Đợ đại biểu quốc hội nắc chr’nắp bhlâng hân đhơ cơnh đêếc rau liêm choom âng đại biểu quốc hội nắc rau chr’nắp lấh mơ. Lêy cớ nhiệm kỳ Quốc hội khoá 13, bấc boóp p’rá xay moon đoọng bh’rợ bầu cử Quốc hội lâng HĐND ha y nắc vêy choom lêy pay đợ đại biểu liêm choom ting xay bhrợ cóh quốc hội, cơ quan bha lâng, p’cắh đoọng ha cr’noọ xa nay, rau rơơm kiêng âng đhanuôr nắc cóh bh’rợ hiệp thương, lêy pay đợ manuýh ting nhăn mót ooy Quốc hội khoá 14, xa nay vêy ta k’rang bhlâng nắc rau liêm choom âng apêê nhăn mót đoọng ta bầu.

 Quốc hội khoá 13 vêy 2 đại biểu crêê Quốc hội pa glúh, cóh đêếc vêy 1 đại biểu nắc vêy bh’rợ bhrợ lất xa nay pháp luật lâng 1 đại biểu ta pa glúh nắc vêy bh’rợ ch’chơơr cóh bh’rợ xay moon lý lịch bêl ting nhăn mót ooy Quốc hội. ting cơnh Chủ nhiệm Văn phòng QH Nguyễn Hạnh Phúc, đoọng doọ dưr váih cơnh đêếc, bhrợ rau cắh liêm crêê tước ooy rau tin đươi âng cử tri nắc rau liêm choom âng apêê nhăn mót lâng rau ma mơ mr’cơnh crêê cơnh cóh bh’rợ ra văng bầu cử nắc rau chr’nắp pa bhlâng nắc ng’k’rang xay bhrợ. Đoọng nhâm mâng ooy rau liêm choom âng apêê nhăn mót, bh’rợ tr’nơớp nắc nhâm mâng ooy xa nay bh’rợ ch’mêết lêy pazêng bha ar bha tơ xay moon ooy a chắc a zân gít lấh mơ. T’coóh Nguyễn Hạnh Phúc prá:

Pa chô kinh nghiệm tơợ khoá 13 ơy vêy 2 đại biểu ta pa glúh nắc apêê đại biểu tự nhăn mót. Tu cơnh đêếc, đoọng nhâm mâng rau liêm choom, bh’rợ nắc bhrợ liêm gít lấh mơ, ch’mêết lêy pazêng bha ar bha tơ, nhăn boóp p’rá âng đhanuôr zập prang, gít, bh’rợ nắc bhrợ ma mơ mr’cơnh, công cơnh apêê đại biểu vêy c’bhúh xay moon lêy bầu.

T’coóh Đinh Xuân Thảo, Viện trưởng Viện pa chắp ch’mêết lêy bh’rợ bhrợ têng pháp luật – Văn phòng QH, đại biểu QH Hà Nội xay moon, tơợ đanh, rau zr’nắh k’đháp âng bh’rợ bầu cử đại biểu QH lâng đại biểu HĐND rau đêếc nắc bh’rợ xay bhrợ xa nay bh’rợ bhlưa xay moon ooy rau tr’béch g’lăng, rau liêm choom âng đại biểu lâng xa nay bh’rợ nhâm mâng zập đợ manuýh, pazêng rau manuýh crêê cơnh. Tu QH nắc cơ quan âng đhanuôr lêy pay, tu cơnh đêếc nắc nhâm mâng ooy xa nay p’cắh mặt đoọng ha pazêng manuýh, giai cấp. Hân đhơ cơnh đêếc, êếh rau xa nay bh’rợ vêy zập manuýh nắc cắh k’rang tước ooy rau liêm choom. Đhơ đhơ ngai, âng c’bhúh hân đoo, Nhà nước cắh êếh rau nhà nước, t’coóh cắh cậ p’niên nắc lứch vêy zập pr’đơợ ting cơnh xa nay âng Luật bầu cử đại biểu QH lâng đại biểu HĐND, Luật bhrợ têng QH lâng Luật bhrợ têng chính quyền vel đông. Ba biư cơnh, t’coóh ha dzợ cắh vêy zập c’rơ cắh cậ p’niên cắh vêy kinh nghiệm, cắh nhâm mâng ooy trình độ bh’rợ tr’nêng nắc công cắh choom. T’coóh Đinh Xuân Thảo prá:

