Cóh t’ruíh t’ngay nua, c’bhúh PV Đài p’rá VN ặt đhị miền Trung ơy pa gơi tước ooy đhanuôr lâng pr’zớc xa nay: giảng viên dưr bil bh’rợ tr’nêng. Bấc trường đại học, cao đẳng tuyển pa bhlâng m’bứi sinh viên, bh’rợ pa choom vêy mơ ooy nắc pa choom mơ đêếc. Apêê trường n’nâu t’bhlâng xay bhrợ nắc mơ a tốh, ting t’ngay zr’nắh k’đháp lấh mơ vêy cơnh nắc cắh dzợ pa bhrợ. Đhị đhr’năng zr’nắh k’đháp cơnh đêếc, vêy trường nắc xăl xa nay bh’rợ pa choom tơợ cao đẳng nắc xiêr ooy bậc trung học phổ thông. Muy bơr trường nắc đoọng apêê n’lơơng vặ pr’đươi âng đay đoọng g’đéch đhr’năng ta uáh, bil hư… Xoọc đâu, bấc trường đại học, cao đẳng cóh ngoài công lập t’bhlâng pa bhrợ lâng đương xa nay bh’rợ tuyển sinh buôn lấh mơ cóh hân noo tuyển sinh ha y. Bha ar xr’rịa: Bấc trường đại học, cao đẳng cóh ngoài công lập:
T’coóh Trần Công Chánh, Chủ tịch Hiệp hội apêê trường Cao đẳng, Trung cấp Kinh tế - kỹ thuật VN xay moon, tu bhrợ t’váih apêê trường cao đẳng, trung cấp cóh prang k’tiếc k’ruung cắh bơơn tuyển sinh viên tu apêê trường đại học tuyển sinh bấc chu cóh muy c’moo, k’đơơng bấc apêê học sinh phổ thông. Cắh muy cơnh đêếc, apêê zr’lụ thi THPT k’tiếc k’ruung âng apêê tỉnh nắc apêê trường đại học k’đhơợng bhrợ, cắh vêy đhí sinh hân đoo ta lơi. Bấc trường đại học pay pa lứch học sinh, pay dziết đoọng mót ooy trường đay tơợ bh’rợ xét tuyển đươi dua ooy đhr’năng học tập âng học sinh cóh 3 c’moo học phổ thông. Lấh n’nắc, l’lăm ahay, hệ cao đẳng công vêy Bộ GD lâng ĐT đoọng pa choom ting cơnh c’lâng xa nay pa chắp ch’mêết lêy, bấc bhlâng nắc ng’học muy xa nay a năm tu cơnh đêếc sinh viên bêl học xang k’đháp vêy bh’rợ tr’nêng. Ting cơnh t’coóh Trần Công Chánh, lâng bh’rợ pa choom cơnh nâu cơy nắc sinh viên đại học công cơnh sinh viên cao đẳng nắc lứch mr’cơnh nắc zêng muy xa nay a năm.
Ng’moon xưa thầy m’bứi thợ công cắh u crêê. Thầy cóh ooy vêy nắc ng’moon u xưa? Sinh viên tốt nghiệp tơợ trường nắc h’cơnh ng’đớc thầy, nắc đoo nắc đợ apêê đhiệp n’năl muy xa nay a năm. Đợ apêê n’nắc nắc xoọc v’vâng bhlưa thầy lâng thợ. Nắc nâu cơy pay lứch mót học đại học.
