Amoó Văn Thị Lưu, pân đil Pa Cô ặt chr’val A Lưới 3 năc muy cha năc choom  bhrợ cha cơnh đêêc. Đươi vêy zay bhrợ têng cha, pa chăp bhrợ cơnh liêm t’mêê năc tơợ pr’loọng đha rựt, pr’loọng amoó ơy vêy rau cha rau đơc, vaih năc muy coh pazêng ma nưih bhrợ cha choom đhị zr’lụ đhanuôr Pa Cô ặt coh chr’val da ding ca coong A Lưới

Amoó Văn Thị Lưu n’niên lâng pậ banh đhị vel Quảng Thọ, chr’val A Lưới 3, thành phố Huế. Bêl dzợ p’niên, pr’ặt tr’mông âng amoó lưm k’đhap k’ra bấc rau. Ruh 19 c’moo, amoó bơơn k’diic. Cr’van âng nhi diic điêl bêl đêêc căh rau rị muy đhr’nong đong âng aconh căn đoọng. Pr’ặt tr’mông âng nhi năc bhrợ thuê đoọng ha pân lơơng, tr’mông tr’meh căh tệêm ngăn.

Tơợ bấc c’moo pa zay bhrợ têng cha, k’rong k’miah r’dợ, amoó câl muy p’nong a’ọc r’rưah lâng p’rơơm nắc bơơn pa rui t’bấc. Lâh mơ, a moó pa sạch a bóc toor đong đoọng băn a xiu. Vêy pa chô bh’nơơn n’đoo năc a moó k’rong bhrợ t’bhưah. C’moo 2020, bêl amoó Lưu vặ 120 ức đồng tơợ Ngân hàng Chính sách xã hội đoọng k’rong pa dưr pr’ặt tr’mông pr’loọng đong.

Doọ chấc rang bêl tơợp bhrợ rau đơ t’mêê, amoó năc ma nưih tr’nợơp đhị A Lưới tơợp băn a đuh đợ bấc 10.000 p’nong. K’rang băn mơ 3 c’xêê m’pâng năc ơy pa câl ruh a đuh tr’nơợp lâng bh’nơơn pa chô z’zăng. Tơợ đêêc zập c’moo, pr’loọng amoó k’rang băn 2 ruh, pa chô mơ 70 ức đồng, căh dap lâng zên k’rong bhrợ, amoó dzợ pa chô 35 ức đồng/ruh. Hay cr’chăl tơợp bhrợ têng cr’noọ bh’rợ nâu, amoó Lưu xay moon:

“Nâu năc cr’noọ băn a đuh tr’nơợp đhị A Lưới, xoọc tơợp bhrợ a cu cung k’rang bhlầng. Zập rau zêng ma chấc năl, pa choom bhrợ lâng pa chô kinh nghiệm. R’dợ cr’noọ bh’rợ cung tệêm ngăn, vêy pa chô thu nhập đoọng k’rang pr’ặt tr’mông, tơợ tr’mông tr’meh pr’loọng đong ha dưr lâh mơ lâng ơy z’lâh đha rựt”.

Amoó Lưu moon, tơợ cr’noọ bh’rợ băn a’ọc, a đuh, a xiu zập c’moo pr’loọng amoó vêy pa chô mơ 200 ức đồng. Vêy zên k’rong k’miah, amoó năc k’rong lâh 340 ức đồng câl 2 bêệ máy gặt liên hợp, đoọng đươi dua coh đong lâng gặt đoọng ha pêê t’bơơn zên. Cơnh pa chăp cơnh bhrợ, pa zay bhrợ têng cha năc tơợ pr’loọng đha rựt nâu kêi pr’loọng amoó Lưu ơy vêy rau cha ra đơc, vaih năc ma nưih tr’haanh đăh bhrợ têng cha coh zr’lụ đhanuôr Pa Cô ooy da ding ca coong A Lưới. Xay ooy đhị za nươr âng đay, a moó Lưu đoọng năl:

“Vêy vặ zên tơợ Ngân hàng Chính sách xã hội, đhanuôr tệêm loom lâh đoọng k’rong bhrợ cha. Vêy zên nắc vêy pân b’băn lâng k’rong bhrợ t’bhưah. Đhơ dzợ bấc rau k’đhap k’ra, căh râu pa chô cung vêy, đhơ cơnh đêêc năc cung pa zay bhrợ pa dưr. Đươi vêy cơnh đêêc năc bấc pr’loọng đhanuôr coh đâu ơy z’lâh đha rựt”.