Pazêng manuýh vêy ta xay p’cắh mót đoọng ta bầu công cơnh đợ manuýh tự đay xay p’cắh đoọng ta bầu nắc lứch vêy ta ch’mêết lêy gít, ch’mêết lêy cơnh xa nay âng pháp luật. Nắc ma mơ mr’cơnh lứch. Ha dzợ cóh rau la lua cậ nắc đợ manuýh vêy ta xay p’cắh đoọng ta lêy bầu nắc ơy vêy ta ch’mêết lêy gít cóh bấc cơnh xa nay bh’rợ, vêy cơnh cậ cóh prang c’moo nắc bơơn lêy pay muy cha nắc. đhị đêếc cậ manuýh tự xay p’cắh nắc cắh ơy vêy ta ch’mêết lêy gít cóh apêê cơ quan, c’bhúh, cơnh đêếc nắc bêl đoọng mót ooy bh’rợ xay moon nắc ch’mêết lêy gít lấh mơ.

Ting pấh bh’rợ xay moon lêy bầu đại biểu QH khoá 13, 14 t’coóh Nguyễn Văn Pha, Phó Chủ tịch UBTƯMTTQVN xay moon: QH khoá 13 vêy 2 đại biểu nắc doanh nhân bhrợ lất xa nay pháp luật crêê QH cắh đoọng ting xay bhrợ. Tu cơnh đêếc bêl xay bhrợ pazêng bha ar pa choom ooy bầu cử cóh khoá 14 cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay công ơy vêy muy bơr rau boóp p’rá cóh cấp xay moon xa nay bh’rợ xay moon nắc đơớh vêy xa nay bh’rợ ooy kỹ thuật động pa xiêr, ch’mêết lêy gít manuýh tự xay p’cắh đoọng ta lêy bầu. t’coóh Nguyễn Văn Pha xay moon: bh’rợ xay p’cắh manuýh đoọng ta lêy bầu nắc đợ bh’rợ gít liêm, cắh âng muy MTTQVN bhrợ têng. MTTQVN nắc bh’rợ cóh x’rịa, tu cơnh đêếc Hội nghị Hiệp thương pác đoỌng ooy apêê cơ quan, c’bhúh, đơn vị hân đoo nắc cơ quan, c’bhúh, đơn vị n’nắc vêy trách nhiệm ooy manuýh ađay xay p’cắh lâng ting cơnh xa nay bh’rợ nhâm mâng. Lâng t’nooi cơnh đêếc, MTTQ nắc cơ quan x’rịa ch’mêết lêy, pa châng lâng xa nay âng pháp luật, âng Đảng đoọng lêy pay crêê cơnh cr’noọ rơơm kiêng âng pazêng cơ quan vêy thẩm quyền ooy manuýh nhăn đoọng ta lêy bầu đại biểu quốc hội lâng HĐND cóh nhiệm kỳ n’nâu. Hân đhơ cơnh đêếc, đoọng xay p’cắh gít xa nay âng Mặt trận, g’đéch đhr’năng  crêê QH pa glúh cơnh cóh nhiệm kỳ ahay, tơợ pazêng bh’rợ hiệp thương MTTQ nắc pa choom kinh nghiệm. t’coóh Nguyễn Văn Pha prá:

MTTQ nắc bhrợ têng crêê cơnh Luật, crêê cơnh trách nhiệm âng Mặt trận cóh bh’rợ bầu cử. azi công xay moon gít lấh ooy trách nhiệm âng đay ting cơnh Luật nắc đơớh pazum đh’rứah nhâm mâng lâng apêê cơ quan crêê tước đoọng pazêng manuýh hân đoo dưr váih xa nay crêê tước ooy manuýh nhăn mót nắc lứch vêy ta ch’mêết lêy, xay bhrợ gít liêm bêl t’mót ooy t’nooi bha lâng.