Cóh k’dâng 20 c’moo đăn đâu, apêê trường đại học, cao đẳng ngoài công lập dưr váih k’rơ nắc ting chrooi đoọng rau chr’nắp ooy bh’rợ pa choom manúyh pa bhrợ, đươi dua ha bh’rợ pa dưr kinh tế - xã hội âng k’tiếc k’ruung. Hân đhơ cơnh đêếc, cóh muy cr’chăl đanh, pazêng apêê trường đại học, cao đẳng cóh ngoài công lập nắc lứch bhrợ têng lâng bh’rợ pa choom, cắh lấh k’rong bhrợ pa dưr rau liêm choom. T’coóh Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm UB Văn hoá, Giáo dục, ta đhâm c’mor, p’niên x’dơơr lâng p’niên k’tứi âng Qh xay moon, vêy cr’chăl apêê trường đại học, cao đăng, trung cấp ngoài công lập cắh lấh ch’mêết lêy ooy rau liêm choom, t’pun bhrợ t’bấc. Cóh x’rịa nắc xã hội cắh tin đươi ooy apêê trường ngoài công lập, học sinh học xang k’đháp bơơn nhăn bh’rợ tr’nêng, c’năl cắh lấh, c’năl ooy đhr’năng la lua nắc m’bứi. Cắh muy cơnh đêếc, xoọc đâu, apêê trường công lập tuyển sinh công z’lấh đhr’năng pa choom âng đay. Nắc apêê trường công lập công ắt lâng đhr’năng ta pun pa choom t’bấc ha dzợ cắh k’rang bấc ooy rau liêm choom. T’coóh Đào Trọng Thi prá:
Tước nâu cơy, rau liêm choom âng bh’rợ pa choom cóh bấc trường đại học, cao đẳng ngoài công lập pa bhlâng cắh liêm choom, cắh vêy xã hội kiêng, bấc apêê học sinh, k’conh k’căn học sinh cắh kiêng mót học ooy apêê trường đại học ngoài công lập. Tu cơnh đêếc ha dang vêy tốt nghiệp công k’đháp đoọng nhăn bh’rợ. rau 2 cậ nắc apêê trường đại học, cao đăng ngoài công lập pay zên học bấc lấh mơ apêê trường đại học công lập. Công vêy cóh cr’noọ âng zập ngai nắc cắh ơy lêy chắp, cắh ơy tin đươi ooy apêê trường công lập. c’lâng liêm choom bhlâng nắc apêê trường đại học, cao đẳng ngoài công lập nắc tự trôông dzấc a đay lâng bh’rợ t’bhlâng pa dưr dal rau liêm choom. Nâu đoo nắc bh’rợ ra văng liêm choom bhlâng đoọng pay pa chô uy tín, bhrợ t’váih cớ rau tin đươi âng xã hội.
Ting cơnh ch’mêết lêy âng trường Đại học Duy Tân Đà Nẵng, đợ thí sinh mót học ooy trường cóh zập c’moo xiêr tơợ 10 – 12%. Apêê trường cao đẳng, trung cấp ting t’ngay zr’nắh k’đháp cóh bh’rợ tuyển sinh. Bêl đêếc ahay, bấc trường cao đẳng ơy ta pun bhrợ bấc cơnh đoọng pa dưr đại học đoọng chêếc lêy bh’rợ t’mêê đoọng bh’rợ tuyển sinh nắc vêy ta tr’pác pa tứi. Công ting cơnh ch’mêết lêy âng trường n’nâu, 3 c’moo ahay, 100 trường đại học vêy ta bhrợ t’váih ting cơnh bh’rợ pa dưr tơợ trường cao đẳng. Nhà giáo ưu tú Lê Công Cơ, Chủ tịch Hội đồng Quản trị trường Đại học Duy Tân xay moon, bh’rợ xay moon rau ma mơ mr’cơnh bhlưa trường công lập lâng ngoài công lập nắc cắh choom tu rau tơớp váih âng 2 rau bh’rợ pa choom n’nâu nắc la lay cơnh, bhlưa pa bhlâng ch’ngai. Hân đhơ cơnh đêếc, Nhà giáo ưu tú Lê Công Cở dzợ xay moon gít cắh mơ đanh, bh’rợ trường ngoài công lập nắc dzợ vêy ta bhrợ têng, dưr váih lâng vêy cơnh nắc bơơn ắt cóh apêê trường bha lâng cóh piing ha dang n’năl lêy pay c’lâng lướt crêê cơnh:
Bh’rợ bhrợ p’glúh nắc vêy bh’rợ pay pa chô. Apêê trường cắh bơơn tuyển sinh nắc đhêy pa bhrợ cắh cậ pazum. Xa nay n’nâu cóh Luật Giáo dục đại học công ơy vêy. Rau đêếc nắc xa nay bh’rợ u váih la lua âng kinh tế thị trường, tr’zeng, a nhi dưr váih lâng rau liêm choom, vêy đợ xa nay bh’rợ chr’nắp, xa nay pa choom, c’bhúh pa choom, pr’đươi, môi trường pa choom… nắc vêy xa hội haanh déh lâng đươi dua.
