Chính phủ t’mêê pa’glúh nghị định quy định liêm gít bơr pêê cr’liêng xa’nay âng luật BHXH đắh BHXH tự nguyện, ooy đâu bấc râu liêm chr’nắp cơnh c’lâng bh’rợ lâng cr’chăl t’ngay đóng BHXH linh hoạt, doọ vêy xay moon ha mơ tuổi pấh đươi, manứih đươi dua bơơn nhà nước zooi zúp… nâu đoo nắc đợ râu chr’nắp đoọng ha pêê pabhrợ tự do cắh pấh đươi BHXH ting cơnh k’đươi đoọng ha cr’noọ bh’rợ têêm ngăn pr’ắt tr’mung xã hội. bhiệc moon pa’glúh nắc bhrợ ha cơnh đoọng bấc ơl apêê pabhrợ tự do năl lâng pấh đươi bảo hiểm nâu.
Ting cơnh lêy cha’mêết âng Viện padưr pa’xớc c’rơ cộng đồng Ánh Sáng, nắc vêy tước 91% manứih pa’câl hàng truíh c’lâng cắh ơy năl tước zâp quy định âng Bộ luật lao động lâng lấh 91% cắh năl tước BHXH. Hadợ ooy đâu, apêê pabhrợ tự do xoọc lêy k’rang chấc t’bơơn t’mung, cắh vêy cr’chăl t’ngay lâng pr’đơợ đoọng lêy cha’mêết văn bản pháp luật, nắc bh’rợ xay moon, p’cắh pháp luật đắh BHXH tự nguyện xoọc đâu cắh ơy bơơn p’gít lêy liêm, cr’liêng xa’nay nâu cắh liêm choom, cắh ơy lướt moót liêm gít. Tu cơnh đâu nắc đợ apêê pabhrợ đươi dua bảo hiểm xã hội tự nguyện cắh bấc. ting cơnh số liệu âng Tổng cục thống kê, dáp lêy tước quý 2/2015, nắc vêy k’dâng 0,6% apêê pabhrợ zr’lụ đâu bơơn đươi dua bảo hiểm nâu.
Ting cơnh t’coóh Nguyễn Thu Giang, phó viện trưởng Viện padưr pa’xớc c’rơ đhanuôr Ánh Sáng, lâng c’bhúh apêê pabhrợ tự do nắc lêy vêy cơnh xay moon liêm chr’nắp đoọng apêê năl gít đắh chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện, cắh vêy zr’nưm cơnh xoọc đâu:
Apêê lêy vêy chính sách xay moon lalay, vêy đợ cr’liêng xa’nay, đợ n’hâu liêm chr’nắp lâng apêê lấh mơ, oó mưy khẩu hiệu cắh cậ cr’liêng xa’nay zr’nưm lâng đợ apêê lơơng.
Ting cơnh luật BHXH, manứih pabhrợ tự do lâng đợ zên bơơn bhrợ cắh bấc ting đươi dua BHXH tự nguyện nắc lêy đoọng 22% mức thu nhập, nắc mưy bơơn đươi chế độ đhêy hưu lâng chêết bil. Nâu đoo cung nặc mưy ooy đợ râu bhrợ BHXH tự nguyện cắh pr’hay chr’nắp đoọng hapêê pabhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc, ting cơnh t’coóh Lưu Quang Tuấn, phó viện trưởng viện khoa học lao động lâng xã hội, âng Bộ lao động thương binh lâng xã hội, Luật BHXH c’moo 2014 âng đơơng mức đóng lêy cha’mêết đhị mức chuẩn đha’rứt đoọng ha vel bhươl ơy bhrợ pr’đơợ đoọng hapêê pabhrợ tự do pấh đươi BHXH tự nguyện. xoọc đâu, chính phủ cung ơy quy định đắh mức zooi zúp lâng manứih pấh đươi BHXH tự nguyện âng pr’loọng đha’rứt bơơn zooi zúp 30% đợ zên lêy đoọng, lâng apêê crêê pr’loọng đăn đha’rứt bơơn zooi zúp 25% lâng zâp apêê lơơng bơơn zooi zúp 10%. T’coóh Lưu Quang Tuấn moon, nâu đoo nắc râu pr’hay chr’nắp lâng apêê pabhrợ tự do. Tu cơnh đâu, bảo hiểm xã hội nắc vêy cơnh tiếp thị cơnh bảo hiểm nhân thọ âng tư nhân:
Bhiệc chr’nắp bhlâng nắc bhrợ ha cơnh đoọng đhanuôr năl, lâng đhanuôr năl râu liêm chr’nắp bêl pấh đươi, đoọng đợ t’tưn vêy pr’ắt tr’mung. Ahêê vêy BHXH cóh quận, chr’hoong, hâu tu xiêr tước cấp chr’val. Cắh vêy văn phòng hân đhơ cơnh đêếc, ahêê lêy xiêr tước đhị đêếc đoọng xay moon, cơnh nắc tiếp thị xã hội, đoọng đhanuôr choom pấh đươi.
