Bản Muồng, xạ Vân Trình, hoẹn Thạch An, slảnh Cao Bằng mì 54 lườn, pi ẩy ái mọi lườn chang bản xày chay phẳc moong. Bại pi cón nẩy, tứ chay phẳc moong đạ pang hẩư pỉ noọng mì ngần chèn chải dủng, sổ lườn khỏ nọi lồng lai, co phặc moong hảp xáu tôm tỉ triết hí dú nẩy nhoòng pện ăn pi lai lườn pỉ noọng slu mà đảy tứ 50 - 70 triệu mưn chèn tứ khai phẳc. Mái pện, cà này phẳc moong hom cúa pỉ noọng xằng mì tỉ khai ỏn tỉnh, ngám mì fấn nọi nâng đảy bại lườn puôn khai, HTX thâng tặt dự, nhằng tẻo lẻ pỉ noọng lèo táng au pây khai. Lùng Đinh Văn Nhị dú Bản Muồng, xạ Vân Trình, hoẹn Thạch An, slảnh Cao Bằng lẻ lườn nâng chang bại lườn chay phẳc moong hom lai tải ết bản hẩư chắc::

Nhà tôi thu về được 12 tấn bí nhưng năm nay bán khó hơn năm ngoái, năm ngoái còn có bưu điện và HTX vào mua, năm nay thì bà con khác nhà khác tự đem đi bán, đến bây giờ mỗi nhà mới chỉ bán được khoảng 200-300kg thôi, còn nhiều lắm. Hiện tại nhà tôi cũng chưa tính trước được là sang năm còn trồng không nữa. Tôi mong sẽ được các cấp ngành quan tâm hỗ trợ bà con tiêu thụ sản phẩm để chúng tôi có thể yên tâm trồng tiếp. Giờ không bán được để lâu quả thối nhiều lắm, giờ nhiều nhà chỉ biết đem đi chăn cá thôi.

Phẳc moong hom dú hoẹn Thạch An đảy ngòi lẻ thình co pền chay lai sle khai, tọ cà này fiểc khai phẳc moong nhằng chập lai dưởng khỏ. Sle khảm quá bại mòn khỏ nẩy, chài Ngô Thế Mạnh Phó Chủ tịch UBND hoẹn Thạch An, slảnh Cao Bằng hẩư chắc: Hoẹn đạ hết chỉa mả chiềng khửn pạng nưa sle phẳc moong hom đảy chỉn pền thình cúa OCOP đo 3 tiểm, xày tỉ xẹ có hết bại tàng dưởng pang chỏi hẩư pỉ noọng. Có bại pày cáp căn sle khai cúa cái; slắng cạ pỉ noọng chay chướng vạ pao chực ăn phẳc nèm khoa học kỵ thuật sle bại ăn phẳc đây slướng, slu củ mà sle đảy hâng.

Mừa pạng hoẹn, boong khỏi xẹ slắng cạ bại pạng hết fiểc slon pang hẩư pỉ noọng mừa kéc chay chướng, slu củ vạ pao chực ăn phẳc moong. Ngám nẩy boong khỏi cụng đạ hết fiểc xáu Dự án pang chỏi pỉ noọng khai cúa cái (CSSP) cúa slảnh vạ xẹ có pày họp sle cáp căn puôn khai, xỉnh bại lườn hết kin cải, bại HTX thâng pang chỏi hoẹn khai bại thình cúa cái đăm chay, chang tỉ mì phẳc moong hom./.

CAO BẰNG: NÔNG DÂN KHÓ KHĂN TÌM ĐẦU RA CHO QUẢ BÍ XANH THƠM

Mặc dù đã thu hoạch xong cách đây 2 tháng, nhưng đến nay, quả bí xanh thơm tại huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng tiêu thụ rất khó khăn, lượng bí xanh thơm còn tồn lớn. Tình cảnh này khiến nông dân địa phương thua lỗ nặng nề, đồng thời, hàng trăm tấn bí xanh thơm có nguy cơ trở thành phế phẩm.

