Tước vel Bắc Dần, chr’val Phú Mỹ, chr’hoong Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng, t’moóh ooy a moó Lý Thị Bệnh đhơ đhơ ngai zêng năl. Tu a moó nắc ma nuýh pân đil Khmer zay âng vel đong cóh bhiệc padưr dal c’rơ z’lấh đha rựt, pa zay pa bhrợ ta têng pa dưr pr’loọng đong z’lấh đha rựt đha rắh zr’nắh k’đháp tợơ tr’pang têy ga goóh ga gêng, acoon bơơn tước trường lâng pr’loọng đong vêy âng chô  bh’nơơn tệêm ngăn. Thạch Hồng PV Đài TNVN đhị zr’lụ ĐBSCL vêy bha ar xrắ xay moon đắh ma nuýh liêm ta níh nâu.

      Tợơ bêl bơơn k’díc, tr’mung lưm k’đháp đha rựt, ca coon nắc bấc, a moó Bệnh lâng k’díc đoo nắc a noo Lâm Dưa khuých muy đắh dzung nắc pa zay pa bhrợ ta têng, prang c’moo, đhiệp c’xêê lướt pa bhrợ đoọng ha pân lơơng chếêc t’bơơn zên, hân đhơ cơnh đếêc nắc cung cắh zập cha, đha rứt đha rắ ting t’pun hớơ. Cắh mơ đếêc a năm, ca ay jéh nắc ặt g’bọ nắc mơ c’moo c’xêê. Tước c’moo 2003, a moó nắc bơơn zúp zooi vắ zên câl k’roọc lai sind chô băn đoọng pa dưr tr’mung tr’méh, đh’rứah lâng đếêc nắc băn a’ọc. N’đhơ pa zay lứch c’rơ đay nắc bh’nơơn âng chô cung cắh h’mơ mơ.

      Cắh mặ zâng lâng tr’mung tr’méh cơnh đếêc dzợ, c’moo 2011 a moó ting pấh Câu lạc bộ khuyến nông đhị vel đong lâng bơơn ngân hàng chính sách zooi đoọng vắ zên 10 ức đồng. Lêy bh’nơơn âng chô tợơ bh’rợ băn k’roọc sữa âng apêê pr’loọng đong đhanuôr cóh chr’val, a moó nắc pa câl zêng k’roọc lai sind, pa xoọng lâng zên ơy vặ câl muy p’nong k’roọc đơơng chô băn. Đươi vêy k’rang lêy, băn ghít nắc cắh mơ đanh k’roọc dưr pậ, lấh muy c’moo t’tun nắc ơy choom âng chô bh’nơơn. Tợơ đếêc, tr’mung tr’méh âng pr’loọng đong bơơn ha dưr đấh đươi vêy bhiệc pị pay đác tóh k’roọc, pa câl đhị zập t’ngay. A moó Bệnh prá xay:

        Lalăm a hay pr’loọng đong đha rựt pa bhlầng. Choom bhrợ cha nắc tợơ bêl a zi ting moọt ooy Câu lạc bộ băn k’roọc pay đác tóh lâng râu ting zúp zooi âng câu lạc bộ khuyến nông. Vêy đác tóh pa câl nắc tr’mung tr’méh âng pr’loọng đong z’zăng lấh. c’moo 2013 nắc pr’loọng đong ơy z’lấh đha rựt đanh mâng, apêê ca coon lướt học cung tệêm ngăn, doó chếêc k’rang zên bạc dzợ.

         XoỌc đâu, lâng dứp ping 20kg đác tóh t’mêê pị pay đhị zập t’ngay lâng chr’nắp pa câl nắc 11 r’bhầu đồng/kg, tợơ ơy dáp lâng zên bhrợ têng, nắc zập c’xêê pr’loọng đong a moó dzợ âng chô lãi 5-6 ức đồng. A moÓ Bệnh đoọng năl cớ, tu k’roọc nắc rứah zêng bhong nắc zập pr’loọng đong pa câl đoọng pay zên câl k’roọc căn đoọng t’bấc cr’năn. Bh’nơơn nắc đhi c’moo hay, a moó ơy k’rong 40 ức đồng đoọng câl pa xoọng 2 p’nong k’roọc căn âng chô băn. Tước nâu kêi, k’roọc ơy vêy 7 c’xêê. A moÓ pa prá, tợơ lấh bơr pêê c’xêê, bơr p’nong k’roọc t’mêê nắc âng chô đác tóh, bêl đếêc nắc pa dưr dal bh’nơơn lấh mơ, rơơm kiêng tr’mung tr’méh âng pr’loọng đong nắc đấh bơơn k’bhộ ngăn:

          Xăl băn k’roọc pay đác tóh nắc bh’nơơn âng chô bấc lấh. Muy p’nong k’roọc pay đác tóh nắc zập c’xêê vêy âng chô bh’nơơn 4-5 ức đồng. Ha y nắc 3 p’nong cung zăng bấc, a cu dáp lêy nắc cung vêy âng chô bh’nơơn 10 ức đồng cung choom.