Rau la lua đoọng lêy, xoọc đâu muy bơr trường đại học, cao đẳng ngoài công lập nắc dzợ nhâm mâng nắc đợ trường bh’rợ pa choom nắc liêm choom, uy tín, choom ting tr’pác rau zr’nắh k’đháp học hành âng xã hội. Nắc apêê trường n’nâu nắc rau lêy pay chr’nắp pa bhlâng âng đợ sinh viên học cắh lấh choom cắh bơơn mót ooy trường công lập. ting cơnh t’coóh Trịnh Ngọc Thạch, Phó Chủ nhiệm Chủ nhiệm UB Văn hoá, Giáo dục, ta đhâm c’mor, p’niên x’dơơr lâng p’niên k’tứi âng Qh xay moon c’lâng xa nay âng bha lang k’tiếc nâu cơy nắc đợ sinh viên trường ngoài công lập bấc lấh mơ sinh viên trường công lập. Cóh apêê k’tiếc k’ruung k’van, đợ trường bha lâng rau liêm choom bhlâng nắc trường ngoài công lập. C’lâng xa nay cóh ha y chroo, trường ngoài công lập nắc trường rau liêm choom bấc lấh mơ, nắc bêl đêếc ahay cóh k’tiếc k’ruung hêê nắc bhrợ ta tơợn tu cr’noọ trường ngoài công lập nắc trường pa choom cắh lấh choom.
Xoọc đâu, Bộ GD lâng ĐT xoọc bhrợ bhr’lậ cớ đợ trường đại học, cao đẳng đoọng quy hoạch, bhrợ têng crêê cơnh cr’noọ pa choom manuýh pa bhrợ âng k’tiếc k’ruung nắc crêê tước ooy pazêng trường công lập lâng ngoài công lập. Ting cơnh pr’căn Nguyễn Thị Kim Phụng, Quyền Vụ trưởng Vụ GD lâng ĐT, Bộ GD lâng ĐT nắc bh’rợ bhr’lậ n’nâu pa bhrợ pa m’bứi trường công lập, pa bhlâng nắc apêê trường pa choom cắh liêm choom, manuýh học cắh lêy mót học. ting n’nắc, Bộ GD lâng ĐT t’bhlâng pa chắp ch’mêết lêy, đương xơợng boóp p’rá prá xay lâng prá xay lâng apêê trường ngoài công lập đoọng chêếc bh’rợ zúp zooi apêê trường n’nâu dzợ choom pa bhrợ, dưr váih, đhr’rứah bhrợ têng liêm choom xa nay bh’rợ xã hội hoá giáo dục đại học.
