Đhanuôr tỉnh Thừa Thiên Huế bhui har pa bhlâng bêl lứch c’moo 2021, vel đong n’nâu năc bơơn đươi muy bơr cơ chế, chính sách la lay. Tơợ c’moo 2022 tươc c’moo 2026, tỉnh Thừa Thiên Huế năc xay bhrợ lêy 6 cơ chế, chính sách la lay, pazêng vêy 3 c’bhuh: Zư lêy lâng pa liêm, pa dưr râu chr’năp âng pazêng c’kir di sản; K’đhơợng lêy ngân sách lâng ra pặ, pa liêm đong xang, k’tiêc k’bunh.

Ting n’năc, vel đong năc choom k’đhơợng đươi pazêng zên pay pa chô tơợ bh’rợ lươt lêy c’kir coh zr’lụ tỉnh đoọng xay bhrợ bh’rợ pa liêm c’kir lịch sử- văn hoá. Râu bơr cậ, đoọng bhrợ têng Quỹ zư lêy c’kir Huế năc Quỹ k’tiêc k’ruung vêy Chính phủ bhrợ t’vaih lâng pazao đoọng ooy tỉnh k’đhơợng lêy. T’cooh Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế xay moon, cơ chế n’nâu năc bhrợ t’vaih râu đơơh loon đoọng ha tỉnh: “Cơ chế la lay năc bhrợ t’vaih đoọng ha Thừa Thiên Huế năc choom bhrợ têng đợ bh’rợ tr’nêng coh bêl ahay căh choom xay bhrợ. Ba bi cơnh năc choom bhrợ t’vaih muy Quỹ zư lêy c’kir, năc choom k’rong k’rơ lâh mơ pazêng râu c’rơ, pazêng vêy c’rơ tơợ ngân sách, tơợ râu zup zooi âng pazêng vel đong, tơợ pazêng cha năc manuyh, c’bhuh đoọng vêy p’xoọng c’rơ ha bh’rợ zư lêy lâng pa dưr râu chr’năp âng c’kir.”

Coh đhr’năng zr’năh k’đhap âng pr’luh cr’ăy Covid-19, tỉnh Thừa Thiên Huế năc đươi lâng t’đui pa dưr c’bhuh cơ chế la lay ooy bh’rợ k’đhơợng lêy zên bạc ngân sách. C’bhuh cơ chế n’nâu, tỉnh bơơn đươi pazêng chính sách năc: Đợ zên nợ vặ vêy ta đoọng tơợ 20% tươc 40% đợ zên pay pa chô ooy ngân sách tỉnh bơơn đươi ting cơnh ta pác cấp. Râu bơr cậ, Thừa Thiên Huế vêy ta pác đoọng p’xoọng 45% ting cơnh đhr’năng t’piing ha riêng đợ zên ng’đươi, ng’dáp ooy đợ bâc âng đhanuôr bêl xay bhrợ đợ zên ng’đươi ta luôn tơợ ngân sách nhà nước c’moo 2022. Đươi dua chính sách n’nâu, xay moon đơc zập c’moo, zên âng tỉnh Thừa Thiên Huế dzooc k’dâng 400 tỷ đồng. Râu peê, zập c’moo, ngân sách Trung ương p’xoọng vêy cr’noọ đoọng ha Thừa Thiên Huế căh choom lấh 70% đợ ta pa dzooc tơợ bh’rợ tr’câl tr’bhlêy lâng k’tiêc k’ruung n’lơơng đhị zr’lụ đoọng bhrợ têng pazêng dự án c’lâng p’rang âng vel đong. T’cooh Nguyễn Văn Phương, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế xay moon: Nâu đoo năc pazêng chính sách chr’năp bhrợ pr’đơợ liêm crêê đoọng Thừa Thiên Huế dưr vaih k’rơ lâh mơ: “Nâu đoo năc muy pr’đươi ng’zooi, pa dưr Thừa Thiên Huế pa dưr c’rơ, k’rong pazêng c’rơ đoọng bhrợ têng ha râu dưr vaih, k’rơng bhrợ ooy pr’đươi kinh tế- xã hội; nhâm mâng râu ma mơ mr’cơnh bhlưa bh’rợ dưr vaih âng kinh té lâng pa dưr văn hoá lâng nhâm mâng râu bơơn pay pa chô ooy ngân sách nhâm mâng lâh mơ.”