Bí xanh thơm là cây trồng đặc sản bản địa của huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng, được trồng chủ yếu ở xã Vân Trình, Lê Lai, Thái Cường, Thụy Hùng... Riêng tại xã Vân Trình, vụ bí xanh thơm năm nay trồng được trên 12,5 ha, năng suất đạt 20 tấn/ha và là địa phương có diện tích trồng bí xanh thơm lớn nhất của huyện Thạch An. Thời điểm đầu vụ, giá bí xanh thơm khá cao, trung bình từ 12.000 - 15.000đ/kg. Đến nay, mặc dù giá thành đã hạ xuống thấp chỉ còn từ 5.000-7.000đ/kg nhưng các hộ dân trung bình còn tồn khoảng 1/3 số bí đã thu hoạch. Vụ sản xuất năm nay, gia đình bà Hoàng Thị Phượng, ở thôn Bản Cắn, xã Vân Trình, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng thu được khoảng 5 tấn bí xanh thơm, nhưng đến nay mới bán được khoảng 5 tạ.

Năm nay nhà tôi trồng bí xanh với diện tích 3000m2, bây giờ thu hoạch về chẳng bán được, ra chợ cũng rất nhiều, bí xanh nặng nữa nên khâu vận chuyển cũng gặp nhiều khó khăn, giờ chẳng biết bán vào đâu nữa, đến bây giờ tính tất cả thì nhà tôi mới bán được 5 tạ, giờ còn rất nhiều chỉ biết xếp vào dưới gần sàn nhà thôi, để lâu thì sợ thối, đa số bà con trong bản tôi cũng thế, trồng được nhiều nhưng không bán được, giờ không biết làm thế nào nữa, nhiều nhà còn lấy về chăn lợn, chăn cá...khó khăn lắm.

Xóm Bản Muồng xã Vân Trình, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng có 54 hộ dân, riêng năm nay cả 54 hộ dân trong xóm đều trồng bí thơm. Những năm trước đây từ việc trồng bí đời sống của người dân được nâng lên, tỷ lệ hộ nghèo giảm rõ rệt, cây bí xanh thơm phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu địa phương, hiệu quả kinh tế khá cao, mỗi vụ bí nhiều hộ dân thu về 50 - 70 triệu đồng. Tuy nhiên, đầu ra cho sản phẩm bí xanh thơm chưa ổn định, chỉ một phần diện tích nhỏ trồng bí được các đơn vị doanh nghiệp, hợp tác xã ký kết bao tiêu sản phẩm, còn lại bà con vẫn đang bán tự do. Ông Đinh Văn Nhị ở xóm Bản Muồng, xã Vân Trình, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng là một trong những hộ trồng bí nhiều nhất xóm, nói:

Nhà tôi thu về được 12 tấn bí nhưng năm nay bán khó hơn năm ngoái, năm ngoái còn có bưu điện và HTX vào mua, năm nay thì bà con khác nhà khác tự đem đi bán, đến bây giờ mỗi nhà mới chỉ bán được khoảng 200-300kg thôi, còn nhiều lắm. Hiện tại nhà tôi cũng chưa tính trước được là sang năm còn trồng không nữa. Tôi mong sẽ được các cấp ngành quan tâm hỗ trợ bà con tiêu thụ sản phẩm để chúng tôi có thể yên tâm trồng tiếp. Giờ không bán được để lâu quả thối nhiều lắm, giờ nhiều nhà chỉ biết đem đi chăn cá thôi.

Sản phẩm bí thơm ở huyện Thạch An được xác định là cây trồng thế mạnh trong phát triển sản xuất hàng hóa, nhưng khâu tiêu thụ vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Để khắc phục tình trạng này, Ông Ngô Thế Mạnh Phó Chủ tịch UBND huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng cho biết: Huyện đã làm thủ tục trình lên cấp có thẩm quyền để sản phẩm bí xanh thơm được chứng nhận là sản phẩm OCOP 3 sao, đồng thời sẽ triển khai cơ chế chính sách hỗ trợ người dân phát triển sản xuất. Tổ chức liên kết tiêu thụ sản phẩm; tuyên truyền người dân sản xuất theo quy trình khoa học kỹ thuật từ cách trồng, chăm bón, làm giàn bí, đến thu hoạch, bảo quản để nâng cao chất lượng sản phẩm.

Về phía huyện, chúng tôi cũng đã xác định sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với các tổ chức cá nhân để hướng dẫn cho bà con về cách trồng, chăm sóc, thu hoạch, cũng như bảo quản quả bí thành phẩm. Và vừa qua chúng tôi cũng đã làm việc với Dự án hỗ trợ kinh doanh cho nông hộ (CSSP) của tỉnh và sẽ tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư, mời các tổ chức, các nhân, các doanh nghiệp, HTX đến để giúp huyện bao tiêu sản phẩm, tham gia chuỗi giá trị trên địa bàn huyện, trong đó có cây bí thơm./.