Hadợ t’coóh Trần Thị Thuý Nga, vụ trưởng vụ BHXH, bộ lao động thương binh lâng xã hội moon, chính sách nhân văn hân đhơ cơnh đêếc nắc lêy mơ ooy văn bản luật cắh vêy trực tiếp tước đhanuôr nắc k’đhạp bhlâng. Tu cơnh đâu, lêy cha’mêết ooy zâp tổ chức đoàn thể đhị vel đông, pazưm đh’rứah xay moon đắh BHXH tự nguyện:
Cán bộ cơ quan BHXH, xang nặc pân’đil, đoàn đha’đhâm c’moor nắc lêy pa’đăn lêy đắh bhiệc nâu. Apêê nắc đợ manứih lướt xay moon chr’nắp bhlâng, đoọng ha cơnh vêy bấc ngai năl tước chính sách xã hội nâu, lâng apêê nắc pấh đươi.
Tơợp dưr váih tơợ râu lalua cóh vel đông, t’coóh Đoàn Thanh Bình, phó chủ tịch phường Tăng Nhơn Phú A, quận 9, tp.HCM moon, xoọc đâu apêê pabhrợ tự do lấh mơ nắc manứih lướt moót đắh lơơng, cắh pấh bhrợ cóh đoàn thể chính trị xã hội, nắc ting bhrợ chi’ớh ting c’bhúh bh’rợ tr’nêng, hội đồng hương. Tu cơnh đâu, bh’rợ xay moon nắc lêy bơơn xã hội hoá, lâng bấc tổ chức pấh bhrợ đoọng đăn tước lâng đhanuôr. Chính quyền vel đông pazưm lâng zâp tổ chức nâu đoọng đh’rứah bhrợ têng:
Acu k’noọ nắc vêy râu bhrợ t’bhứah xã hội hoá lâng bhiệc xay moon bhiệc nâu. 2, 3 tổ chức đh’rứah pấh bhrợ đoọng zooi zúp, xang nặc xay moon, k’rang lêy tước đhanuôr. Zâp tổ chức phi chính phủ cắh cậ đợ tổ chức n’lơơng k’rang lêy đoọng hapêê pabhrợ đha’rứt.
Hadợ 2 c’moo dzợ nghị định quy định liêm gít 2, 3 cr’liêng xa’nay âng Luật BHXH đắh BHXH tự nguyện t’mêê vêy đươi bhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc, tơợ đâu hadang cắh bhrợ liêm choom bhiệc xay moon, p’cắh đợ râu t’đui đoọng âng chính sách nắc đợ apêê pabhrợ tự nguyện tu pấh đươi BHXH tự nguyện nắc cắh bơơn mơ cr’noọ moon pa’glúh./.
Đưa Bảo hiểm Xã hội tự nguyện đến gần người lao động tự do
Chính phủ vừa ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện, trong đó có nhiều ưu điểm như: phương thức và thời gian đóng bảo hiểm xã hội linh hoạt, không giới hạn tuổi tham gia, người tham gia được Nhà nước hỗ trợ... Đây là những ưu đãi cho lao động tự do không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhằm mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để đông đảo đối tượng lao động tự do biết và tham gia loại hình bảo hiểm này?
Theo khảo sát của Viện Phát Triển Sức khỏe Cộng đồng Ánh Sáng (viết tắt là LIGHT), có tới 91% người bán hàng rong chưa từng biết đến các quy định của Bộ Luật Lao động và 91,45% chưa biết đến Bảo hiểm Xã hội. Trong khi người lao động tự do đang phải lo toan gánh nặng “cơm áo gạo tiền”, có ít thời gian và điều kiện để tiếp cận văn bản pháp luật, thì công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo hiểm xã hội tự nguyện hiện nay chưa được chú trọng, nội dung truyền thông còn bó hẹp, chưa đi vào cụ thể. Vì vậy mà số lượng người lao động đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện vẫn còn hết sức khiêm tốn. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến quý 2 năm 2015, mới chỉ có khoảng 0,6% lao động khu vực phi chính thức tham gia loại hình bảo hiểm này.
