Căh muy plêêng k’tiêc đh’hi liêm, đhăm k’tiêc n’đăh Tây tỉnh Quảng Ngãi dzợ gr’hoot moon đơơng chô ha t’mooi đợ râu bơơn năl liêm pr’hay lơơng

Ăt đhị m’pâng crâng hangoo t’viêng đh’hi coh trung tâm chr’val Măng Đen, Sóc’s House năc đhị bơơn bâc t’mooi tươc chơơc coh bêl lễ 30/4 lâng 1/5 n’nâu. Amoó Nguyễn Thị Thùy Trang, c’la Sóc’s House đoọng năl, tơợp tơợ m’pâng c’xêê 4, đhị đhêy ăt âng Sóc’s House cơnh lâng  17 đhr’nong đong n’loong Sơn Mài đơơng âng pr’đhang bh’rợ âng đha nuôr apêê acoon coh Jarai, Mơnâm, Bana… âi bơơn t’mooi k’đhơợng pay đơc l’lăm lưch. Đoọng zooi t’mooi vêy muy g’luh dhêy liêm choom cơnh lâng bâc bh’rợ liêm pr’hay, l’lăm đêêc Sóc âi ra văng liêm ta nih, tơợ pr’dhang pô, tơơm cha năm, phòng ốc tươc apêê bh’rợ bơơn năl n’lơơng đơơng âng c’leh crâng ca coong.

“Tươc lâng Sóc’s House t’mooi lâh mơ bơơn ăt coh apêê đhr’nong đong n’loong đơơng pr’đhang bh’rợ Tây Nguyên, Sóc dzợ xay pa căh bh’nơơn chr’năp la lay âng vêêl đong, cà phê k’tiêc chiêt, câm oih boh clang đoọng t’mooi tơt đhị ta pêêh oih coh m’pâng crâng ca coong. Lâh đhị đêêc, dzợ bhrợ ha dum pa xul tr’coó xa nul hat đh’rưah xơợng lâng đha nuôr vêêl đong. Dhị đêêc, t’mooi vêy năl ghit lâh mơ ooy đhăm k’tiêc, acoon ma nưih Măng Đen. Lâh n’năc, Sóc dzợ vêy Farm cơnh lâng zr’lụ bhưah ga măc, đoọng t’mooi choom lươt la lêy, t’bơơn năl, pêêh p’lêê p’coo. Sóc công bhrợ bâc g’luh múa chiing goong, och oih trại… bhrợ têng lưch tơợ cha ăt, bơơn năl văn hóa…”

Tươc lâng Măng Đen bêl 30/4 lâng 1/5 n’nâu, t’mooi căh muy bơơn moọng lêy cruung đac liêm pr’hay, năc dzợ bơơn năl bâc ơl bh’rợ văn hóa liêm pr’hay, muy coh đhăm k’tiêc, acoon ma nưih coh đâu a năm vêy. Pa bhlâng năc, coh c’bhuh bh’rợ văn hóa du lịch “Măng Đen, bản giao hưởng của đại ngàn” đanh tơợ t’ngay 25/4 tươc 3/5, t’mooi vêy bơơn hr’luc a đay ooy apêê bhrợ bhiêc bhan liêm pr’hay âng đha nuôr acoon coh Tây Nguyên. Coh đêêc, râu bha lâng năc bh’rợ nghệ thuật “Măng Đen – Khát vọng vươn xa” pa zum lâng g’luh panh pháo hoa ta bhrợ moot ha dum 30/4. Đh’rưah lâng n’năc năc apêê bh’rợ diễu hành, biểu diễn chiing goong, hóa trang, giao lưu nghệ thuật… Lâh n’năc, t’mooi dzợ bơơn câl bhlêy, cha ộm ch’na pr’ộm âng đha nuôr apêê acoon coh đhị phiên chợ bh’nơơn ha rêê đhuôch – z’nươu tr’hâu lâng chợ phiên Măng Đen… A noo Ngọc Sơn, muy t’mooi tươc tơợ Hà Nội bơơn lêy pa bhlâng liêm pr’hay bêl tươc lâng Măng Đen:

“Tây Nguyên năc đhăm k’tiêc âng l’lăm ahay acu pa bhlâng kiêng tươc n’đhang nâu câi năc vêy bơơn tươc chơơc bơơn năl đhị đâu. Măng Đen năc đhị acu pa bhlâng kiêng tu coh đâu cruung k’tiêc pa bhlâng dzợ liêm pr’hay, plêêng k’tiêc đh’hi ch’ngaach. Đhăm k’tiêc lâng đhr’năng plêêng k’tiêc năc pa bhlâng liêm buôn ha t’mooi du lịch lâng đhêy ăt, moọng lêy crâng ca coong, toọm đac, lâng c’leh văn hóa âng đha nuôr coh đâu”.