Bh’nơơn âng hân noo tuyển sinh đại học, cao đẳng c’moo 2015 đoọng lêy, vêy muy bơr trường đại học, cao đẳng ngoài công lập công tuyển zập đợ sinh viên, điểm tr’nơớp tơớp mót học nắc dal nắc tơợ g’lúh tuyển tr’nơớp. Apêê n’nắc nắc đợ trường vêy bh’rợ pa choom liêm choom bhlâng, đợ sinh viên học xang vêy bh’rợ tr’nêng bấc pa bhlâng cơnh Cao đẳng Kinh tế TP HCM, Trưởng Cao đẳng kỹ thuật Cao Thắng lâng muy bơr trường Cao đẳng Sư phạm, Y tế n’lơơng… Tơợ rau la lua n’nắc, pr’căn Nguyễn Thị Kim Phụng, Quyền Vụ trưởng Vụ GD lâng ĐT, Bộ GD lâng ĐT prá:
Bộ nắc pazum đh’rứah lâng apêê bộ, ngành, pazêng vel đông lâng pazêng zr’lụ pa choom đoọng prá xay ooy xa nay bh’rợ chr’nắp nắc ng’xăl ngành pa choom, cắh cậ xăl Cơ sở pa choom dưr váih cơnh phân hiệu âng apêê trường đại học ga mắc, vêy uy tín đoọng apêê trường tr’zúp tr’zooi cóh bh’rợ pa choom. Ha dang liêm choom bhlâng nắc pazum, đhêy pa bhrợ ha dang rau đêếc nắc rau chr’nắp đoọng đươi dua liêm choom pazêng rau pr’đươi lâng apêê giảng viên, pa xiêr đợ cơ sở pa choom cắh lấh liêm choom. Hân đhơ cơnh đêếc, azu xay moon, ha dang muy ngành giáo dục nắc k’đháp đoọng choom xay bhrợ xa nay bh’rợ n’nâu.
Bài 2: ĐỐT ĐUỐC ĐI TÌM SINH VIÊN
Trong
chương trình hôm qua, Nhóm phóng viên Đài TNVN đã gửi đến bà con và các bạn câu
chuyện về những “Giảng viên bỗng dưng mất việc”. Nhiều trường đại học, cao đẳng
tuyển quá ít sinh viên, việc đào tạo được chăng hay chớ. Những trường này cố
gắng hoạt động cầm chừng, có trường buộc phải chuyển hệ đào tạo từ cao đẳng
xuống bậc trung học phổ thông. Một số trường khác cho thuê cơ sở hạ tầng, thiết
bị giảng dạy để tránh lãng phí, hư hỏng…
Hiện
nay, nhiều trường đại học, cao đẳng ngoài công lập gắng gượng tồn tại và chờ
đợi cơ chế tuyển sinh“dễ thở” hơn trong mùa tuyển sinh sắp tới. Trong chương
trình hôm nay, chúng tôi xin phân tích rõ hơn vấn đề này như sau:
Ông Trần Công Chánh, Chủ tịch Hiệp hội các trường Cao đẳng, Trung cấp Kinh tế- Kỹ thuật Việt Nam cho rằng, nguyên nhân khiến các trường cao đẳng, trung cấp trong cả nước không tuyển được sinh viên là các trường đại học tuyển sinh nhiều đợt trong năm, thu hút lượng lớn học sinh phổ thông. Không những vậy, các cụm thi Trung học phổ thông quốc gia liên tỉnh do các trường đại học chủ trì, thí sinh khó “lọt sàng xuống nia”. Nhiều trường đại học “vét” thí sinh như “cào hến” thông qua phương thức xét tuyển dựa vào kết quả học tập của học sinh trong 3 năm học phổ thông. Hơn nữa, trước đây, hệ cao đẳng cũng được Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép đào tạo theo hướng nghiên cứu, chủ yếu học lý thuyết suông nên sinh viên ra trường khó tìm việc làm. Theo ông Trần Công Chánh, với cách đào tạo như lâu nay thì sinh viên đại học cũng như sinh viên cao đẳng đều làng nhàng như nhau với mớ lý thuyết suông.
"Nói “thừa thầy thiếu thợ” cũng không trúng. Thầy ở đâu mà thừa? Sinh viên tốt nghiệp ra trường sao gọi là thầy được, mà là mớ hàn lâm giáo điều ba phải thôi. Mà số đó thực sự ra gọi là lỡ thầy lỡ thợ. Nhưng bây giờ lấy đến 100 phần trăm vô đại học rồi."