          Ting cơnh a moó Bệnh, đươi vêy zúp zooi zên bạc, m’ma bhrợ têng, pa choom cơnh bhrợ têng… ơy zooi đoọng ha pêê pr’loọng đong đhanuôr, pa bhlầng nắc apêê pr’loọng đong Khmer đha rựt cơnh pr’loọng đong a moó vêy bơơn tr’xăl pr’ăt str’mông ha dưr lấh. lấh mơ k’roọc pay đác tóh xoọc âng chô bh’nơơn zập t’ngay, pr’loọng đong a moó Bệnh nắc dzợ câl pa xoọng 2000m2 k’tiếc đoọng chóh ha roo, zooi pa dưr tr’mung tr’méh z’zăng lấh. A noo Lý Kim Sia, Bí thư chi bộ vel Bắc Dần, chr’val Phú Mỹ, chr’hoong Mỹ Tú đoọng năl:

          Bh’nơơn tợơ k’roọc sữa âng chô nắc lêy pr’ắt tr’mông âng a moó Bệnh ơy ha dưr lấh. cóh t’tun a moó nắc cung choom pa chắp pa câl k’roọc bhong câl k’roọc rứah đoọng vêy âng chô bh’nơơn dal lấh. Pazêng cóh val k’roọc âng a moó nắc vêy 3 p’nong, vêy 1 p’nong âng chô đác tóh ta luôn. Tợơ đếêc nắc lêy xay moon đoọng pr’loọng đong a moó z’lấh đha rựt.

        Lâng râu pa zay cung cơnh c’rơ ha dưr, đhị k’nặ 40 c’moo pa zay pa bhrợ ta têng, tước c’moo 2013, pr’loọng đong a moó Lý Thị Bệnh ơy z’lấh đha rựt, vêy tr’mung tr’méh tệêm ngăn lấh. a moó nắc cung tấm gương liêm choom đoọng ha bh’rợ đhanuôr bhrợ cha choom, đoàn kết lâng đh’rứah pa xiêr đha rựt đanh mâng âng tỉnh Sóc Trăng cr’chă c’moo 2012-2014. a moó Bệnh xay, băn k’roọc pay đác tóh nắc cr’noọ bh’rợ âng chô bh’nơơn liêm dal. Tu cơnh đếêc nắc cóh cr’chăl ha y , a moó lâng pr’loọng đong đay k’rong bhrợ pa dưr cớ bh’rợ băn k’roọc nâu đoọng âng chô bh’nơơn bấc lấh mơ./.

Chị Lý Thị Bệnh -  Phụ nữ Khmer điển hình cho ý chí vươn lên thoát nghèo

        Đến ấp Bắc Dần, xã Phú Mỹ, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng, hỏi về chị Lý Thị Bệnh ai cũng biết. Bởi đơn giản chị là người phụ nữ Khmer điển hình của địa phương trong việc nêu cao ý chí vượt lên hoàn cảnh, số phận, hăng hái lao động đưa gia đình vươn lên thoát nghèo từ hai bàn tay trắng, con cái được đến trường và gia đình có thu nhập ổn định.   Thạch Hồng PV Đài TNVN TT Khu vực ĐBSCL có bài phản ánh về tấm gương này.

Từ khi lập gia đình, hoàn cảnh nghèo khổ lại đông con, chị Bệnh và người chồng là anh Lâm Dưa bị tật nguyền bẩm sinh một bên chân phải bươn trải khắp nơi, quanh năm, suốt tháng đi làm mướn đủ nghề nhưng cuộc sống cũng không đủ ăn, nghèo vẫn cứ nghèo. Không chỉ vậy, bệnh tật còn đeo bám gia đình trong suốt thời gian dài. Đến năm 2003, chị được hỗ trợ vay vốn mua bò sind về nuôi để phát triển kinh tế, kèm thêm là chăn nuôi heo. Dù đã cố gắng lao động hết mình nhưng cũng chẳng khả quan.