Ting cơnh xa nay bh’rợ, lấh 3 bh’rợ hiệp thương, bh’rợ ta đang moon bầu cử lâng Hội nghị lêy pay tín nhiệm âng cử tri lâng manuýh nhăn đoọng ta lêy bầu đại biểu quốc hội công vêy ta bhrợ têng. Hân đhơ cơnh đêếc, đoọng lêy pay đợ manuýh crêê cơnh mót ooy t’nooi bầu cử xay moon Hội đồng bầu cử zập cấp lâng pazêng cử tri nắc la lua ha dưr dal trách nhiệm lâng chr’nắp bhlâng nắc lêy ma mơ, crêê cơnh đoọng xay moon pazêng apêê ng’bầu cóh bh’rợ ra văng đoọng ha t’ngay bầu cử./.

Bầu cử Quốc hội khóa 14:

Lựa chọn những người đạt tiêu chuẩn tham gia Quốc hội khóa 14

Cơ cấu đại biểu quốc hội là cần thiết nhưng chất lượng đại biểu quốc hội mới là điều quan trọng. Nhìn lại nhiệm kỳ Quốc hội khóa 13, nhiều ý kiến cho rằng để cuộc bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân sắp tới có thể lựa chọn được những đại biểu tiêu biểu tham gia vào quốc hội, cơ quan quyền lực cao nhất, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân thì ngay trong quá trình hiệp thương, lựa chọn nhân sự tham gia ứng cử vào Quốc hội khóa 14, vấn đề cần được quan tâm hàng đầu là chất lượng ứng cử viên.

          Quốc hội khóa 13 có 2 đại biểu bị Quốc hội bãi nhiệm, trong đó 1 đại biểu có hành vi vi phạm pháp luật và 1 đại biểu  bị bãi nhiệm vì thiếu trung thực trong kê khai ký lịch khi tham gia ứng cử vào Quốc hội. Theo Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc, để không xảy ra những chuyện như thế, gây ảnh hưởng đến niềm tin của cử tri thì chất lượng các ứng cử viên và sự công bằng khách quan trong quá trình chuẩn bị bầu cử là điều cần được quan tâm. Để đảm bảo chất lượng các ứng cử viên, công việc đầu tiên là cần đảm bảo quy trình thẩm tra, duyệt hồ sơ chặt chẽ. Ông Nguyễn Hạnh Phúc nói: “Rút kinh nghiệm khóa 13 rồi có 2 đại biểu bị bãi nhiệm đều rơi vào đại biểu tự ứng cử. Do đó, để đảm bảo chất lượng, việc các quy trình phải chặt chẽ hơn, thẩm tra,thẩm duyệt hồ sơ, lấy ý kiến nhân dân rất đầy đủ, kĩ càng, quy trình phải công bằng cũng giống như quy trình của các đại biểu được tổ chức giới thiệu.”