Theo bà Nguyễn Thu Giang, Phó Viện trưởng Viện Phát triển sức khỏe cộng đồng Ánh Sáng, đối với nhóm đối tượng là lao động tự do, phải có cách tuyên truyền đặc thù để họ có thể hiểu và biết về chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện, chứ không thể chung chung như hiện nay: Họ cần phải có chính sách tuyên truyền riêng, họ cần những nội dung riêng, những gì thiết thực với họ hơn, thay vì chúng ta có những thông điệp, khẩu hiệu hay thông tin chung chung với tất cả những đối tượng khác.
Theo Luật Bảo hiểm Xã hội, người lao động tự do với thu nhập thấp tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện phải đóng 22% mức thu nhập, mà chỉ được hưởng hai chế độ là hưu trí và tử tuất. Đây cũng là một trong những lý do khiến Bảo hiểm Xã hội tự nguyện không hấp dẫn người lao động. Tuy nhiên, theo ông Lưu Quang Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội, thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Luật Bảo hiểm Xã hội năm 2014 đưa mức đóng dựa trên mức chuẩn nghèo nông thôn đã tạo điều kiện cho người lao động tự do tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Hiện, Chính phủ cũng đã quy định về mức hỗ trợ: đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thuộc hộ nghèo được hỗ trợ 30% số tiền phải đóng, đối với người thuộc hộ cận nghèo được hỗ trợ 25% và đối với các đối tượng khác được hỗ trợ 10%. Ông Lưu Quang Tuấn cho rằng, đây là điều hấp dẫn đối với người lao động tự do. Vì vậy, bảo hiểm xã hội phải có cách tiếp thị giống bảo hiểm nhân thọ của tư nhân: Vấn đề quan trọng nhất là làm thế nào để người dân biết, và người dân biết được ích lợi khi tham gia, để về sau có cuộc sống an sinh. Chúng ta có Bảo hiểm Xã hội ở quận, huyện, tại sao không lan xuống cấp xã đi. Không cần phải có văn phòng hay gì cả nhưng chúng ta cần phải xuống tận nơi để tiếp thị, giống như là tiếp thị xã hội, để người dân có thể tham gia được.
Còn bà Trần Thị Thúy Nga, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Xã hội, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, cho rằng chính sách nhân văn nhưng chỉ dừng lại ở văn bản luật mà chưa đến trực tiếp tới người dân thì nó sẽ bị đóng băng. Vì vậy, cần thông qua các tổ chức đoàn thể tại địa phương, phối hợp, lồng ghép cùng tuyên truyền về bảo hiểm xã hội tự nguyện: Cán bộ cơ quan bảo hiểm xã hội, rồi phụ nữ, đoàn thanh niên, phải tiếp xúc với vấn đề này. Họ sẽ là những cây truyền thông chính trong hệ thống, để làm sao cho nhiều người biết được chính sách xã hội này, và người ta sẵn sàng tham gia.
Xuất phát từ thực tế tại địa phương, ông Đoàn Thanh Bình, Phó Chủ tịch phường Tăng Nhơn Phú A, Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, hiện nay, lao động tự do chủ yếu là người nhập cư, không tham gia các đoàn thể chính trị - xã hội, mà chủ yếu sinh hoạt theo nhóm nghề nghiệp, hội đồng hương. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần phải được xã hội hóa, với nhiều tổ chức tham gia, tác động từ nhiều chiều để tiếp cận với người dân. Chính quyền địa phương sẽ phối hợp các tổ chức đó để cùng thực hiện: Tôi thiết nghĩ cần có sự mở rộng xã hội hóa đối với việc tuyên truyền vấn đề này. Có một số tổ chức cùng tham gia để hỗ trợ, rồi tuyên truyền, chăm lo đến người dân. Các tổ chức phi chính phủ hoặc những tổ chức khác quan tâm chăm lo cho ngươi lao động nghèo.
Còn 2 năm nữa Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm Xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện mới có hiệu lực. Thế nhưng, ngay từ bây giờ, nếu không làm tốt việc tuyên truyền, phổ biến những ưu đãi của chính sách thì số người lao động tự do tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện vẫn không đạt mục tiêu đặt ra./.
Viết bình luận