Cóh t’ruíh l’lăm ahay, c’bhúh PV Đài p’rá VN đhị miền Trung ơy xay truíh tước ooy bh’rợ đhanuôr miền Trung t’bhlâng zâl lâng bh’rợ xơớt goóh. P’răng puýh k’rơ đanh đươnh bhrợ đác tưới lứch ma xrêết, t’nơơm chr’nóh lứch ma răng chêết, bấc đhăm k’tiếc bêệt bhrợ ha roo ta lơi, đhr’năng bil bal ơy lâng xoọc dưr váih cóh bấc zr’lụ. Bấc c’xêê ahay, đhr’năng xrêết đác, đác k’rịa mót đhậu ooy piíc k’ruung, hân noo pa bhrợ ch’noọng c’lọt âng đhanuôr lum bấc râu zr’nắh k’đháp. Cắh zập đác xoọc bhrợ zr’nắh k’đháp ooy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr tợơ da ding k’coong tước ooy xuôi, tước ooy đảo ch’ngai. Cóh x’rịa âng bha ar xrặ: P’răng puýh dưr váih k’rơ pa bhlâng đhị miền Trung: Ruộng goóh, manuýh ra hal đác, cóh t’ruíh bêl đâu, đhanuôr lâng pr’zớc đương xơợng bha ar xrặ: t’bhlâng z’lấh ra hal đác nắc c’bhúh PV Đài p’rá VN đhị miền Trung xay truíh:

# Bấc c’xêê n’nâu, p’răng puýh k’rơ cóh miền Trung bhrợ ha đác xrêết goóh, đhr’năng đác k’rịa mót cóh pazêng piíc k’ruung, toor biển tỉnh Phú Yên ting t’ngay dưr k’rơ lấh mơ. Đhị pazêng chr’val cóh zr’lụ jọm đác Ô Loan cóh chr’hoong Tuy An cắh cậ pazêng chr’val cóh toor biển đhị thị xã Sông Cầu, đác k’rịa mót bấc pa bhlâng. Lấh ooy bhrợ cắh liêm crêê ooy bh’rợ pa bhrợ, bấc zr’lụ đhanuôr ắt cóh piíc k’ruung, toor biển ơy dưr váih đhr’năng cắh vêy đác đươi dua. Râu la lua n’nâu cắh bool dưr váih lâng đhanuôr cóh đâu.

Xoọc đâu, 600 pr’loọng đông đhanuôr cóh chr’val Hoà Hiệp Nam, chr’hoong Đông Hoà, tỉnh Phú Yên cắh zập đác đươi dua cóh zập t’ngay tu đác k’rịa mót đhậu. Ch’ngai n’đắh piíc k’ruung mơ 3 km, đác giếng âng pr’loọng đông t’coóh Tôn Sơn nắc cắh choom ng’ộm. t’coóh Sơn lướt tước ooy zr’lụ cr’noon n’đắh piing đươi zên khoan p’xoọng 1 bêệ giếng n’lơơng nắc công cắh bơơn lêy vêy đác ch’ngaách. Nắc cóh zập t’ngay, díc điêl t’coóh Sơn nắc tr’xăl lướt ch’ngai tước bơr pêê km đoọng dzệt đác chô đươi. T’coóh Tôn Sơn, chr’val Hoà Hiệp Nam, chr’hoong Đông Hoà moon: bh’rợ họm bruốch âng 6 cha nắc cóh pr’loọng đông nắc lứch đươi dua ooy đác k’rịa n’nâu.

Đác cóh đâu bêl ahay ch’ngáach pa bhlâng, nắc nâu cơy cắh dzợ choom đươi dua, tu cơnh đêếc nắc lướt pay đác tơợ ch’ngai. Nâu cơy ng’moon zazum cóh prang cr’noọ n’nâu zập ngai công cơnh đêếc, giếng nắc lứch vêy đác k’rịa. Cắh dzợ choom ng’đươi đác tơợ giếng n’nâu.

