Chr’val Tân Sơn TP Pleiku, tỉnh Gia Lai ắt cóh ch’ngai k’noong k’tiếc, l’lăm ahay ta luôn dưr váih đhr’năng đhanuôr lướt z’lấh k’noong k’tiếc tước ooy apêê k’tiếc k’ruung n’lơơng. Nắc cóh bơr pêê c’moo đăn đâu, Tân Sơn cắh muy bhr’lậ đhr’năng lướt z’lấh k’noong k’tiếc ting n’nắc nắc dzợ đương zúp zooi đợ manuýh văl chô bhrợ nhâm mâng pr’ắt tr’mông. Nguyễn Thảo, PV Đài P’rá Viet Nam vêy bha ar xrặ xay truíh ooy xa nay bh’rợ âng chính quyền vel đông cóh bh’rợ n’nâu đhị Tân Sơn…

# C’xêê 6/2013, xơợng đươi ting cơnh boóp p’rá ha duúc, g’lớc âng c’bhúh n’lất n’mốp, Ksor Eli, ắt cóh cr’noon Tiêng 2, chr’val Tân Sơn , TP Pleiku pa câl lấh 2 sào m’pâng k’tiếc bhrợ ha roo, pay 160 ức đồng, lướt xó ooy Campuchia, xang n’nắc tước ooy Thái Lan. Cắh tước muy c’xêê t’tun, H’Ngọc, k’điêl âng Eli công ting t’pun lướt đh’rứah lâng k’díc. Tước ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng, díc điêl Eli bil cr’noọ ooy pr’ắt tr’mông la liêm pr’hay cơnh cr’noọ tr’nơớp âng đay, la lay cơnh lâng rau boóp p’rá xay moon âng c’bhúh n’lất n’mốp. anhi ắt mamông cóh đhr’nong đông đoọng ha manuýh lướt z’lấh k’noong k’tiếc lất xa nay đoọng p’lơớp apêê cảnh sát; pa bhrợ ta têng zr’nắh k’đháp 12 tiếng đồng hồ cóh muy t’ngay, nắc zên pa bhrợ cắh tước muy pâng t’piing lâng apêê đhanuôr cóh đêếc. đhị đhr’năng cắh năl cơnh chêếc bhrợ têng, zr’nắh k’đháp lâng rau k’pân, díc điêl Eli bơơn xơợng điện thoại lâng rau boóp p’rá gr’hoót zúp zooi âng t’coóh Phạm Phụng, Chủ tịch UBND chr’val Tân Sơn, tu cơnh đêếc nắc yêêm têêm văl chô cớ ooy vel đông. Ksor Eli prá:

Pr’ắt tr’mông cóh Thái Lan zr’nắh k’đháp pa bhlâng, nắc lướt pa bhrợ đoọng ha pêê lơơng, ắt mamông g’đéch p’lơớp; zên pa bhrợ, manuýh Thái bhrợ 1 t’ngay bơơn tơợ 700 tước 1 r’bhâu, ha dợ acu muy t’ngay nắc đhiệp 400 bạt, câl đươi nắc đhiệp zập ắt mamông cóh muy t’ngay. Xang bêl bơơn liên lạc lâng a dếy Phụng ta đang k’dua díc điêl zi chô ooy VN. Zập rau nắc lứch a dêy Phụng xay bhrợ têng đoọng, nhi chô ặ, doọ rau rị vêy, a dếy Phụng moon cơnh đêếc. Xang bêl chô, a dêy Phụng zúp zooi đoọng ha pr’loọng đông zi vặ zên lâng bhrợ pa dưr cớ pr’ắt tr’mông t’mêê. Acu tin đươi ooy pr’ắt tr’mông nắc liêm pr’hay lấh mơ cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng.