Amoó Văn Thị Lưu năc muy coh bấc cha năc ơy z’lâh đha rựt đanh mâng đươi tơợ vặ zên chính sách đhị zr’lụ da ding ca coong A Lưới. Căh muy zooi vặ zên đoọng bhrợ cha, kinh doanh, Ngân hàng Chính sách xã hội dzợ pa zưm lâng apêê phòng, ban crêê tước bhrợ zập lớp pa choom, pa đớp khoa học kỹ thuật đăh ch’choh, b’băn, zooi đhanuôr pa dưr bh’nơơn zên vặ. T’cooh Đặng Văn Tấn – Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội A Lưới đoọng năl:

“Pazêng apêê bhrợ cha choom cơnh amoó Văn Thị Lưu năc pa căh đoọng ahêê lêy đợ zên vặ chính sách ơy pa dưr bh’nơơn liêm choom. Ngân hàng đâh đoọng pr’loọng n’đoo zập pr’đơợ vặ đoọng bhrợ cha, đh’rưah năc pa zưm lâng chính quyền vel đong lâng apêê tổ chức đoàn thể zooi đăh kỹ thuật, kinh nghiệm  bhrợ cha đoọng đhanuôr đươi zên crêê cơnh, bh’nơơn dal. Cơnh lâng pazêng pr’loọng vêy cơnh bhrợ cha liêm choom lâng mặt chroot nợ, a zi ta luôn ra pặ zên đoọng vặ, zooi đhanuôr pa dưr pr’ặt tr’mông”.

Đợ zên vặ t’đui đoọng lâng rau ting pâh bhrợ đh’rưah âng chính quyền vel đong ơy lâng xoọc pa têệt c’rơ đoọng ha đhanuôr acoon coh z’lâh k’đhap đha rựt, ha dợ rau chr’năp lâh đoọng đhanuôr choom pa dưr pr’ặt tr’mông cơnh đêêc năc c’rơ pa zay đoọng z’lâh đha rựt âng zập cha năc đhanuôr. Xa nay cơnh pa chăp cơnh bhrợ lâng cr’noọ bh’rợ t’mêê âng amoó Văn Thị Lưu, ma nưih Pa Cô đhị da ding ca coong A Lưới ơy tân đôr k’rơ bấc đhanuôr lơơng năl tước, zooi đhanuôr acoon coh mâng loom ting lêy bhrợ, pa dưr pr’ặt tr’mông k’bhộ ngăn đhị đhăm k’tiếc âng vel đong đay./.

NGHỊ LỰC THOÁT NGHÈO CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ PA CÔ

Với  ý chí tự chủ vươn lên, nhiều hộ gia đình ở vùng cao A Lưới đã thay đổi nếp nghĩ, cách làm, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp, từng bước vượt khó, vươn lên ổn định cuộc sống. Chị Văn Thị Lưu, phụ nữ Pa Cô ở xã A Lưới 3 là một trong số đó. Nhờ dám nghĩ, dám làm, chịu thương, chịu khó, từ một hộ nghèo khó, gia đình chị nay đã có của ăn, của để, trở thành một trong những tấm gương điển hình về phát triển kinh tế vùng đồng bào Pa Cô ở xã vùng cao A Lưới

Chị Văn Thị Lưu sinh ra và lớn lên ở thôn Quảng Thọ, xã A Lưới 3, thành phố Huế. Tuổi trẻ của chị gắn liền với bao khó khăn, thiếu thốn. Năm 19 tuổi, chị lập gia đình với người bạn đời cùng trang lứa. Tài sản khi ấy của vợ chồng chị chỉ vỏn vẹn một căn nhà lá đơn sơ dựng tạm trên mảnh đất được cha mẹ cho. Cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ chủ yếu dựa vào việc làm thuê, làm mướn nên khá bấp bênh.

Sau nhiều năm làm lụng vất vả, chắt chiu được ít đồng, chị đầu tư mua một con heo nái với hy vọng gầy đàn, từng bước mở rộng quy mô chuồng trại. Ngoài ra, chị còn tận dụng ao hồ quanh nhà để nuôi thêm cá theo phương châm lấy ngắn nuôi dài. Hễ có khoản tích lũy nào, chị lại tái đầu tư để mở rộng sản xuất. Bước ngoặt thực sự đến vào năm 2020, khi chị Lưu mạnh dạn vay 120 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đầu tư phát triển kinh tế.