Râu bhrợ t’váih tơợ râu tr’xăl âng pleng k’tiếc ơy lâng xoọc bhrợ zr’nắh k’đháp pr’ắt tr’mông âng đhanuôr miền Trung. Đhị chr’hoong đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, đhanuôr ra hal đác tơợ bấc c’xêê n’nâu. Cóh chr’val An Vĩnh vêy k’nặ 870 bêệ giếng đác ch’ngaách đoọng ha bh’rợ đươi dua lâng đác tưới hành, tỏi, nắc nâu cơy lấh muy pâng đợ giêng đác lứch ma xrêệt cắh cậ crêê đác k’rịa mót, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr zr’nắh k’đháp pa bhlâng. Prang đảo cắh zập đác ch’ngaách, đhanuôr nắc lướt xe đạp chở can đác chô đươi. Đhị đhr’năng cơnh đâu bhrợ bấc pr’loọng đông cóh apêê chr’val An Vĩnh, An Hải, chr’hoong Lý Sơn vặ zên đoọng pếch bhrợ giếng pay đác đươi dua lâng trôông dzấc clung pa bhrợ xoọc mơ goóh gooi. T’coóh Dương Kiên ắt cóh cr’noon Đông, chr’val An Vĩnh xay moon: c’moo hân đoo công xơớt goóh nắc cóh c’moo đâu đhr’năng xơớt goóh váih đơớh lâng k’rơ lấh mơ.

Đảo Lý Sơn, đhanuôr xoọc đâu cắh zập đác, cắh muy bhrợ ha rêê đhuốch nắc t’nơơm chr’nóh công zr’nắh k’đháp. Đác giêng công m’bứi. Lướt cóh ha dum chêếc dzết đác zập ngai tr’bứi đoỌng chô đơơng đươ, ha dợ đác đoọng ha a đhí a moó họm nắc công cắh vêy. Ha dợ đác đoọng pa bhrợ ta têng nắc xoọc đâu xoọc pếch giếng đoọng chêếc đác công cắh vêy, cắh vêy đác tu p’răng puýh pa bhlâng. Pa chắp ch’mêết lêy cơnh ooy, nắc nâu cơy cắh năl cơnh chêếc bhrợ têng.

Nắc 2 c’xêê ahay, đhị đảo Lý Sơn cắh vêy boo. K’nặ 70 hecta t’nơơm hành lâng t’nơơm chr’nóh cóh hân noo ch’noọng c’lọt k;nặ pay pa chô nắc xiêr râu liêm choom, muy bơr đhăm nắc k’nặ bil bal lứch. Tr’nơớp, vel đông t’bhlâng zâl xơớt goóh lâng ta đang moon đhanuôr pếch pa đhậu 50 bệê giếng xoọc vêy cóh pazêng zr’lụ đhanuôr ắt mamông đhị đảo; ting n’nắc ta đang moon zập ngai đươi k’miáh đác. A ngắh Phạm Thị Hương, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi xay moon: đhr’năng nắc zr’nắh k’đháp bêl a bóc đác Thới Lới cóh đảo, pa nong đác 270 mét khối lấh xrêệt:

Pleng k’tiếc cóh xoọc đâu tr’xăl bấc pa bhlâng lâng pazêng c’moo l’lăm ahay, p’răng puýh đanh đươnh. Tu cơnh đêếc, chr’hoong công vêy bh’rợ zâl cha groong xơớt goóh, hân đhơ cơnh đêếc nắc cắh lấh nhâm mâng. A bóc đác Thới Lới công lấh xrêệt. Chr’hoong xoọc ta đang moon zập cấp, zập ngành zúp zooi bhrợ têng pazêng bể đớc đác, k’rong bhrợ đông máy ra lóc đác biển váih đác ch’ngaách, cơnh đêếc nắc vêy choom nhâm mâng ooy đác đoọng ha đhanuôr lâng ta mooi tước la lêy ooy đâu đươi cóh zập t’ngay.

T’coóh Lê Thanh Hải, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm khí tượng thuỷ văn k’tiếc k’ruung xay moon, cóh pazêng t’ngay nhiệt độ 35 độ C tếh ooy piing nắc vêy ta xay moon p’răng puýh pa bhlâng nắc tước t’ngay 31/5 miền Trung crêê p’răng puýh cóh đanh đươnh mơ 28 t’ngay, bấc pa bhlâng cóh 15 c’moo đăn đâu.