Trong khoảng 20 năm gần đây, các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập phát triển mạnh đã góp phần đáng kể vào việc đào tạo nhân lực, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, một thời gian dài, hầu hết các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập đều chạy theo quy mô đào tạo, ít chú trọng đầu tư nâng cao chất lượng. Ông Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho rằng, có thời gian các trường đại học, cao đẳng, trung cấp ngoài công lập ít chú trọng chất lượng, chạy theo quy mô quá mức. Hậu quả là xã hội không tin các trường ngoài công lập, học sinh ra trường khó xin việc, kiến thức hạn chế, khả năng thực tế có nhiều khiếm khuyết. Không những vậy, hiện nay, các trường công lập tuyển sinh cũng vượt năng lực đào tạo. Chính các trường công lập cũng rơi vào bẫy chạy theo quy mô mà chưa quan tâm thỏa đáng đến chất lượng. Ông Đào Trọng Thi đánh giá:
"Đến thời điểm này, chất lượng đào tạo nhiều trường đại học, cao đẳng ngoài công lập kém, không được xã hội chấp nhận, rất nhiều phụ huynh, nhiều học sinh đã không lựa chọn các trường đại học ngoài công lập. Bởi vậy nên có tốt nghiệp cũng khó xin việc làm. Thứ 2 là các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập đương nhiên học phí cao hơn các trường đại học công lập. Cũng có một phần trong suy nghĩ của mọi người chưa coi trọng, chưa tin tưởng các trường ngoài công lập. Con đường tích cực nhất chính là các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập phải tự cứu mình bằng cách tập trung để nâng cao chất lượng. Đấy là bước chuẩn bị tốt để lấy uy tín, lấy lại niềm tin của xã hội".
Theo khảo sát của trường Đại học Duy Tân Đà Nẵng, số thí sinh vào đại học mỗi năm giảm từ 10 đến 12%. Các trường cao đẳng, trung cấp ngày một bế tắc trong tuyển sinh. Vừa qua, nhiều trường cao đẳng đã “chạy” bằng mọi cách nâng lên đại học để tìm kiếm cơ hội mới khiến “chiếc bánh” sinh viên ngày càng bị chia nhỏ. Cũng theo khảo sát của trường này, 3 năm qua, 100 trường đại học được thành lập theo hình thức nâng cấp từ trường cao đẳng. Nhà giáo ưu tú Lê Công Cơ, Chủ tịch Hội đồng Quản trị trường Đại học Duy Tân thừa nhận rằng, việc đòi hỏi công bằng giữa trường công lập và ngoài công lập là không thể vì điểm xuất phát của 2 loại hình đào tạo cách nhau quá xa. Dẫu vậy, Nhà giáo ưu tú Lê Công Cơ vẫn khẳng định tương lai không xa, xu hướng trường ngoài công lập vẫn sẽ duy trì, phát triển và có thể vào top đầu nếu biết chọn cho mình hướng đi đúng:
"Quá trình mở ra sẽ có quá trình thu lại. Có trường không tuyển được phải tự mình đóng cửa hoặc sáp nhập. Chủ trương này trong Luật Giáo dục đại học cũng có rồi. Đó là quy luật tất yếu của nền kinh tế thị trường, cạnh tranh, anh tồn tại bằng chất lượng, có mấy yếu tố, chương trình đào tạo, đội ngũ giảng dạy, cơ sở vật chất, môi trường đào tạo... được xã hội đánh giá và sử dụng".
Thực tế cho thấy, hiện nay một số trường đại học, cao đẳng ngoài công lập vẫn đứng vững chính là những trường có chất lượng đào tạo tốt, uy tín, chia sẻ được gánh nặng về áp lực học hành của xã hội. Chính các trường này là sự lựa chọn quan trọng của một tỷ lệ lớn sinh viên lực học yếu không vào được trường công lập. Theo ông Trịnh Ngọc Thạch, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội thì xu hướng thế giới hiện nay là tỷ lệ sinh viên trường ngoài công lập cao hơn sinh viên các trường công lập. Ở những nước phát triển, những trường hàng đầu có chất lượng cao là trường ngoài công lập. Xu thế sau này, trường ngoài công lập là trường chất lượng cao, nhưng vừa rồi ở nước ta làm ngược lại vì quan điểm cho rằng trường ngoài công lập là trường chất lượng thấp.
Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tái cấu trúc mạng lưới trường đại học, cao đẳng nhằm quy hoạch, đáp ứng đào tạo nhân lực quốc gia sẽ tác động tới cả trường công lập và ngoài công lập. Theo bà Nguyễn Thị Kim Phụng, Quyền Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo thì việc cấu trúc sẽ thu hẹp khối trường công, nhất là các trường chưa đảm bảo chất lượng, người học không lựa chọn. Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục nghiên cứu, lắng nghe ý kiến và trao đổi với các trường ngoài công lập để tìm giải pháp hỗ trợ các trường này duy trì, phát triển, cùng nhau thực hiện tốt chủ trương xã hội hóa giáo dục đại học.
Kết quả mùa tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2015 cho thấy, có một số trường cao đẳng ngoài công lập vẫn tuyển đủ chỉ tiêu sinh viên, điểm chuẩn đầu vào khá cao ngay từ đợt đầu tiên. Đó là những trường có chất lượng đào tạo tốt, tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm cao như trường Cao đẳng Kinh tế TP Hồ Chí Minh, Trường Cao đẳng kỹ thuật Cao Thắng và một số trường Cao đẳng Sư phạm, Y tế khác... Từ thực tế này, bà Nguyễn Thị Kim Phụng, Quyền Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị:
"Bộ sẽ phối hợp với các bộ, ngành, các địa phương và các cơ sở đào tạo để bàn về các vấn đề nếu cần thiết thì chuyển đổi ngành đào tạo, hoặc chuyển Cơ sở đào tạo thành phân hiệu của các trường đại học lớn, có uy tín để các trường hỗ trợ nhau trong đào tạo. Nếu cần thì cũng phải sáp nhập, giải thể nếu điều đó là cần thiết để sử dụng hiệu quả nguồn lực và đội ngũ giảng viên, giảm thiểu các cơ sở đào tạo kém chất lượng. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng, một mình ngành giáo dục khó có thể giải quyết được bài toán này."
Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”. Đã có rất nhiều chính sách ưu tiên phát triển dành cho lĩnh vực này. Thế nhưng, hiệu quả, chất lượng giáo dục và đào tạo nước ta còn ở mức thấp. Những khó khăn mà các trường đại học, cao đẳng, trung cấp trong cả nước đang hứng chịu, nhiều người cho rằng đó là cơ chế tự đào thải của quy luật cạnh tranh khốc liệt. Bởi một khi xã hội phát triển, đòi hỏi chất lượng đào tạo phải đi tiên phong trong quá trình hội nhập quốc tế. Và cũng chính việc “phổ cập” đại học tràn lan như thời gian qua, chất lượng đào tạo thấp, phương pháp đào tạo nặng lý thuyết, nhẹ thực hành, nên nhiều sinh viên ra trường mà thầy không ra thầy, thợ cũng chưa ra thợ, dẫn tới thất nghiệp ngày càng cao như hiện nay.
Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 8 Khóa XI về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo” xác định rõ phải “Đổi mới phương thức tuyển sinh đại học, cao đẳng theo hướng kết hợp sử dụng kết quả học tập ở phổ thông và yêu cầu của ngành đào tạo. Giao quyền tự chủ tuyển sinh cho các cơ sở giáo dục đại học”. Mong sao, những trăn trở, băn khoăn và cả những chuyện “cười ra nước mắt” mà chúng tôi đề cập trong loạt phóng sự “Nhiều trường đại học, cao đẳng ngoài công lập: Đốt đuốc đi tìm sinh viên” không còn là nỗi lo của xã hội./.
Viết bình luận