Vêy ta k’dua chô ooy k’tiếc k’ruung đh’rứah lâng díc điêl Ksor Eli, Ksor Nai ắt cóh cr’noon Tiêng 2 công bhrợ têng bh’rợ bhrợ pa dưr cớ pr’ắt tr’mông. T’ngay Nai pa câl xe, pay lứch zên bạc k’miáh lơi đông glúh lướt, a ngắh A Lam k’căn âng Nai ren cóh bấc t’ngay tu k’rang đh’uôl. Xang bêl bơơn liên lạc âng k’coon pân juýh, a ngắh Lam xay moon ooy chính quyền vel đông k’dua zúp zooi ta đang moon Nai văl chô. Xang 2 c’xêê bhrợ têng bh’rợ p’too pa choom cóh vel đông, Nai cắh muy yêm têêm chô ooy k’tiếc k’ruung, ting n’nắc nắc manuýh lướt xay moon k’dua p’xoọng 6 cha nắc n’lơơng vêy đhr’năng cơnh a đay ting chô. Xoọc đâu, cóh đhr’nong đông têêm ngăn, bấc ơl p’rá cr’chăng chô ắt zazum, a ngắh A Lam, k’căn âng Nai n’năl ơn pa bhlâng chính quyền vel đông ơy zúp zooi zên đoọng cóh hân noo t’tun Nai chóh bhrợ cà phê. A ngắh Lam prá.

Bêl Nai dưr lướt, pr’loọng đông đh’uôl pa bhlâng, cắh têêm ngăn, k’pân a đoo xrang cắh cậ lấh chêết bil. Xang n’nắc, chính quyền vel đông bơơn n’năl lâng xiêr lum pr’loọng đông. Cóh t’tun, pr’loọng đông bơơn xơợng điện thoại âng Nai cóh Campuchia ta đang moon k’dua zúp zooi, chính quyền chr’val đơớh gr’hoót zúp zooi, xay moon ooy t’coóh xa nay zập cấp bhrợ pr’đơợ đoọng Nai văl chô ooy vel đông. T’coóh xa nay vel đông công zúp zooi, cher đoọng ch’néh, mì tôm zúp zooi Nai nhâm mâng ooy pr’ắt tr’mông cóh tr’nơớp.

Tân Sơn nắc chr’val cóh toor âng TP Pleiku, vêy k’nặ muy pâng đhanuôr nắc manuýh acoon cóh. Hân đhơ ch’ngai k’noong k’tiếc, ha dợ zập c’moo nắc dzợ vêy đhanuôr lướt z’lấh k’noong k’tiếc lất xa nay. Cóh bơr c’moo 2013 – 2014, cóh đâu dưr váih 15 bh’rợ lướt z’lấh k’noong k’tiếc lất xa nay. Nắc cóh c’moo 2015 n’nâu, đhr’năng n’nâu ơy vêy ta zâl cha groong. Cắh muy cơnh đêếc, c’xêê 7 bêl đêếc ahay, chr’val nắc dzợ ta đang k’dua 7 cha nắc văl chô ooy pr’loọng đông, t’bhlâng pa dưr kinh tế, nhâm mâng pr’ắt tr’mông.

Ting cơnh Đảng uỷ chr’val Tân Sơn, kinh nghiệm đoọng chr’val đơớh bhr’lậ đhr’năng lướt z’lấh k’noong k’tiếc lất xa nay, nhâm mâng pr’ắt tr’mông đhanuôr nắc pazum đh’rứah nhâm mâng bhlưa apêê chức năng lâng apêê đoàn thể đoọng bhrợ bhr’lậ đơớh pazêng xa nay bh’rợ. Đoo bêl công an chr’val bơơn lêy vêy đhr’năng cắh liêm crêê cơh vel đông nắc chính quyền chr’val đơớh loon bhrợ têng bh’rợ xiêr ooy bhươl cr’noon xay moon p’too pa choom, đoọng nhâm mâng cr’noọ bh’rợ, pr’ắt tr’mông. Lâng manuýh lướt z’lấh k’noong k’tiếc văl chô, chính quyền zúp zooi bhrợ pr’đơợ cóh tr’nơớp, ting n’nắc bhrợ têng bh’rợ p’têết pazêng râu zên bhrợ, zúp zooi apêê đoo nhâm mâng ooy pr’ắt tr’mông. T’coóh Phạm Phụng, Bí thư Đảng uỷ, CHủ tịch UBND chr’val Tân Sơn, TP Pleiku.