Bấc c’xêê n’nâu, đhị apêê tỉnh miền Trung, ra diu mặt pleng ơy tr’clá ang, xay p’cắh muy t’ngay p’răng puýh pa bhlâng; bêl đhâng p’răng puýh cắh dzợ cơnh, pazêng c’lâng cóh phố cắh vêy manuýh lướt chô. Đoọng g’đéch p’răng puýh, zập ngai, zập pr’loọng đông lướt tước ooy công viên cắh cập pa bhụ ắt đhị gâm ngút âng t’nơơm n’loong, bêl tước ooy ha bu nắc bấc ơl manuýh glúh lướt ooy biển đoọng họm.

Đác tưới cắh dzợ vêy, t’nơơm chr’nóh ma răng chêết, bấc đhăm k’tiếc pa bhrợ ta lơi, đhr’năng ha ul xoọc k’nặ dưr váih cóh pr’ắt tr’mông âng đhanuôr  tơợ xuối tước ooy da ding k’coong, hải đảo ch’ngai đăn. Đhanuôr miền Trung bhrợ têng n’hâu đoọng zâl cha groong lâng đhr’năng p’răng puýh. Cóh bh’rợ lướt pa bhrợ đhị apêê tỉnh toor biển Nam Trung bộ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đh’rứah lâng c’bhúh lướt pa bhrợ âng Chính phủ ơy năl gít râu zr’nắh k’đháp âng chính quyền lâng âng đhanuôr miền Trung; ting n’nắc p’too moon pazêng ngành, vel đông t’bhlâng bhrợ têng k’rơ bh’rợ zâl cha groong xơớt goóh, bhrợ nhâm mâng vêy zập đác đươi đoọng ha đhanuôr. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng prá:

Cóh pazêng zr’lụ xơớt goóh, ahêê lâng cr’noọ nắc bhrợ nhâm mậng đông ha đhanuôr râu liêm choom bhlâng, ba bi cơnh bhrợ nhâm mâng vêy đác đươi đoọng ha đhanuôr, đác ộm, đác zêệ cha… cắh choom đớc đhanuôr đươi dua đác nha nhự lâng dưr váih pr’lúh cr’ăy bâc sooy. Bhrợ nhâm mâng vêy đác ha đhanuôr nắc râu chr’nắp pa bhlâng, nắc ng’bhrợ têng mơ choom. Râu bơr cậ, t’bhlâng pa xiêr bấc lấh mơ râu bil bal đoọng ha bh’rợ pa bhrợ. Nâu cơy ha roo cắh dzợ choom ng’bhrợ nắc râu bil bal k’đháp đoọng g’đéch, n’hâu a hêê choom zư nắc ahêê t’bhlâng zư. Ba bi cơnh bh’năn băn cắh choom tu p’răng xơớt cắh zập đác nắc dưr chêết… p’têết lâng n’nắc nắc xăl bh’rợ pa bhrợ, b’băn doọ lấh bil bấc đác, nắc dzợ liêm choom ha zr’lụ xơớt goóh.

P’răng puýh ơy lâng xoọc dưr váih cóh zr’lụ pậ bhứah. Bấc zr’lụ cóh miền Trung p’răng puýh tước lấh 40 độ C. G’lúh p’răng puýh đanh đươnh pa bhlâng n’nâu xoọc bhrợ zr’nắh k’đháp pr’ắt tr’mông lâng bh’rợ pa bhrợ âng zập ngai.

T’bhlâng zâl cha groong p’răng puýh, đhanuôr miền Trung xoọc bhrợ têng pazêng râu bh’rợ đoọng zâl xơớt goóh, bhrợ têng rơợng griing bh’rợ k’miáh đác, cóh đêếc t’đui đoọng bấc đác đươi cóh pr’loọng đông, pa bhrợ lâng b’băn… Nắc cóh pazêng t’ngay p’răng puýh đanh pa bhlâng n’nâu, đhanuôr kiêng pa bhlâng râu zúp zooi, ting tr’pác râu zr’nắh k’đháp âng Chính phủ lâng âng pazêng bộ, ngành cóh Trung ương đh’rứah lâng chính quyền lâng zập ngành chức năng cóh vel đông đay./.