Lâh ooy chính sách t’đui đoọng k’rơ bhlâng cơnh ng’truih n’têh ky, Thừa Thiên Huế bơơn đươi 50% đợ zên đươi dua k’tiêc bêl pa câl cr’van zazum pa têệt lâng k’tiêc bêl ra pặ, pa liêm pazêng đong xang, k’tiêc k’bunh âng cơ quan, c’bhuh, đơn vị âng Trung ương k’đhơợng lêy đoọng bhrợ têng pr’đươi kinh tế - xã hội âng bh’rợ tr’nêng k’rong bhrợ zazum âng tỉnh. T’cooh Nguyễn Đại Vui, Giám đốc Sở Kế hoạch lâng Đầu tư tỉnh Thừa Thiên Huế xay moon, xa nay n’nâu bhrợ t’vaih đoọng ha vel đong c’rơ bâc bhlâng đoọng k’rong bhrợ đong xang, c’lâng p’rang: “Tỉnh xoọc vêy muy bh’rợ pa tơơi pazêng đong bhrợ bhiệc chô ooy đơn vị hành chính tr’mêê coh pazêng c’lâng bha lâng, nhâm mâng râu liêm choom đoọng ha bh’rợ đươi dua k’tiêc, đươi ha bh’rợ tr’câl tr’bhlêy. Pazêng đong bhrợ bhiệc âng cơ quan trung ương ha dang crêê ta pa tơơi, đấu thầu năc đợ ta đấu thầu k’tiêc n’năc năc zooi cớ ha tỉnh đoọng k’rong bhrợ cớ đhị đêêc. Xoọc đêêc năc vêy pr’đơợ đoọng bhrợ têng pazêng râu pr’đươi đoọng ha choom Huế dưr vaih năc âng Trung ương.”

Coh pazêng c’moo ahay, tỉnh Thừa Thiên Huế ơy t’bhlâng bhrợ têng dưr vaih đô thị di sản- thành phố âng Trung ương ting cơnh c’lâng bh’rợ di sản, văn hoá, sinh thái, cruung đác liêm pr’hay lâng liêm crêê lâng môi trường, crêê năc zr’lụ bha lâng âng văn hoá- du lịch, y tế ta béch, giáo dục đào tạo, khoa học – công nghệ âng prang k’tiêc k’ruung. Ting n’năc, tỉnh t’bhlâng pa dưr pazêng ngành kinh tế ting c’lâng bh’rợ dưr vaih t’viêng. Coh đêêc, xay moon du lịch năc ngành kinh tế bha lâng; ngành công nghiệp năc bhrợ t’vaih râu liêm choom bhlâng đoọng Thừa Thiên Huế đơơh dưr vaih thành phố âng Trung ương tơợ pr’đơợ zư lêy, pa dưr râu chr’năp âng di sản cố đô lâng râu chr’năp pr’hay văn hoá Huế: “Lâng chính sách ng’zooi n’nâu năc bhrợ pr’đơợ liêm choom pa bhlâng ha tỉnh Thừa Thiên Huế vêy p’xoọng c’rơ đoọng xay bhrợ liêm choom lâh mơ ha bh’rợ pa dưr, zư lêy pazêng râu đơ chr’năp c’kir văn hoá, vêy p’xoọng c’rơ đoọng pa dưr c’lâng p’rang đô thị lâng đơơh xay bhrợ liêm xang pazêng cr’noọ bh’rợ đoọng pa dưr tỉnh Thừa Thiên Huế dưr vaih thành phố âng Trung ương.”/.

Tạo nền tảng cho tỉnh Thừa Thiên Huế

sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

PV Lê Hiếu/VOV-Miền Trung

Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cho tỉnh Thừa Thiên Huế chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2022. Đây được xem là “cú hích”, tạo nền tảng cho địa phương phát triển bền vững, sớm đạt mục tiêu xây dựng Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo tinh thần Nghị quyết 54 của Bộ Chính trị.

Người dân tỉnh Thừa Thiên Huế rất vui khi kết thúc năm 2021, địa phương này được thụ hưởng một số cơ chế, chính sách đặc thù. Từ năm 2022 đến 2026, tỉnh Thừa Thiên Huế được thực hiện thí điểm 6 cơ chế, chính sách đặc thù, gồm 3 phân nhóm: Bảo tồn và trùng tu, phát huy các giá trị di tích di sản; Quản lý tài chính ngân sách và Sắp sếp, xử lý cơ sở nhà đất.