Choom moon, Măng Đen xooc dưr vaih dhị tươc la lêy t’mêê t’mô, ting t’ngay ting liêm pr’hay t’đang t’pâh t’mooi ch’ngai đăn. Pa ghit, côh c’moo 2025, zr’lụ du lịch Măng Đen hơnh 1,56 ưc t’mooi. Đheêng đhị apêê du lịch vêêl bhươl hơnh 93 r’bhâu chu t’mooi, dzooc 65% t’piing lâng c’moo 2024. Lâng 3 c’xêê tơơp c’moo đâu, đợ t’mooi du lịch tươc lâng Măng Đen âi lâh 50 r’bhâu chu. T’cooh Nguyễn Trọng Sơn, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy chr’val Măng Đen đoọng năl:

“Du lịch âng vêêl đong bâc c’moo đăn đâu vêy pr’lươt dưr k’rơ z’zăng, apêê cơ sở dịch vụ đhêy ăt lâng apêê bh’nơơn du lịch lơơng. Pa bhlâng năc, t’mooi tươc bâc c’moo đăn đâu vêy cơnh dưr bâc lâh mơ. T’mooi tươc l’lăm ahay năc ting hân noo, n’đhang bâc c’moo đăn đâu t’mooi tươc đâu năc prang c’moo. Moot hân noo bhrơợng cơnh lễ hội, tết toc, t’mooi bing xiên. G’luh 30/4 n’nâu, đợ phòng pa câl năc k’noọ lưch ă. Tươc m’pâng c’xêê 4, dâng 80% phòng âi vêy t’mooi pay k’đhơợng”.

Đhị Trung tâm Măng Đen ch’ngai dâng 20 km chô n’đăh Tây, chr’val da ding ca coong Kon Plông apêê t’ngay n’nâu công r’rộ r’răm bhiêc bhan cơnh lâng 3 râu bha lâng năc: Vêêl du lịch vêêl bhươl, zr’lụ văn hóa ch’na đh’năh lâng đhị du lịch crâng đac chè liêm. Coh đêêc, zr’lụ văn hóa – ch’na đh’năh Đông Trường Sơn bhưah 3 ha, ăt đhị c’lâng 24 năc đoo đhị tươc la lêy liêm pr’hay coh bêl lễ n’nâu. Bh’dzang moot ooy đau, t’mooi vêy xơợng cơnh xrang ooy vêêl da ding ca coong cơnh lâng bâc t’noọl n’loong cooch booc, vêy đợ đhr’dzong lan, Dạ yê thảo, Cẩm tý Cầu … bhưưng ang pr’hoọm.

Đhị đâu, đợ c’leh ăt bhrợ âng đha nuôr H’re, Xê Đăng, M’nông bơơn bhrợ pa căh cớ liêm đhị x’nur dal zôông, bâc bh’nọ oih, zơng ha roo. Căh muy bơơn moọng lêy, đha nuôr lâng t’mooi dzợ choom c’la đay chơơih pay apêê bh’nơơn taanh dzăc, bh’nơơn liêm âng zr’lụ da ding ca coong lâng cha ộm đợ ch’na đh’năh coh crâng ca coong đhị 12 n’luung hàng âng vêêl đong. T’cooh Đặng Đình Toán, Phó Chủ tịch UBND chr’val Kon Plông đoọng năl, zên k’rong bhrợ n’nâu bơơn k’rong tơợ apêê n’lơơng zooi đoọng lâh 500 ưc đồng.

“Zr’lụ n’nâu azi vêy tơơp hơnh t’mooi tơợ n’đăh Đông Quảng Ngãi đâc ooy tây lâng pa rach cứo. Đhị pr’đơợ n’năc, azi vêy hơnh đợ tmooi pa bhlâng bâc bêl apêê đoo tươc Măng Đen vêy booi ooy Konplong. Râu bha lâng âng zr’lụ n’nâu năc văn hóa, k’rong moot ooy apêê bh’rợ văn hóa vêêl đong, chiing goong, chr’ơh ty đanh, tr’glụ, cr’chụt, lươt đhr’looc, múa xoang…”