Xang bêl apêê đoo chô, azi đh’rứah lâng apêê ban ngành đoàn thể âng chr’val công bhrợ pr’đơợ zúp zooi ch’néh ch’na lâng bhrợ nhâm mâng ooy pr’ắt đoọng ha muy bơr cha nắc. Ha dang pr’loọng vêy cr’noọ kiêng vặ zên bhrợ cha, nhâm mâng kinh tế nắc Đảng uỷ, Uỷ Ban bhrợ bhiệc lâng muy bơr ngân hàng đoọng zúp zooi apêê đoo bơơn vặ zên, zúp zooi apêê đoo bhrợ cha, nhâm mâng ooy pr’ắt tr’mông

Lâng rau zúp zooi âng chính quyền vel đông, rau da dêr k’er âng manuýh cóh bhươl cr’noon, đợ manuýh văl chô ơy n’năl gít cắh cóh ooy đoọng ha apêê đoo vêy pr’ắt tr’mông têêm ngăn cơnh vel đông đay. Tân Sơn nâu cơy doọ dzợ vêy bh’rợ lướt z’lấh k’noong k’tiếc lất xa nay, đợ pr’loọng đông đharứt xiêr dzợ mơ 2,4%. Râu têêm ngăn, k’bhố k’van cóh đâu nắc rau xay p’cắh ooy rau liêm choom âng bh’rợ zư nhâm mâng na ninh, râu liêm crêê lâng pazêng rau t’bhlâng âng Đảng bộ, chính quyền vel đông./.

 ỔN ĐỊNH CUỘC SỐNG CHO NHỮNG NGƯỜI VƯỢT BIÊN TRÁI PHÉP TRỞ VỀ

Xã Tân Sơn thuộc thành phố Pleiku tỉnh Gia Lai ở xa biên giới, trước đây thường xuyên xảy ra tình trạng người dân vượt biên trái phép ra nước ngoài. Thế nhưng vài năm nay, Tân Sơn không chỉ khắc phục được tình trạng vượt biên mà còn đón nhận nhiều người trở về ổn định cuộc sống. Nguyễn Thảo, phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam có bài nói về vai trò của chính quyền cơ sở trong công tác này ở Tân Sơn.  

# Tháng 6 năm 2013, nghe theo lời kẻ xấu dụ dỗ, lừa phỉnh, Ksor Eli, ở làng Tiêng 2, xã Tân Sơn, thành phố Pleiku bán 2 sào rưỡi đất trồng lúa, lấy 160 triệu đồng, bỏ trốn sang Campuchia, rồi đến nước thứ 3 là Thái Lan. Chưa đầy 1 tháng sau, H’ Ngọc, vợ Eli cũng tìm sang với chồng. Đến xứ người, vợ chồng Eli vỡ mộng về cuộc sống ở đây hoàn toàn trái ngược với lời giới thiệu hoa mỹ của kẻ xấu. Họ phải sống chui lủi trong khu nhà dành cho lao động vượt biên trái phép để trốn cảnh sát; làm vất vả 12 tiếng/ 1 ngày, nhưng tiền công chỉ được quá nửa so với người bản địa. Giữa lúc chới với, cực khổ và cả sợ hãi, vợ chồng Eli nhận được điện thoại và lời hứa giúp đỡ của ông Phạm Phụng, Chủ tịch UBND xã Tân Sơn, nên yên tâm trở lại quê hương. Ksor Eli nói:

Băng: “Cuộc sống ở Thái Lan rất khó khăn và vất vả, phải đi làm thuê, sống chui lủi; tiền công, người Thái làm 1 ngày được 700 đến 1000, nhưng em làm thì 1 ngày được 400 Bạt, chi tiêu thì đủ sống qua ngày. Sau khi liên lạc thì chú Phụng vận động gia đình tôi trở về Việt Nam. “Cái gì chú Phụng lo, tụi con về đi không sao đâu”, chú Phụng nói vậy đó. Sau khi về, chú Phụng tạo điều kiện cho gia đình tôi vay vốn và làm lại cuộc sống mới. Tôi tin tưởng cuộc sống sẽ đỡ hơn cuộc sống ở nước ngoài.”

