Chủ trương bhrợ têng hầm z’lấh k’ruung Hàn âng thành phố Đà Nẵng bơơn đớp râu k’rang âng apêê chuyên gia lâng đha nuôr. T’mêê đâu, Liên hiệp apêê Hội Khoa học lâng Kỹ thuật thành phố Đà Nẵng âi pay boóp p’rá phản biển n’đắh c’lâng bh’rợ xay bhrợ hầm z’lấh k’ruung Hàn âng Công ty cổ phần pa choom đoọng bhrợ têng Cầu Lớn- Hầm âng Công ty pa choom đoọng bhrợ têng Giao thông vận tải xơợng bhrợ âi đớp bấc boóp p’rá bấc cơnh. Vêy ngai nắc kiêng bhrợ hầm n’đhơ cơnh đêếc công bấc ngai cắh kiêng ooy c’lâng bh’rợ bhrợ têng poong.

Kỹ sư Trần Dân, Phó chủ tịch Hội Cầu đường Đà Nẵng, ma nứih vêy kinh nghiệm đanh c’moo lâng bh’rợ poong, c’lâng cắh kiêng bh’rợ bhrợ hầm z’lấh k’ruung Hàn. Ting t’coóh Dân, pr’đơợ liêm âng hầm nắc doó bhrợ k’đhếh c’lâng đác lâng doó bhrợ cắh liêm crêê tước k’ruung Hàn. N’dhơ cơnh đêếc, tu k’ruung Hàn la lấh tứi, nắc đhêêng vêy 600 mét a năm cắh đhêêng đoọng pa xiêr râu chrập âng hầm. bhrợ têng hầm lướt z’lấh k;ruung Hàn âng công Ty Cổ phần pa choom đoọng bhrợ têng Cầu Lớn- Hầm Việt Nam nắc cắh liêm glặp, đhêêng cơnh bhrợ têng râu chrập hầm 5% nắc la lấh ga mắc, cắh liêm crêê. T’coóh Trần Dan moon, c’lâng hầm bhrợ têng u ving, lướt z’lấh bấc zr’lụ đha nuôr ặt ma mông tu cơnh đêếc bh’rợ bhrợ têng pa bhlâng k’đháp, cắh liêm crêê tước bhrợ têng lâng cắh yêm têêm c’lâng c’tốch. Cơnh lơơng cớ, ha dang bhrợ hầm ting c’lâng bh’rợ xay moon nắc vêy pa đhấc muy zr’lụ z’zăng bhứah n’đắh tây âng phường Thuận Phước, quận Hải Châu. Zr’lụ n’nâu, l’lăm ahay âi pa tơơi muy chu. Đha nuôr t’mêê yêm têê pr’ặt tr’mông, nâu câi pa tơơi cớ, bhrợ cắh liêm crêê tước pr’ặt tr’mông âng đha nuôr pa hư quy hoạch. N’đắh zên bạc, bhrợ hầm dal bơr chu lâng bhrợ poong. Đong pa choom đoọng brhợ têng dự toán bhrợ hầm nắc lấh 4000 tỷ đồng, n’đhơ cơnh đêếc nâu đoo nắc đhêêng muy acoon số k’dâng đớc tr’nơợp, ha dợ cơnh bh’rợ k’đháp âng hầm nắc đợ zên pay k’rong bhrợ choom dưr dzoóc tước 20% dzợ. Đhị bêl đêếc, cắh âi dáp tước zên k’đhơợng zư, bhrợ têng, zêl lâng cha groong ra roóh pr’tóh cơnh lâng bh’rợ hầm. Kỹ sư Trần Dân, Phó Chủ tịcg Hội Cầu đường thành phố Đà Nẵng moon, xang bêl xay moon ghít pr’đơợ liêm lâng cắh liêm cơnh lâng mị c’lâng bh’rợ bhrợ poong lâng hầm, Hội cầu đường thành phố Đà Nẵng xay moon lâng thành phố Đà Nẵng zăng bhrợ poong z’lấh k’ruung Hàn cậ:

Ha dang hầm bhrợ cơnh Thủ Thiêm lướt tíh nắc choom, n’nâu cậ c’nặt k’ruung Hàn đệ, bơr n’đắh nắc phố bing xiên, tu cơnh đêếc acu cắh kiêng c’lâng bh’rợ bhrợ hầm. Nắc choom bhrợ têng pa chắp ch’mệêt lêy pa ghít lâng bhrợ têng c’lâng bh’rợ đoọng chơớih pay c’lâng bh’rợ liêm choom bhlâng. Ting acu, cóh đêếc bhrợ poong nắc choom bhlâng tu bơơn muy pâng zên t’piing lâng bhrợ hầm.