Đhị râi p’răng puih âng hân noo ch’noọng miền Trung, plêêng đh’hi đhí, ch’ngaach đh’rưah lâng bâc đhị liêm pr’hay ooy c’leh văn hóa lâng liêm ta nih chăp hơnh t’mooi âng đha nuôr vêêl đong âi lâng xooc bhrợ t’vaih râu t’đang t’pâh du lịch Măng Đen lâng Kon Plông. Đoọng brương tr’nu n’đhơ  lươt ha ooy, chô ha ooy, xa nul chiing goong lâng râu ngăn âng ta pêêh oih âng crâng ca coong công ta luôn chr’va tân đôr, t’đang t’pâh t’mooi ch’ngai đăn chô lâng đhăm k’tiêc n’đăh tây Quảng Ngãi./.

MĂNG ĐEN- KONPLONG VÀO MÙA LỄ HỘI

Với chuỗi hoạt động đa dạng từ lễ hội đường phố, trình diễn cồng chiêng đến chợ phiên "Hương vị đại ngàn", Măng Đen và Kon Plông đang trở thành điểm đến hấp dẫn trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 này. Không chỉ có khí hậu mát lành, vùng đất phía Tây tỉnh Quảng Ngãi còn hứa hẹn mang đến cho du khách những trải nghiệm văn hóa đặc sắc và ấn tượng

Tọa lạc giữa cánh rừng thông xanh mát ngay trung tâm xã Măng Đen, Sóc’s House là địa chỉ được rất nhiều du khách tìm đến trong dịp lễ 30/4 và 1/5 này. Chị Nguyễn Thị Thùy Trang, chủ Sóc’s house cho biết, ngay từ giữa đầu tháng 4, cơ sở lưu trú của Sóc’s house với 17 ngôi nhà gỗ Sơn Mài mang dáng dấp truyền thống của đồng bào các dân tộc Gia Rai, Mơ Nâm, Ba Na…đã được khách đặt hết. Để giúp du khách có một kỳ nghỉ ấn tượng với nhiều trải nghiệm thú vị, trước đó, Sóc đã chuẩn bị tỉ mỉ từng chi tiết, từ khuôn viên hoa cây cảnh, phòng ốc đến những hoạt động trải nghiệm mang đậm hơi thở đại ngàn:

“Đến với Sóc’s House du khách, ngoài được ở trong những căn nhà gỗ mang đậm phong cách Tây Nguyên, Sóc còn giới thiệu đặc sản địa phương, thưởng thức ca phê xứ lạnh, tổ chức đốt lửa nướng khoai để du khách ngồi để cảm nhận  bếp lửa bập bùng giữa rừng đại ngàn. Bên cạnh đó, còn tổ chức đêm nhạc hát cho nhau nghe cùng với người dân bản địa. qua đó, du khách có hiểu hơn về vùng đất, con người Măng Đen. Ngoài ra, Sóc còn có Farm với không gian rộng rãi, để du khách có thể tham quan trải nghiệm, hái quả. Sóc cũng tổ chức những tổ chức múa cồng chiêng, lửa trại ..tổ chức trọn gói ăn ở, trải nghiệm văn hóa… "

Đến với Măng Đen dịp lễ 30/4 và 1/5 này, du khách không chỉ được thưởng lãm khung cảnh thiên nhiên hữu tình, mà còn được trải nghiệm hàng loạt các hoạt động văn hóa đặc sắc, riêng có của vùng đất, con người nơi đây. Đặc biệt, trong khuôn khổ chuỗi hoạt động văn hóa du lịch “Măng Đen, bản giao hưởng của đại ngàn” kéo dài từ ngày 25/5 đến 3/5, du khách sẽ được hòa mình vào các hoạt động lễ hội đặc sắc của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Trong đó, điểm nhấn là chương trình nghệ thuật “Măng Đen- Khát vọng vươn xa” kết hợp màn trình diễn pháo hoa diễn ra vào đêm 30/4. Cùng với đó là các hoạt động diễu hành, biểu diễn cồng chiêng, múa xoang, hóa trang, giao lưu nghệ thuật... Ngoài ra, du khách còn được trải nghiệm mua sắm, thưởng thức ẩm thực truyền thống của đồng bào các dân tộc tại phiên chợ nông sản - dược liệu và chợ phiên Măng Đen..Anh Ngọc Sơn, một du khách đến từ Hà Nội cảm thấy vô cùng thích thú khi đến với Măng Đen:

“Tây Nguyên là mảnh đất mà trước nay mình rất muốn đến nhưng bây giờ mình mới có dịp đến khám phá nơi này. Măng Đen là nơi mình rất thích vì ở đây phong cảnh còn rất hoang sơ, trữ tình, khí hậu thì mát mẻ, trong lành. Địa hình và thời tiết thì rất thuận lợi cho khách du lịch và nghỉ ngơi. Đặc biệt, những người sống chậm một chút thì rất thích nơi này bởi nó còn hoang sơ và yên ả. Du khách vừa có thể chiêm ngưỡng cảnh đẹp núi rừng, thác suối vừa trải nghiệm những nét văn hóa của đồng bào các dân tộc nơi đây”   

Có thể nói, Măng Đen đang trở thành điểm đến mới nổi, ngày càng hấp dẫn du khách gần xa. Cụ thể, trong năm 2025, khu du lịch Măng Đen đón 1,56 triệu lượt khách. Riêng các điểm du lịch cộng đồng đón 93 ngàn lượt du khách, tăng 65% so với năm 2024. Và 3 tháng đầu năm nay, lượng khách du lịch đến với Măng Đen đã là hơn 50 ngàn lượt. Ông Nguyễn Trọng Sơn, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Măng Đen cho biết:

“Du lịch của địa phương những năm gần đây có tốc độ phát triển khá mạnh, các cơ sở dịch vụ lưu trú và các sản phẩm du lịch phong phú hơn. Đặc biệt, khách du lịch những năm gần đây có sự tăng trưởng khác. Khách đến trước đây thì theo mùa là chủ yếu nhưng những năm gần đây khách đến đều hơn, trải dài trong năm. Vào cao điểm mùa du lịch, lễ hội, lễ Tết, khách đông, phòng ốc gần như hết. Đợt 30/4 này, số phòng bán ra đã gần hết, đến giữa tháng tư, khoảng 80% phòng ốc đã kín rồi”

Cách trung tâm Măng Đen chừng 20 km về hướng Tây, xã vùng cao Kon Plông những ngày này cũng rộn ràng không khí lễ hội với 3 điểm nhấn là : Làng du lịch cộng đồng, Không gian văn hóa ẩm thực và Điểm du lịch sinh thái chè sạch. Trong đó, Không gian văn hóa - ẩm thực Đông Trường Sơn rộng 3 ha, nằm ngay sát Quốc lộ 24 chính là điểm đến ấn tượng trong dịp lễ này. Bước chân vào đây, du khách có cảm giác như đang lạc vào một ngôi làng của người bản địa thu nhỏ với hàng loạt bức tượng gỗ dân gian, thấp thoáng bên những khóm hoa Lan, Dạ Yến Thảo, Cẩm Tú Cầu …rực rỡ sắc màu.

Tại đây, những nét sinh hoạt đặc trưng nhất của đồng bào H’Re, Xê Đăng, Mơ Nông được tái hiện sống động qua hình ảnh cây Nêu cao vút, những kho củi, kho lúa vách nứa đơn sơ. Không chỉ được ngắm nhìn, bà con và du khách còn có thể tự tay chọn lựa các sản phẩm đan lát truyền thống, nông sản sạch của vùng cao và thưởng thức những món ăn nồng nàn hương vị núi rừng ngay tại 12 gian hàng của địa phương. Ông Đặng Đình Toán, Phó Chủ tịch UBND xã Kon Plông cho biết, kinh phí đầu tư không gian này được huy động từ nguồn xã hội hóa hơn 500 triệu đồng.

“Khu này chúng tôi sẽ làm điểm đón lượng khách từ dưới Đông Quảng Ngãi lên phía Tây và ngược lại. Trên cơ sở đó, chúng tôi cũng sẽ đón lượng khách rất lớn khi họ đến Măng Đen sẽ ghé lại Konplong. Linh hồn chính của không gian này là văn hóa, tập trung vào các hoạt động văn hóa bản địa- múa cồng chiêng, trò chơi dân gian kéo co, đẩy gậy, đi cà kheo, múa xoang, cồng chiêng..”

Giữa cái nắng oi ả của mùa hè miền Trung, bầu không khí dịu mát, trong lành cùng nhiều điểm đến hấp dẫn, đa dạng về bản sắc văn hóa và sự chân tình, mến khách của người dân bản địa đã và đang tạo nên sức hút đặc biệt cho du lịch Măng Đen và Konplong. Để rồi,mai này dù đi đâu, về đâu, tiếng cồng chiêng và hơi ấm bếp lửa của đại ngàn vẫn luôn vang vọng, mời gọi bạn bè gần xa về với vùng đất phía Tây Quảng Ngãi./.