Được vận động về nước cùng đợt với vợ chồng Ksor Eli, Ksor Nai ở làng Tiêng 2 cũng đang bắt tay vào việc gây dựng tương lai. Ngày Nai bán xe máy và dốc toàn bộ tiền tiết kiệm để bỏ nhà đi, bà A Lam, mẹ của Nai khóc ròng nhiều ngày vì lo lắng. Ngay sau khi nhận được liên lạc của con trai, bà Lam báo cáo chính quyền địa phương nhờ giúp đỡ vận động Nai trở về. Sau 2 tháng làm công tác vận động ở cơ sở, Nai không những yên tâm về nước, mà còn là cầu nối, tuyên truyền viên vận động được thêm 6 người khác có hoàn cảnh giống mình. Giờ đây, trong ngôi nhà ấm cúng, tràn ngập tiếng cười đoàn tụ, bà A Lam, mẹ của Nai biết ơn chính quyền địa phương đã hỗ trợ vốn để mùa sau Nai bắt tay vào canh tác cà phê. Bà A Lam nói:

Băng (tiếng Ja Rai): “Khi Nai bỏ đi, gia đình rất buồn, không yên tâm, sợ nó lạc hay chết rồi. Ngay sau đó, chính quyền địa phương đã biết thông tin và xuống gặp gia đình. Sau này, gia đình nhận được điện thoại của Nai ở Campuchia gọi về nhờ sự giúp đỡ, chính quyền xã kịp thời cam kết, viết thư ngỏ, báo cáo lãnh đạo các cấp tạo điều kiện cho Nai trở về địa phương. Lãnh đạo địa phương cũng hỗ trợ vật chất như gạo, mì tôm giúp cho Nai ổn định cuộc sống ban đầu.

Tân Sơn là xã vùng ven của thành phố Pleiku, có gần một nửa dân số là người đồng bào dân tộc thiểu số. Mặc dù cách xa biên giới, nhưng hàng năm vẫn xuất hiện tình trạng người dân vượt biên trái phép. Trong hai năm 2013 và 2014, ở đây xảy ra tổng số 15 vụ. Nhưng năm 2015 này, tình trạng đã được khắc phục. Không những vậy, tháng 7 vừa qua, xã còn vận động được 7 trường hợp trở về đoàn tụ cùng gia đình, lo phát triển kinh tế, ổn định đời sống.

Theo Đảng ủy xã Tân Sơn, kinh nghiệm để xã nhanh chóng khắc phục tình trạng vượt biên trái phép, ổn định đời sống nhân dân là phối hợp thật chặt chẽ giữa  bộ phận chức năng và các đoàn thể để xử lý nhanh và rốt ráo các vụ việc. Mỗi khi công an xã phát hiện dấu hiệu không bình thường ở cơ sở thì chính quyền xã đều kịp thời tổ chức đoàn công tác xuống địa bàn làm công tác tuyên truyền, giải thích để ổn định tư tưởng. Đối với những người vượt biên trở về, chính quyền hỗ trợ ngay các điều kiện ban đầu; đồng thời làm cầu nối tới các nguồn vốn, hỗ trợ họ ổn định cuộc sống. Ông Phạm Phụng, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Tân Sơn, thành phố Pleiku nói:

Băng: “Sau khi các đối tượng về, chúng tôi cùng các ban ngành đoàn thể của xã cũng tạo điều kiện hỗ trợ lương thực, thực phẩm và ổn định tư tưởng cho một số đối tượng. Nếu trường hợp  gia đình có nhu cầu vay vốn, ổn định kinh tế thì Đảng ủy, Ủy ban sẽ làm việc với một số ngân hàng để tạo điều kiện cho họ tiếp cận nguồn vốn, tạo điều kiện cho họ làm ăn, ổn định cuộc sống.”

Với sự giúp đỡ của chính quyền địa phương, sự đùm bọc, yêu thương của hàng xóm, láng giềng, những người trở về đã thấm thía không nơi đâu cho họ cuộc sống hạnh phúc, yên ấm như chính quê hương. Tân Sơn bây giờ không còn tình trạng vượt biên trái phép, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống chỉ còn 2,4%. Sự yên bình, no ấm ở đây là bằng chứng về hiệu quả của công tác đảm bảo an ninh, trật tự và những nỗ lực vì dân của Đảng bộ, chính quyền cơ sở./.