La lay lâng xay moon âng Hội Cầu đường thành phố Đà Nẵng bấc hội viên Hội quy hoạch pa dưr đô thị Đà Nẵng nắc kiêng c’lâng bh’rợ bhrợ hầm z’lấh k’ruung Hàn. Kiến trúc sư Phan Đức Hải, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch  pa dưr đô thị Đà Nẵng xay moon, tước nâu câi Đà Nẵng âi bhrợ pa dưr 7 bêệ poong p’teeetj mị n’đắh toor k’ruung Hàn. Nđhơ cơnh đêếc, bấc poong cóh k’ruung Hàn công cắh âi đươi dua liêm lứch chức năng, đhr’năng c’lâng c’tốch bing xiên nắc k’rong đhị poong đhiêr Sông Hàn. Bh’rợ bhrợ p’xoọng muy bêệ poong t’mêê z’lấh k’ruung Hàn buôn bhrợ bil không gian lâng râu liêm pr’hay âng toọm k’ruung. Tu cơnh đêếc c’lâng bh’rợ hầm nắc choom bhlâng. N’đhơ cơnh đêếc, Hội Quy hoạch pa dưr đô thị Đà Nẵng cắh âi mr’cơnh loom lâng bh’rợ xrắ bhrợ hầm z’lấh k’ruung Hàn âng Công ty Cổ phần pa choom đoọng bhrợ Cầu Lớn- Hầm t’mêê bhrợ têng. Nắc đoo tu đhị ta bhrợ hầm nắc ặt cóh pa zêng quy hoạch za zum âng đô thị âi bơơn Thủ tướng Chính phủ ơơi đoọng.  Đợ râu chrập âng hầm lâng c’lâng bh’rợ pr’têệt c’lâng z azum la lấh bha nhu bha nhi, k’đháp, bhrợ bil bal zên bạc k’rong bhrợ. T’coóh Hải moon, đh’rứah lâng bhrợ hầm thành phố choom pa chắp tước râu pr’têệt c’lâng c’tốch cóh quy hoạch pa zêng brương tr’nu xang bêl pa tơơi ga Đà Nẵng lâng pa chắp ch’mêệt lếy cớ đhị ta bhrợ hầm. c’lâng bh’rợ âng đong pa choom đoọng nắc cắh u liêm glặp, hầm bhrợ ving lướt z’lấh bấc zr’lụ đha nuôr ặt ma mông. Tu cơnh đêếc, choom chơớih pay đhị đăn poong Thuận Phước đoọng vêy n’juối ha c’lâng lướt moọt ooy hầm. Ting t’coóh Phan Đức Hải, Hội Quy hoạch pa dưr đô thị thành phố xay moon nắc choom pa chắp ch’mêệt lêy cớ liêm ta níh, cắh choom quyết định pr’hân:

Nâu câi, xay bhrợ c’lâng hầm hay poong z’lấh đhị đêếc zêng crêê tước đha nuôr bấc bhlâng, nắc ahêê bhrợ bhrợ đồ án quy haọch, bhrợ bhr’lậ cớ , pa cắh cớ ooy Thủ tướng ơơi đoọng. ha dang đợ bh’rợ n’nắc cắh âi bơơn lướt đh’rứah choom nắc choom pa đhêy.

Phó Giáo sư, Tiến Sĩ Hoàng Phương Hoa, Trưởng bộ môn Cầu- hầm, trường Đại học Bách Khoa Đà Nẵng moon, moon tu brhợ poong nắc bhrợ pa hư lơi râu liêm nắc cắh âi crêê loom. Đhị bha lang k’tiếc vêy đợ thành phố poong z’lấh k’ruung nắc bấc lấh mơ. Muy bêệ poong bhrợ t’váih muy râu liêm la lay. Cóh thành phố Đà Nẵng xoọc vêy bấc poong hiện đại, chr’ngai bhlưa apêê poong cắh lấh ch’ngai nắc bh’rợ hầm ch’chóc moọt đoọng pa xiêr bing xiên c’lâng ha pêê poong n’lơơng nắc k’đháp choom la lua. Nắc ma nứih lướt c’lâng nắc zấp ngai công chơớih pay lướt cóh poong bấc, hắt ngai moon a đay ch’chóc moọt ooy hầm  ta luôn cắh k’rêêm loom rau bhrêy tắh, roóh pr’tóh… Nắc chuyên gia n’đắh poong hầm ặt ma mông lâng Đà Nẵng k’noọ 30 c’moo, t’coóh Hoa công kiêng ting phản biện, chroi đoọng boóp p’rá muy công trình hầm đoọng zư đớc kủ niệm, n’đhơ cơnh đêếc tu râu za zum, râu la lua nắc t’coóh kiêng bh’cộ thành phố choom bhrợ poong z’lấh k’ruung Hàn. Ha dnag thành phố công dzợ k’đhơợng pr;chắp bhrợ hầm nắc choom ha lỵ lêy pa ghít đoọng đươi dua tuyến vận tải ô tô tơợ n’dắh Bắc moọt ooy thành phố. T’coóh Hoàng Phương Hoa moon, cóh brương tr’nu nắc choom dáp tước đươi dua hầm đoọng bhrợ t’váih tàu điện ngần bêl thành phố pa dưr:

Moon ta níh, poong Thuận Phước nâu câi đợ ma nứih lướt nắc pa bhlâng hắt. n’đhơ cơnh đêếc t’piing lâng Hà Nội lêy. Nâu câi apêê đoo ặt moon nắc lướt ch’ngai, n’đhơ cơnh đêếc dâng 5 c’moo cớ nắc la lấh u đăn cậ. tu cơnh đêếc cắh ngai xiêr ooy hầm đoọng ma lướt, nắc apêê đoo lướt cóh poong Thuận Phước. Ha dang đoọng xay bhrợ c’lâng p’rang nắc cóh dêếc choom bhrợ muy bêệ poong nắc choom lấh.

T’coóh Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng moon ghít, râu chr’nắp đoọng bhrợ p’xoọng muy bh’rợ z’lấh k’ruung Hàn đoọng pa xiêr bing xiên. Đợ zên đoọng bhrợ têng bh’rợ z’lấh k’ruung hàn cắh xay moon trái phiếu, rơớt đhr’năng dưr nợ công. Thành phố vêy ting ch’mêệt lêy đhr’năng, choom đươi dua zên BT, đấu thầu tân léh ting bh’rợ xăn k’tiếc pay hạ tầng. t’coóh Huỳnh Đức Thơ, CHủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đoọng năl, n’đắh c’lâng bh’rợ bhrợ poong hay hầm z’lấh k’ruung Hàn, thành phố nắc t’bhlâng pa chắp ch’mêệt lêy pay boóp p’rá phản biện:

Cơnh lâng pr’lướt xe cộ dưr bấc, t’mooi bấc, đợ đha nuôr công dưr bấc cơnh xoọc đâu, dưr bấc zr’lụ đong dal tầng, khách sạn dal tầng cóh toor k’ruung Đông lâng trung tâm nắc cắh năl hâu tu dưr váih xang 5 c’moo ha y. Tu cơnh đêếc t’bhlâng ra văng tơợ nâu câi nắc pa bhlâng chr’nắp. lâng apêê ngành xoọc pa chắp ch;mêệt lêy nắc poong z’lâh hay hầm ch’chóc, n’đoo liêm choom lấh nắc Thường vụ, thường trực xay moon Hội đồng nhân dân, apêê cơ quan phản biện, nắc ahêê vêy zấp cr’chăl đoọng phản biện ng’cơnh đoọng liêm choom bhlâng.

 Cơnh lâng pr’lướt dưr đớớh âng thành phố Đà Nẵng, bài toàn xay bhrợ râu k’đêng k’đoong c’lâng xoọc nắc râu pr’hân. C’lâng bhrợ têng p’xoọng muy bh’rợ z’lấh k’ruung Hàn nắc pa bhlâng hân đơớh. chơớih pay c’lâng bh’rợ n’đoo bhrợ hầm hay poong z’lấh k’ruung Hàn, thành phố Đà Nẵng xoọc nắc râu bh’rợ dzợ bấc cơnh boóp p’rá. Bấc chuyên gia, đong pa chắp ch’mêệt lêy lâng đha nuôr thành phố Đà Nẵng rơơm kiêng bh’cộ vel đong n’nâu choom ch’mêệt lêy ghít chơớih pay c’lâng bh’rợ liêm choom bhlâng bêl ra văng quyết định k’rong bhrợ./.

Công trình vượt sông Hàn Đà Nẵng: Cầu hay Hầm ?

Chủ trương xây dựng hầm vượt sông Hàn của thành phố Đà Nẵng nhận được sự quan tâm đặc biệt của các chuyên gia và dư luận nhân dân. Mới đây, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Đà Nẵng tổ chức lấy ý kiến phản biện về phương án thiết kế hầm qua sông Hàn do Công ty cổ phần tư vấn thiết kế Cầu Lớn - Hầm thuộc Tổng Công ty Tư vấn thiết kế Giao thông Vận tải thực hiện đã nhận nhiều ý kiến trái chiều. Có ý kiến ủng hộ làm hầm nhưng cũng nhiều ý kiến thiên về phương án xây cầu.