Không ngại thử sức với cái mới, chị là người đầu tiên tại A Lưới thử nghiệm mô hình nuôi ếch với quy mô ban đầu khoảng 10.000 con. Chăm sóc sau khoảng 3 tháng rưỡi, lứa ếch đầu tiên đã đạt trọng lượng để xuất bán, mang lại hiệu quả kinh tế khả quan. Từ đó, mỗi năm, gia đình chị duy trì nuôi 2 lứa, mang về doanh thu khoảng 70 triệu đồng, sau khi trừ chi phí, chị thu về khoảng 35 triệu đồng/lứa. Nhớ lại những ngày đầu thử nghiệm mô hình này, chị Lưu chia sẻ:

“Lúc mới làm, vì đây là mô hình nuôi ếch đầu tiên ở A Lưới nên tôi cũng lo lắm. Mọi thứ đều phải tự tìm hiểu, tự học hỏi và rút kinh nghiệm. Dần dần mô hình cũng ổn định, có thu nhập để trang trải cuộc sống, kinh tế gia đình khá hơn và từng bước vươn lên thoát nghèo”.

Chị Lưu khoe, từ mô hình chăn nuôi heo, ếch, cá, mỗi năm gia đình chị thu nhập khoảng 200 triệu đồng. Có vốn tích lũy, chị tiếp tục đầu tư hơn 340 triệu đồng để mua 2 máy gặt đập liên hợp, vừa phục vụ trong gia đình vừa nhận gặt thuê cho bà con trong thôn, tạo thêm nguồn thu nhập ổn định. Nhờ dám nghĩ, dám làm, chịu thương, chịu khó, từ một hộ nghèo khó, gia đình chị nay đã có của ăn, của để, trở thành một trong những tấm gương điển hình về phát triển kinh tế ở vùng đồng bào Pa Cô ở vùng cao A Lưới. Nói về điểm tựa của mình, chị Lưu cho biết thêm:

“Có nguồn vốn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội, bà con chúng tôi yên tâm hơn để đầu tư làm ăn. Có vốn thì mới mạnh dạn chăn nuôi, phát triển sản xuất và tiếp tục xoay vòng đầu tư. Dù có lúc gặp khó khăn, thất bại cũng có điều kiện để làm lại. Nhờ vậy, nhiều hộ dân đã tự tin hơn trong phát triển kinh tế và từng bước vươn lên thoát nghèo”.

Chị Văn Thị Lưu chỉ là một trong số nhiều trường hợp thoát nghèo bền vững nhờ nguồn vốn tín dụng chính sách ở vùng cao A Lưới. Không chỉ hỗ trợ vốn vay để phát triển sản xuất, kinh doanh, Ngân hàng chính sách xã hội còn phối hợp các phòng, ban liên quan tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn, chuyển giao khoa học kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi,  giúp bà con phát huy hiệu quả nguồn vốn vay. Ông Đặng Văn Tấn – Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội A Lưới cho biết:

“Những trường hợp như chị Văn Thị Lưu cho thấy khi người dân có quyết tâm vươn lên và có phương án sản xuất phù hợp thì nguồn vốn tín dụng chính sách sẽ phát huy hiệu quả rất rõ. Ngân hàng luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu vay vốn của các hộ đủ điều kiện, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể hỗ trợ về kỹ thuật, kinh nghiệm sản xuất để người dân sử dụng vốn đúng mục đích, hiệu quả. Đối với những hộ có phương án sản xuất khả thi và bảo đảm khả năng trả nợ, chúng tôi luôn sẵn sàng bố trí nguồn vốn để đồng hành cùng bà con phát triển kinh tế.”

Nguồn vốn vay ưu đãi và sự đồng hành của chính quyền địa phương đã và đang tiếp sức đồng bào vùng cao vượt khó vươn lên thoát nghèo nhưng gốc rễ làm nên sự đổi thay ấy vẫn chính là ý chí không cam chịu nghèo đói của mỗi người dân. Câu chuyện dám nghĩ, dám làm, dám thử sức với những mô hình mới mẻ của chị Văn Thị Lưu, dân tộc Pa Cô ở vùng cao A Lưới đã truyền cảm hứng mạnh mẽ đến cộng đồng, giúp bà con dân tộc thiểu số tự tin hơn trên hành trình xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc ngay trên chính quê hương mình./.