Ông Đinh Xuân Thảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp- Văn phòng Quốc hội, đại biểu Quốc hội đoàn Hà Nội cho rằng, lâu nay, cái khó của các cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân đó là giải quyết mối quan hệ giữa yêu cầu về năng lực, chất lượng đại biểu và yêu cầu đảm bảo cơ cấu, thành phần hợp lý. Vì Quốc hội là cơ quan dân cử nên cần đảm bảo tính đại diện cho các tầng lớp, giai cấp. Tuy nhiên, không phải vì cơ cấu mà không quan tâm đến yếu tố chất lượng. Bất cứ ai, thuộc khối nào, Nhà nước hay ngoài nhà nước, già hay trẻ đều phải đủ điều kiện theo quy định của Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, Luật tổ chức Quốc hội và Luật tổ chức chính quyền địa phương. Chẳng hạn, già mà không đủ sức khỏe hay trẻ mà thiếu kinh nghiệm, không đảm bảo về trình độ chuyên môn đều không được. Ông Đinh Xuân Thảo nói: “Tất cả những người được giới thiệu ra ứng cử cũng như người tự ứng cử phải xem xét chặt chẽ, kĩ càng căn cứ theo quy định của pháp luật. Có nghĩa là phải bình đẳng như nhau. Nhưng trên thực tế thì những người được giới thiệu ra ứng cử  thì đã phải trải qua quy trình chặt chẽ nhiều khâu, có khi cả hàng trăm người mới chọn được ra 1 người. Trong khi đó người tự ứng cử chưa được sàng lọc với cơ quan tổ chức nào, thế thì khi đưa vào hiệp thương cần xem xét thật kĩ".

Tham gia quá trình hiệp thương bầu đại biểu quốc hội khóa 13,14 ông Nguyễn Văn Pha, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhìn nhận: Quốc hội khóa 13 có 2 đại biểu là doanh nhân vi phạm pháp luật bị Quốc hội bãi nhiệm. Vì thế trong quá trình xây dựng các văn bản hướng dẫn về bầu cử ở khóa 14 thời gian qua cũng đã có một số ý kiến ở cấp tham mưu cho rằng cần phải có rào cản về kỹ thuật để hạn chế, sàng lọc người tự ứng cử. Ông Nguyễn Văn Pha cho rằng: Việc giới thiệu người ứng cử là cả quy trình chặt chẽ, không riêng MTTQ làm được. MTTQ chỉ là bước sau cùng, cho nên Hội nghị Hiệp thương phân bổ cho cơ quan, tổ chức, đơn vị nào thì cơ quan tổ chức, đơn vị đó phải chịu trách nhiệm về người giới thiệu và theo quy trình chặt chẽ. Với danh sách như vậy, MTTQ là cơ quan cuối cùng xem xét, đối chiếu quy định của pháp luật, của Đảng để lựa chọn đúng như mong muốn của các cơ quan có thẩm quyền về người ứng cử đại biểu quốc hội và Hội đồng nhân dân trong nhiệm kỳ này. Tuy nhiên, để thể hiện rõ vai trò của Mặt trận, tránh những trường hợp bị Quốc hội bãi miễn như nhiệm kỳ qua thì qua các vòng hiệp thương MTTQ sẽ rút kinh nghiệm. Ông Nguyễn Văn Pha nói: “MTTQ sẽ phải làm đúng theo Luật, đúng trách nhiệm của Mặt trận trong cuộc bầu cử. Chúng tôi cũng nhấn mạnh ngoài trách nhiệm của mình theo Luật phải phối hợp chủ động và chặt chẽ với cơ quan có liên quan để bất kỳ những trường hợp phát sinh liên quan đến người ứng cử đều được xem xét, xử lý rõ ràng trước khi đưa vào danh sách chính thức”.

Theo chương trình, ngoài 3 vòng hiệp thương, các cuộc vận động bầu cử và Hội nghị lấy tín nhiệm của cử tri đối với người ứng cử đại biểu quốc hội cũng được tổ chức. Tuy nhiên, để lựa chọn những ứng cử viên xứng đáng vào danh sách bầu cử đòi hỏi Hội đồng bầu cử các cấp và toàn thể cử tri thực sự nêu cao tinh thần trách nhiệm và đặc biệt cần hết sức công tâm, khách quan trong nhìn nhận và đánh giá từng ứng cử viên trong quá trình chuẩn bị cho ngày bầu cử./.