Không chấp nhận với sống phận, năm 2011 chị tham gia câu lạc bộ khuyến nông tại địa phương và được ngân hàng chính sách hỗ trợ vay vốn 10 triệu đồng. Thấy sự hiệu quả của mô hình nuôi bò sữa của các hộ dân trong xã, chị quyết định bán đi bò sind, cộng với số tiền đã vay để đầu tư mua một con bò sữa về nuôi. Nhờ chăm sóc kỹ càng, con bò sữa của chị rất chóng lớn, chỉ sau một năm đã cho thu hoạch. Từ đó, cuộc sống của gia đình được cải thiện nhanh chóng nhờ việc vắt sữa bán hàng ngày. Chị Bệnh chia sẻ: 

Trước đây gia đình rất nghèo. Làm ăn được từ khi gia đình vào hợp tác xã chăn nuôi bò sữa và sự hỗ trợ của Câu lạc bộ khuyến nông. Có sữa bán nên cuộc sống gia đình cũng đỡ hơn. Năm 2013 thì gia đình đã thoát nghèo, bền vững, con cháu đi học cũng cảm thấy yên tâm, không còn lo lắng  nhiều về  tiền bạc nữa.

Hiện nay, với trung bình trên dưới 20 ký sữa tươi vắt được mỗi ngày, với giá bán 11 nghìn đồng/kg, sau khi trừ chi phí, trung bình mỗi tháng, gia đình còn lãi được từ 5 - 6 triệu đồng. Chị Bệnh cho biết thêm, do bò chỉ sinh ra con đực nên hầu hết gia đình bán để lấy tiền tiết kiệm mua thêm bò cái để tăng đàn. Thành quả là trong năm qua, chị đã đầu tư 40 triệu đồng từ số tiền đã dành dụm để mua thêm 2 con bò sữa cái về nuôi. Đến nay, bò đã 7 tháng tuổi. Chị tâm sự, sau vài tháng nữa, hai con bò sữa mới sẽ cho sữa, số lượng sữa lúc ấy được thu hoạch sẽ tăng lên, hy vọng cuộc sống gia đình sẽ sớm được ấm no hơn: 

Chuyển qua nuôi bò sữa thì lợi nhuận thu về nhiều hơn. Một con bò sữa mỗi tháng cũng thu về lợi nhuận  bốn năm triệu đồng. Sắp tới là 3 con thì chắc cũng nhiều, tôi tính ít nhất cũng thu về lợi nhuận 10 triệu cũng được.

Theo chị Bệnh, nhờ hỗ trợ vay vốn, nguồn giống sản xuất, tập huấn kỹ thuật…đã giúp cho nông dân, đặc biệt là các hộ Khmer nghèo như gia đình chị có được cơ hội chuyển mình và phát triển được kinh tế hộ gia đình. Ngoài bò sữa đang cho thu nhập hàng ngày, gia đình chị Bệnh còn mua được thêm 2.000 m² đất để sản xuất lúa, giúp cuộc sống khấm khá hơn. Anh Lý Kim Sia, Bí thư Chi bộ ấp Bắc Dần, xã Phú Mỹ, huyện Mỹ Tú nhận xét: 

Thu hoạch sữa thì thấy đời sống của chị Bệnh có bước vươn lên. Thời gian sau này thì chị cũng miệt mài, tính toán bán đi con bò đực, là con của con bò sữa để mua thêm hai con bò sữa cái. Tổng số trong chuồng của chị là 3 con, nhưng một con thì đang thu hoạch sữa hàng ngày, còn lại hai con đang chịu đực, cũng đang chuẩn bị sinh nở và cho sữa. Từ  chỗ đó thì qua cái nhận xét, gia đình chị có khả năng là hộ thoát nghèo bền vững.

  Bằng sự nỗ lực và ý chí vươn lên, sau gần 40 năm khổ cực, đến năm 2013, gia đình chị Lý Thị Bệnh đã thoát nghèo, có cuộc sống ổn định. Chị cũng là tấm gương được báo cáo điển hình cho phong trào nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững của tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2012-2014. Chị Bệnh tâm sự, chăn nuôi bò sữa là mô hình mang lại hiệu quả kinh tế khá. Vì vậy, trong thời gian tới, chị và gia đình sẽ tiếp tục đầu tư phát triển mô hình nuôi bò lấy sữa với quy mô lớn hơn để mang lại nguồn thu nhập cao hơn./.