Theo đó, địa phương được phép giữ lại toàn bộ phí thu tham quan di tích trên địa bàn tỉnh để thực hiện đầu tư trùng tu di tích lịch sử - văn hóa. Thứ hai, cho phép thành lập Quỹ Bảo tồn di sản Huế là Quỹ Quốc gia được Chính phủ thành lập và giao cho tỉnh trực tiếp quản lý. Ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, cơ chế này tạo sự chủ động cho tỉnh: "Cơ chế đặc thù tạo cho Thừa Thiên Huế có thể làm được những việc mà trước đây không thể làm. Ví dụ như được thành lập một Quỹ Bảo tồn di sản, có thể huy động rộng rãi hơn các nguồn lực, bao gồm các nguồn lực từ ngân sách, từ sự hỗ trợ các địa phương, từ các cá nhân, tổ chức để có thêm nguồn cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.”

Trong bối cảnh khó khăn của đại dịch Covid-19, tỉnh Thừa Thiên Huế sẽ tận dụng và ưu tiên phát triển nhóm cơ chế đặc thù về quản lý tài chính ngân sách. Nhóm cơ chế này, tỉnh được thụ hưởng các chính sách như: Mức dư nợ vay được đưa trần từ 20% lên 40% số thu ngân sách tỉnh được hưởng theo phân cấp. Thứ hai, Thừa Thiên Huế được phân bổ thêm 45% theo tỷ lệ phần trăm số chi, tính theo định mức dân số khi xây dựng định mức chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2022. Áp dụng chính sách này, dự kiến mỗi năm, kinh phí tỉnh Thừa Thiên Huế tăng khoảng 400 tỉ đồng. Thứ ba, hàng năm, ngân sách Trung ương bổ sung có mục tiêu cho Thừa Thiên Huế không quá 70% số tăng thu từ hoạt động xuất, nhập khẩu trên địa bàn để thực hiện các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng của địa phương. Ông Nguyễn Văn Phương, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết: Đây là những chính sách quan trọng tạo điều kiện thuận lợi để Thừa Thiên Huế có thể bứt phá, tăng tốc phát triển:“Đây là một công cụ hỗ trợ, khuyến khích và thúc đẩy Thừa Thiên Huế phát huy nội lực, huy động tối đa các nguồn lực cho đầu tư phát triển, đầu tư hạ tầng kinh tế - xã hội; Bảo đảm cân đối hài hòa giữa việc trăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa và bảo đảm nguồn thu ngân sách bền vững.”

Ngoài những chính sách ưu đãi vượt trội vừa nêu, Thừa Thiên Huế được hưởng 50% khoản thu tiền sử dụng đất khi bán tài sản công gắn liền trên đất khi sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà đất do các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc Trung ương quản lý để đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội thuộc nhiệm vụ đầu tư công của tỉnh. Ông Nguyễn Đại Vui, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, cơ chế này mang tới cho địa phương nguồn lực đáng kể để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng:“Tỉnh đang có một phương án di dời các trụ sở hành chính công về đơn vị hành chính mới ở các trục đường, đảm bảo hiệu quả cho việc sử dụng đất, phục vụ cho việc kinh doanh. Các trụ sở của cơ quan trung ương nếu như có di chuyển, đấu thầu thì phần đấu thầu đất lại thì hỗ trợ lại cho tỉnh để đầu tư ngay chỗ đó. Khi đó có cơ sở để đầu tư hạ tầng cho Huế để lên trực thuộc Trung ương được.”

Những năm vừa qua, tỉnh Thừa Thiên Huế tập trung xây dựng trở thành đô thị di sản - thành phố trực thuộc Trung ương theo hướng di sản, văn hóa, sinh thái, cảnh quan, thân thiện với môi trường, xứng tầm là trung tâm văn hóa- du lịch, y tế chuyên sâu, giáo dục đào tạo, khoa học - công nghệ của cả nước. Đồng thời, tỉnh tập trung phát triển các ngành kinh tế theo hướng tăng trưởng xanh. Trong đó, xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn; ngành công nghiệp sẽ tạo bước đột phá phát triển kinh tế. Ông Lê Trường Lưu, Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế khẳng định, Nghị quyết về cơ chế đặc thù lần này với những chính sách tạo điều kiện thuận lợi để Thừa Thiên Huế vươn lên, sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản cố đô và bản sắc văn hóa Huế: “Với chính sách hỗ trợ này sẽ tạo điều kiện cho tỉnh Thừa Thiên Huế có thêm nguồn lực để thực hiện tốt hơn cho công tác phát triển, bảo tồn các giá trị di sản văn hóa, có nguồn lực để phát triển cơ sở hạ tầng đô thị và sớm hoàn thành các tiêu chí để đưa tỉnh Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương./.”