 Kỹ sư Trần Dân, Phó Chủ tịch Hội Cầu đường Đà Nẵng, người có kinh nghiệm lâu năm với ngành cầu đường không ủng hộ việc xây hầm qua sông Hàn. Theo ông Dân, ưu điểm của hầm là không cản trở giao thông thủy và không ảnh hưởng cảnh quan sông Hàn. Tuy nhiên, do chiều ngang sông Hàn quá ngắn, chỉ có 600 mét không đủ để giảm độ dốc xuống hầm. Thiết kế hầm qua sông Hàn của Công ty cổ phần tư vấn thiết kế Cầu lớn - Hầm Việt Nam là không phù hợp, riêng thiết kế độ dốc hầm 5 % là quá lớn, bất hợp lý. Ông Trần Dân cho rằng, đường hầm thiết kế quanh co, đi qua nhiều khu dân cư nên việc thi công rất phức tạp, ảnh hưởng đến vận hành khai thác và mất an toàn giao thông. Mặt khác, nếu làm hầm theo phương án nhà thiết kế đưa ra sẽ giải tỏa một vùng quá rộng lớn phía bờ Tây thuộc phường Thuận Phước, quận Hải Châu. Khu vực này, trước đây đã giải tỏa một lần, cư dân mới ổn định cuộc sống, nay phải xới lên, ảnh hưởng lớn đến đời sống, tâm lý người dân, phá vỡ qui hoạch. Về kinh phí, xây hầm cao gấp đôi  so với làm cầu. Nhà tư vấn thiết kế dự toán xây hầm là hơn 4000 tỷ đồng, nhưng đây chỉ là con số dự tính ban đầu, còn với tính chất phức tạp của hầm thì mức vốn đầu tư có thể tăng lên 20% nữa. Trong khi đó, chưa tính đến kinh phí bảo trì, vận hành khai thác, phòng chống cháy nổ đối với công trình đường hầm. Kỹ sư Trần Dân, Phó chủ tịch Hội Cầu đường thành phố Đà Nẵng cho biết, sau khi phân tích kỹ ưu và nhược điểm đối với cả 2 phương án làm cầu và hầm, Hội Cầu đường thành phố Đà Nẵng kiến nghị thành phố Đà Nẵng nên xây cầu vượt sông Hàn:

(Nếu hầm làm như Thủ Thiêm đi thẳng thì được, đằng này khúc sông Hàn ngắn, hai bên là phố dày đặc, cho nên tôi phản đối phương án làm hầm. Cần phải tổ chức nghiên cứu kỹ và  thi phương án để chọn ra phương án tối ưu nhất. Theo tôi, ở đó xây cầu là tốt nhất vì chỉ chiếm một nửa tiền so với làm hầm)

Trái với quan điểm của Hội Cầu đường thành phố Đà Nẵng nhiều hội viên Hội Quy hoạch phát triển đô thị Đà Nẵng lại ủng hộ phương án làm hầm qua sông Hàn. Kiến trúc sư Phan Đức Hải, Phó Chủ tịch Hội quy hoạch Phát triển đô thị Đà Nẵng giải thích, đến nay Đà Nẵng đã xây dựng 7 cây cầu nối đôi bờ sông Hàn. Tuy nhiên, nhiều cây cầu trên sông Hàn vẫn chưa sử dụng hết chức năng, tình trạng giao thông quá tải chủ yếu tập trung tại cầu quay Sông Hàn. Việc xây dựng thêm một cây cầu mới qua sông Hàn sẽ làm mất đi không gian và vẻ đẹp của dòng sông, vì vậy giải pháp làm hầm là tốt nhất. Tuy nhiên, Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Đà Nẵng chưa đồng tình với phương án thiết kế hầm qua sông Hàn mà Công ty Cổ phần tư vấn thiết kế Cầu Lớn - Hầm vừa thực hiện. Lý do vị trí hầm nằm trong tổng thể quy hoạch chung đô thị đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Độ dốc hầm và phương án nút giao thông lập thể quá rối rắm, phức tạp, gây tốn kém chi phí đầu tư. Ông Hải cho rằng, cùng với làm hầm thành phố cần tính đến sự kết nối giao thông trong quy hoạch tổng thể tương lai sau khi di dời ga Đà Nẵng và nghiên cứu lại vị trí làm hầm. Phương án nhà tư vấn đưa ra không phù hợp, hầm vòng vo lại đi xuyên qua nhiều khu dân cư. Vì vậy, nên chọn vị trí gần cầu Thuận Phước để có độ dài cho lối ra và vào hầm. Theo ông Phan Đức Hải, Hội Quy hoạch Phát triển đô thị thành phố kiến nghị cần tính toán cẩn trọng, không nên quyết định vội vàng:

(Bây giờ, giải quyết đường hầm hay cầu qua vị trí đó đều đụng đến dân rất nhiều thì chúng ta phải lập đồ án quy hoạch, điều chỉnh lại  trình lại Thủ tướng phê duyệt. Nếu những vấn đề đó chưa đồng hành được thì nên dừng lại)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Phương Hoa, Trưởng bộ môn Cầu-Hầm, trường Đại học Bách Khoa Đà Nẵng cho rằng, lấy lý do làm cầu phá vỡ cảnh quan là chưa thuyết phục. Trên thế giới có những thành phố mật độ cầu bắc qua sông dày đặc hơn. Mỗi cây cầu tạo ra một điểm nhấn kiến trúc riêng. Ở thành phố Đà Nẵng hiện có nhiều cầu hiện đại, khoảng cách giữa các cầu không quá xa thì việc xây hầm chui để giảm tải giao thông cho các cây cầu khác là rất khó khả thi. Là người đi đường thì ai cũng chọn cầu mà đi chứ không mấy ai chui xuống hầm luôn bất an chuyện tai nạn, cháy nổ…Là chuyên gia ngành cầu hầm, gắn bó với Đà Nẵng gần 30 năm, ông Hoa cũng muốn tham gia phản biện, góp ý một công trình hầm để lưu giữ kỷ niệm nhưng vì cái chung, vì thực tế khách quan mà ông mong muốn lãnh đạo thành phố nên làm cầu qua sông Hàn. Nếu thành phố vẫn giữ quan điểm làm hầm thì cần xem xét kỹ để sử dụng tuyến vận tải ô tô từ phía Bắc vào thành phố. Ông Hoàng Phương Hoa cho rằng, trong tương lại phải tính đến sử dụng hầm để mở tuyến tàu điện ngầm khi thành phố phát triển:

(Nghiêm túc mà nói, cầu Thuận Phước bây giờ lượng người đi rất ít. Nhưng mà so với Hà Nội xem. Bây giờ người ta cứ chê là đi xa, nhưng khoảng 5 năm nữa thì lại quá gần. Cho nên không ai xuống hầm đẩy để đi  mà người ta đi theo cầu Thuận Phước. Nếu làm để giải quyết giao thông thì ở đó nên làm một cây cầu thì hơn)

Ông Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng khẳng định sự cần thiết phải xây dựng thêm môt công trình vượt sông Hàn để giảm tải giao thông. Nguồn vốn để xây dựng công trình vượt sông Hàn không phát hành trái phiếu, tránh gia tăng nợ công. Thành phố sẽ “liệu cơm gắp mắm” có thể sử dụng nguồn vốn BT, đấu thấu công khai theo hình thức đổi đất lấy hạ tầng. Ông Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho biết, về phương án xây cầu hay hầm qua sông Hàn, thành phố tiếp tục nghiên cứu, lấy ý kiến phản biện:

( Với tốc độ gia tăng phương tiện, tăng du khách, tăng lượng dân cư như hiện nay, gia tăng khu nhà cao tầng, khách sạn cao tầng ở bờ Đông và trung tâm thì không biết điều gì sẽ xảy ra sau 5 năm nữa. Vì thế tích cực chuẩn bị từ bây giờ là hết sức quan trọng. Và các ngành đang nghiên cứu là cầu vượt hay cầu chui, cái nào tốt hơn thì thường vụ, thường trực đưa ra hội đồng nhân dân, các cơ quan phản biện thì chúng ta có đủ thời gian để phản biện làm thế nào cho tốt nhất)

           Với tốc độ phát triển nhanh của thành phố Đà Nẵng, bài toán giải quyết ùn tắc giao thông đang đặt ra cấp thiết. Phương án xây dựng thêm một công trình vượt sông Hàn là hết sức cấp bách. Lựa chọn phương án làm hầm hay cầu vượt sông Hàn, thành phố Đà Nẵng đang là vấn đề gây tranh cãi. Nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu và người dân thành phố Đà Nẵng mong muốn lãnh đạo địa phương này cần thận trọng lựa chọn phương án tối ưu trước khi đưa ta quyết định đầu tư./.